Όλοι έχουμε αντικρύσει χαρακτηριστικές γραμμές που μοιάζουν με φιδάκι πάνω στα φύλλα των φυτών του κήπου και του μπαλκονιού μας, ελάχιστοι όμως γνωρίζουν την ονομασία του εντόμου που το προκαλεί. Πρόκειται για την λιριόμυζα ή φυλλορύκτη, μία μικρή μύγα με διάφανα φτερά που επισκέπτεται πολλά κηπευτικά και καλλωπιστικά φυτά δημιουργώντας στοές στα φύλλα. Η λιριόμυζα έχει μήκος περίπου δύο χιλιοστών και χρώμα μαύρο-γκρι ή μαύρο-κιτρινο. Χαρακτηριστικό σύμπτωμα προσβολής από λιριόμυζα είναι οι χαρακτηριστικές διαδρομές που δημιουργούν πάνω στα φύλλα, επηρεάζοντας τη φωτοσύνθεση του φυτού που στη συνέχεια οδηγεί σε πτώση των φύλλων. Ας δούμε αναλυτικά ποια φυτά προσβάλλει η λιριόμυζα, τι ζημιές προκαλεί και πώς γίνεται η βιολογική αντιμετώπισή της για να προστατέψουμε τα φυτά μας.
Ποια φυτά προσβάλλει η λιριόμυζα στον κήπο μας;
Υπάρχουν διάφορα είδη λιριόμυζας (Liriomyza) που προσβάλλουν ένα μεγάλο αριθμό φυτών από κηπευτικά και καλλωπιστικά φυτά.
Αρχικά, συναντάμε τη λιριόμυζα στον λαχανόκηπο να προσβάλλει την καλλιέργεια της αγγουριάς, την καλλιέργεια της κολοκυθιάς, την καλλιέργεια της πεπονιάς και την καλλιέργεια του καρπουζιού.
Εκτός από τα φυτά της οικογένειας των κολοκυνθοειδών που αναφέραμε, η λιριόμυζα προσβάλλει και φυτά της οικογένειας των σολανωδών όπως την καλλιέργεια της ντομάτας, την καλλιέργεια της πιπεριάς, την καλλιέργεια της μελιτζάνας και την καλλιέργεια της πατάτας.
Επίσης, η λιριόμυζα κάνει σημαντική ζημιά στην καλλιέργεια του βλίτου, στην καλλιέργεια του σπανακιού, στην καλλιέργεια του φασολιού, στην καλλιέργεια του μαϊντανού και στην καλλιέργεια του σέλινου.
Από τα καλλωπιστικά φυτά που προσβάλλει η λιριόμυζα, ιδιαίτερη αναφορά μπορεί να γίνει στο χρυσάνθεμο, στο άστερ, στη ντάλια, στην πετούνια και στην σερφίνια.
Τι ζημιά κάνει η λιριόμυζα στα φυτά;
Η λιριόμιζα προσβάλλει τα φύλλα των φυτών, ανοίγοντας τις χαρακτηριστικές στοές που θυμίζουν φιδάκι. Η δράση της λιριόμυζας έχει σαν αποτέλεσμα, τη μείωση της φωτοσυνθετικής δραστηριότητας του φυτού λόγω των στοών και της ξήρανσης που δημιουργούνται στα φύλλα.
Σε εκτεταμένη ζημιά απο λιριόμυζα μπορεί να παρατηρηθεί και πτώση φύλλων στα φυτά και μείωσης της παραγωγής. Επίσης, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η ζημιά της λιριόμυζας είναι ακόμα σοβαρότερη στα μικρά φυτά που δυσκολεύονται να αναπτυχθούν σωστά και να δώσουν στη συνέχεια την ανθοφορία και την καρποφορία τους.
Με ποιους τρόπους γίνεται η καταπολέμηση της λιριόμυζας στον κήπο;
Για την βιολογική καταπολέμηση της λιριόμυζας, λαμβάνουμε μία σειρά από προληπτικά και θεραπευτικά μέτρα που περιλαμβάνουν τις εξής ενέργειες:
1. Τοποθετούμε κίτρινες παγίδες με κόλλα
Κάνουμε ανάρτηση κίτρινων χρωματικών παγίδων με κόλλα, πάνω από τις καλλιέργητικές γραμμές των λαχανικών ή ανάμεσα από τα καλλωπιστικά φυτά στον κήπο ή το μπαλκόνι μας. Οι συγκεκριμένες παγίδες είναι κίτρινες καρτέλες που έχουν πάνω ειδική εντομολογική κόλλα για να παγιδεύουν διάφορα έντομα, με στόχο τον περιορισμό της αύξησης του πληθυσμού της λιριόμυζας.
2. Αφαιρούμε τα προσβεβλημένα φύλλα
Αφαιρούμε με ιδιαίτερη επιμέλεια όλα τα φύλλα που έχουν προσβληθεί από λιριόμυζα για να περιορίζουμε την έκταση της προσβολής στα φυτά μας. Σε κάποιες περιπτώσεις σε καλλιέργειες λαχανικών που έχουμε έντονη προσβολή, είναι προτιμότερο να ξεριζώσουμε ορισμένα φυτά για να μην επεκταθεί η προσβολή. Η έγκαιρη επέμβαση, ώστε να προλάβουμε να αφαιρέσουμε τα φύλλα σε αρχικά στάδια της προσβολής από λιριόμυζα, είναι ιδιαίτερα σημαντική για τον περιορισμό της ζημιάς.
3. Αφαιρούμε τα υπολείμματα καλλιέργειας
Μετά το τέλος της καλλιέργειας των κηπευτικών μας, είναι απαραίτητο να απομακρύνουμε τα υπολείμματα των φυτών για να απομακρύνουμε πιθανές εστίες του εντόμου της λιριόμυζας που θα παραμείνουν και θα προσβάλλουν τα φυτά μας και την επόμενη χρονιά.
4. Ψεκάζουμε με βιολογικά εντομοκτόνα
Για την αντιμετώπιση της λιριόμυζας ψεκάζουμε προληπτικά με διάφορα οικολογικά σκευάσματα που προμηθευόμαστε από γεωπονικά καταστήματα, όπως τα άλατα καλίου λιπαρών οξέων και ο θερινός πολτός. Επίσης, υπάρχουν αρκετά σκευάσματα που συναντάμε στο εμπόριο που περιέχουν αιθέρια έλαια και σκορδέλαιο και λειτουργούν απωθητικά στη δράση της λιριόμυζας.
5. Ψεκάζουμε με σπιτικά υλικά
Σε περιπτώσεις ήπιας προσβολής και σε προληπτικό επίπεδο, μπορούμε να φτιάξουμε μία αυτοσχέδια σπιτική συνταγή για να ψεκάσουμε τα φυτά μας.
Βάζουμε 10 γραμμάρια σκόρδο, 20 γραμμάρια κρεμμύδι, 10 γραμμάρια τριμμένη κόκκινη καυτερή πιπεριά κι 1 κουταλάκι του γλυκού τριμμένο πράσινο σαπούνι μαζί με 100ml νερό σε ένα μπλέντερ και τα χτυπάμε μέχρι να πολτοποιηθούν.
Στη συνέχεια, αραιώνουμε το μίγμα σε ένα λίτρο νερό, το αφήνουμε για 24 ώρες. Την επόμενη μέρα το σουρώνουμε και είναι έτοιμο για να το χρησιμοποιήσουμε. Ψεκάζουμε τα φυτά κατά το σούρουπο, σε θερμοκρασίες κάτω από τους 30°C, κάθε 2 εβδομάδες.
Κι ένα μυστικό για την αντιμετώπιση της λιριόμυζας
Είναι αρκετά χρήσιμο να γίνεται ένα ελαφρύ όργωμα στον κήπο μας μετά το τέλος της καλλιεργητικής περιόδου ώστε να καταστραφεί η λιριόμυζα που παραμένει στο έδαφος την περίοδο του χειμώνα και να μην μεταφερθεί στις επόμενες καλλιέργειες.