Ένα ρεπορτάζ του ανεξάρτητου δημοσιογράφου και πολιτικού αναλυτή Λεονίντ Ραγκόζιν, που δημοσιεύτηκε στο Al Jazeera Net, καλύπτει τις τελευταίες εξελίξεις στις ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στην Κωνσταντινούπολη στις 17 Μαΐου 2025, μετά από τρία χρόνια καταστροφικού πολέμου.
Ο Ραγκόζιν παρατηρεί την έντονη αντίθεση μεταξύ των θέσεων της Μόσχας και του Κιέβου, τονίζοντας τη μεθοδική και σίγουρη προσέγγιση της Ρωσίας έναντι του δισταγμού και του κατακερματισμού της Ουκρανίας, εν μέσω της μειωμένης υποστήριξης από τους Δυτικούς συμμάχους και μιας χλιαρής στάσης από την κυβέρνηση Τραμπ.
Η έκθεση συνδέει τις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις με ένα ευρύτερο πλαίσιο γεωπολιτικών μετατοπίσεων, διαιρέσεων εντός του δυτικού μπλοκ και του υψηλού κόστους που επωμίστηκε η Ουκρανία.
Σημειώνει ότι οι στρατιωτικές και πολιτικές πραγματικότητες μπορεί να επιβάλουν μια διευθέτηση με σκληρούς ρωσικούς όρους και ότι οι δυτικές ψευδαισθήσεις για την ήττα της Μόσχας αρχίζουν να διαβρώνονται.
Ακολουθεί το κείμενο της έκθεσης:
Την Παρασκευή 17 Μαΐου 2025, ρωσικές και ουκρανικές αντιπροσωπείες συναντήθηκαν στην Κωνσταντινούπολη σε μια προσπάθεια να τερματίσουν τον τριετή πόλεμο στην Ουκρανία. Οι συνομιλίες αποκάλυψαν μια σαφή ασυμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών. Ενώ η Ρωσία φαινόταν σίγουρη και μεθοδική στην προσέγγισή της, η Ουκρανία φάνηκε διστακτική και ασυνάρτητη.
Η Ρωσία έχει από καιρό καταστήσει σαφή τη θέση της σχετικά με μια πιθανή διευθέτηση, διατηρώντας παράλληλα μια υπολογισμένη ασάφεια σε περιφερειακά ζητήματα ως μοχλό πίεσης.
Η Μόσχα επιδιώκει να επιστρέψει στις Συμφωνίες της Κωνσταντινούπολης, οι οποίες ανεστάλησαν την άνοιξη του 2022. Λόγω των παρεμβάσεων του Ηνωμένου Βασιλείου και των Ηνωμένων Πολιτειών, απαιτεί επίσης να διατηρήσει τα εδάφη που έχει καταλάβει έκτοτε, και ίσως και περισσότερα, χωρίς να ορίζει με σαφήνεια ποια είναι αυτά τα εδάφη.
Αντιθέτως, η θέση του φιλοουκρανικού συνασπισμού φαίνεται χαοτική. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν υιοθετήσει μια σχεδόν ουδέτερη στάση, ενώ η Ουκρανία και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί της εργάζονται για να αποτρέψουν την Ουάσινγκτον από το να πιέσει το Κίεβο να αποδεχτεί μια ειρήνη την οποία θεωρούν πρόωρη και άδικη.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε την Πέμπτη ότι η κυβέρνηση Τραμπ είναι ανοιχτή σε οποιονδήποτε μηχανισμό που θα μπορούσε να τερματίσει τη σύγκρουση.
Εν τω μεταξύ, η Ουκρανία και οι Ευρωπαίοι εταίροι της επιμένουν σε 30ήμερη κατάπαυση του πυρός ως προϋπόθεση για την έναρξη ειρηνευτικών συνομιλιών.
Πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων στην Κωνσταντινούπολη, η Ουκρανία ανακοίνωσε ότι η αντιπροσωπεία της δεν θα συζητήσει τίποτα με τους Ρώσους μέχρι να συμφωνηθεί κατάπαυση του πυρός.
Οι ευρωπαϊκές χώρες υποστήριξαν αυτό το αίτημα, απειλώντας να επιβάλουν αυστηρές κυρώσεις, τις οποίες ήταν έτοιμες να εφαρμόσουν.
Το κατά πόσον η Ουκρανία θα εγκατέλειπε τελικά αυτό το αίτημα παρέμεινε ένα σημαντικό σημείο αβεβαιότητας καθώς ξεκίνησαν οι άμεσες συνομιλίες στην Κωνσταντινούπολη το απόγευμα της Παρασκευής.
Όταν οι διαπραγματευτές έφυγαν από τον τόπο συνάντησης και αντιμετώπισαν τον Τύπο, άφησαν αυτό το ερώτημα αναπάντητο.
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συνεχίσουν τις συνομιλίες, αλλά μια εκεχειρία παραμένει στο τραπέζι – ίσως ως μέτρο για να σωθεί το κύρος του, ώστε να διατηρηθεί ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι σε επαφή.
Η Ρωσία είναι απίθανο να συμφωνήσει σε οποιαδήποτε κατάπαυση του πυρός μέχρι να δει μια σαφή πορεία προς μια τελική συμφωνία.
Αλλά ο στόχος του παιχνιδιού της εκεχειρίας ήταν πολύ σαφής – ειδικά για το κοινό-στόχο του: την κυβέρνηση Ντόναλντ Τραμπ.
Η εκεχειρία σαφώς λειτουργεί εις βάρος της Ρωσίας, της οποίας το κύριο διαπραγματευτικό χαρτί είναι η αργή αλλά σταθερή προέλαση των δυνάμεών της κατά μήκος της γραμμής του μετώπου, μήκους άνω των 1.000 χιλιομέτρων.
Το ουκρανικό και ευρωπαϊκό αίτημα είχε σχεδιαστεί για να απορριφθεί. Ο πραγματικός σκοπός του είναι να εκτροχιάσει τις συνομιλίες, να φέρει τον Τραμπ αντιμέτωπο με τον Πούτιν και να αναβιώσει την μακροχρόνια στρατηγική της προσπάθειας να νικήσει τη Ρωσία μέσω ενός συνδυασμού αυξημένης στρατιωτικής υποστήριξης προς την Ουκρανία και νέων οικονομικών κυρώσεων κατά της Μόσχας.
Αυτή η στρατηγική δεν είναι καινούργια και έχει ήδη κοστίσει ακριβά στην Ουκρανία τα τελευταία τρία χρόνια: την απώλεια τεράστιων εδαφών και ζωτικών υποδομών, τους θανάτους εκατοντάδων χιλιάδων και τον εκτοπισμό 6,9 εκατομμυρίων ανθρώπων, οι περισσότεροι από τους οποίους είναι γυναίκες και παιδιά, από τη χώρα, πιθανότατα για πάντα.
Σε απάντηση σε αυτό που θεωρεί χειραγώγηση, η Ρωσία έστειλε μια αντιπροσωπεία με λιγότερο πολιτικό κύρος από το αναμενόμενο, αλλά που περιελάμβανε υψηλού επιπέδου στρατιωτικούς και διπλωματικούς εμπειρογνώμονες ικανούς να συζητήσουν όλες τις τεχνικές πτυχές μιας πιθανής συμφωνίας.
Το μήνυμά της ήταν: Η Μόσχα είναι έτοιμη για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις, εφόσον αυτές υπερβούν τα τυπικά τελεσίγραφα.
Η θέση της Ρωσίας σχετικά με τα περιγράμματα μιας διευθέτησης δεν έχει αλλάξει από τις προηγούμενες συνομιλίες της Κωνσταντινούπολης την άνοιξη του 2022, όταν επέμεινε σε μια ουδέτερη Ουκρανία με περιορισμένο στρατιωτικό μέγεθος.
Η μόνη διαφορά τώρα είναι το εδαφικό
Σύμφωνα με το Πλαίσιο της Κωνσταντινούπολης του 2022, η Ρωσία θα είχε αποσυρθεί στις γραμμές επικοινωνίας όπως ήταν πριν από την πλήρη εισβολή. Τώρα, διεκδικεί εδάφη που έχουν κατασχεθεί έκτοτε και διατηρεί στρατηγική ασάφεια σχετικά με τμήματα του Ντόνετσκ, του Λουχάνσκ, της Χερσώνας και της Ζαπορίζια που παραμένουν υπό ουκρανικό έλεγχο, χρησιμοποιώντας τα ως διαπραγματευτικά χαρτιά.
Από την έναρξη της πλήρους εισβολής, η Μόσχα έχει θεωρήσει την εδαφική κατοχή ως μια μορφή τιμωρίας για αυτό που θεωρεί ουκρανική αδιαλλαξία. «Το ουκρανικό έδαφος συρρικνώνεται κάθε φορά που η Ουκρανία αρνείται να διαπραγματευτεί», δήλωσε απερίφραστα την Πέμπτη η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα.
Αλλά η κατοχή εδαφών δεν είναι ο κύριος στόχος του Κρεμλίνου στην Ουκρανία.
- Ο κεντρικός στόχος είναι να χαράξει μια σταθερή κόκκινη γραμμή κατά της περαιτέρω δυτικής στρατιωτικής επέκτασης κοντά στα σύνορά της, εξ ου και οι απαιτήσεις της να αποκαταστήσει το ουδέτερο καθεστώς της Ουκρανίας και να μειώσει στο ελάχιστο το μέγεθος των ενόπλων δυνάμεών της.
- Ωστόσο, η Μόσχα είναι ανοιχτή στην ιδέα της ένταξης της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση — κυρίως επειδή αυτή η προοπτική παραμένει εξαιρετικά απίθανη, καθώς χώρες όπως η Πολωνία και άλλες στην Ανατολική Ευρώπη θεωρούν τον γεωργικό τομέα της Ουκρανίας ως απειλή για την οικονομική τους σταθερότητα.
Δεδομένης της τρέχουσας κατάστασης στο πεδίο της μάχης, ο πόλεμος μπορεί να τελειώσει μόνο με ρωσικούς όρους.
Όσο σκληρό και άδικο κι αν φαίνεται, τα καθημερινά κέρδη των ρωσικών δυνάμεων και οι αργές εδαφικές απώλειες της Ουκρανίας επιβεβαιώνουν αυτό το σημείο.
Κάθε καθυστέρηση στις ειρηνευτικές συνομιλίες οδηγεί σε μια μικρότερη Ουκρανία
Ο Πούτιν συμπεριφέρεται σαν πολιτικός που παίζει σκάκι και ασκεί τη μέγιστη διαπραγματευτική πίεση, όπως ακριβώς έκαναν εκείνοι που διοικούσαν την Αγία Πετρούπολη κατά τη διάρκεια των πολιτικών του χρόνων: όσο περισσότερο αντιστέκεσαι, τόσο υψηλότερο είναι το τίμημα που πληρώνεις.
Αλλά η επίτευξη συμφωνίας επί αυτών των όρων θα είναι εξαιρετικά δύσκολη τόσο για τους Ουκρανούς όσο και για τους Ευρωπαίους, οι οποίοι έχουν επίσης υποστεί το σημαντικό οικονομικό βάρος των κυρώσεων που επιβλήθηκαν στη Ρωσία.
Ανακύπτει το αναπόφευκτο ερώτημα: Για τι έχουν πολεμήσει και πεθάνει οι Ουκρανοί τα τελευταία τρία χρόνια; Θα μπορούσαν να είχαν εξασφαλίσει μια πολύ καλύτερη συμφωνία βάσει των συμφωνιών του Μινσκ το 2015 ή ακόμα και της ανεπιτυχούς συμφωνίας της Κωνσταντινούπολης το 2022.
Αυτό που κράτησε την Ουκρανία να μάχεται ήταν η ψευδαίσθηση, που τροφοδοτούνταν από το στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα και τις ψυχολογικές επιχειρήσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ότι μια πυρηνική δύναμη όπως η Ρωσία θα μπορούσε να ηττηθεί αποφασιστικά.
Ο φόβος της αποκάλυψης ότι θα εκτεθούν ως σημαντικοί παράγοντες που συνέβαλαν στα βάσανα της Ουκρανίας -μαζί με τη Ρωσία- ωθεί τώρα τους Ευρωπαίους πολιτικούς να συνεχίσουν να σκάβουν βαθύτερα το κενό για την Ουκρανία και την ηγεσία της, αντί να αναγνωρίζουν (ή να αναδιατυπώνουν) την ήττα σε έναν πόλεμο που, όπως ορθώς λέει ο Πρόεδρος Τραμπ, δεν θα έπρεπε ποτέ να είχε συμβεί εξαρχής.
Αλλά σχεδόν όλα τα χαρτιά είναι πλέον στο τραπέζι. Οι ψευδαισθήσεις διαλύονται μία προς μία. Μια ιδέα, που διατυπώθηκε από τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, για την ανάπτυξη δυνάμεων του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία έχει σχεδόν εγκαταλειφθεί, επειδή θα κλιμακώσει τη σύγκρουση από έναν πόλεμο δι’ αντιπροσώπων σε μια άμεση αντιπαράθεση μεταξύ ΝΑΤΟ και Ρωσίας.
Εν τω μεταξύ, η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να μειώσει τις ποσοστώσεις αδασμολόγητου εμπορίου για τις ουκρανικές εισαγωγές, οι οποίες έχουν βοηθήσει στην υποστήριξη της οικονομίας της Ουκρανίας τα τελευταία τρία χρόνια. Αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό σημάδι ότι οι Βρυξέλλες δεν βλέπουν πλέον τη συνέχιση του πολέμου ως μια ρεαλιστική πορεία προς τα εμπρός.
- Μία από τις τελευταίες προσπάθειες για να αλλάξει η πορεία των γεγονότων λαμβάνει χώρα στη Βαλτική Θάλασσα, όπου τα σκανδιναβικά και τα βαλτικά κράτη προσπαθούν να ανοίξουν ένα δεύτερο μέτωπο στον πόλεμο της Ουκρανίας, στοχεύοντας τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας – τα πετρελαιοφόρα που βοηθούν τη Μόσχα να παρακάμψει τις δυτικές κυρώσεις.
- Αλλά μια πρόσφατη προσπάθεια επιβίβασης σε ένα από αυτά τα πλοία κατέληξε σε παραβίαση του εναέριου χώρου της Εσθονίας από ρωσικό μαχητικό αεροσκάφος – μια σαφής προειδοποίηση για το τι μπορεί να ακολουθήσει.
Η Δύση δεν είναι προετοιμασμένη για μια αντιπαράθεση με τη Ρωσία, πόσο μάλλον για την πυρηνική σύγκρουση που σχεδόν σίγουρα θα ακολουθήσει.
Δεν υπάρχει όμως έλλειψη εναλλακτικών στρατηγικών που προσφέρουν νίκες σε όλους. Η Ουκρανία πρόκειται να επωφεληθεί τα μέγιστα από την ειρήνη μόλις αυτή εδραιωθεί σταθερά. Οι πραγματικοί χαμένοι θα είναι η πολιτική τάξη και οι ελίτ της ασφάλειας που έχουν επενδύσει πολλά σε απατηλά αποτελέσματα.
—