Διεθνές προαπαιτούμενο ἡ ἀναγνώρισις τοῦ ψευδοκράτους ἀπό τήν Ἑλλάδα καί ἡ ἀναγνώρισις τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας ἀπό τήν Τουρκία γιά τήν σύγκληση διεθνοῦς διασκέψεως διαμοιρασμοῦ τοῦ ὀρυκτοῦ πλούτου τῆς Μεσογείου
Της Μύρνας Νικολαΐδου
Σέ ἀσφυκτικό κλοιό εὑρίσκονται Ἑλλάς καί Κύπρος λόγῳ τοῦ τουρκικοῦ σχεδίου γιά περικύκλωση ἀμφοτέρων μέ ἀπώτερο σκοπό τήν συνεκμετάλλευση στό Αἰγαῖο καί τήν Ἀνατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα μέ ἀποκλειστικές πληροφορίες τῆς «ΕτΚ», ἡ Κυπριακή Δημοκρατία εὑρίσκεται ἀντιμέτωπη μέ ἀφόρητες πιέσεις προκειμένου νά κλείσει ὅπως-ὅπως τό Κυπριακό ὥστε νά ἀνοίξει ὁ δρόμος γιά μιά μεγάλη διάσκεψη μέ ἀντικείμενο τήν ἐκμετάλλευση τῶν ὑδρογονανθράκων στήν Ἀνατολική Μεσόγειο. Ἐπικρατέστεροι συμμετέχοντες στήν διάσκεψη αὐτή, σέ περίπτωση πού πραγματοποιηθεῖ, εἶναι ἡ Ἑλλάς, ἡ Κύπρος, ἡ Τουρκία, ἡ Αἴγυπτος, ἡ Λιβύη καί ἡ Συρία. Καί ἀπαραίτητη προϋπόθεση γιά νά συμβεῖ αὐτό συνιστᾶ ἡ ἐξεύρεσις κάποιας λύσεως στό Κυπριακό προκειμένου ἡ ἑλληνική πλευρά νά δεχθεῖ ὡς συνομιλητή τό ψευδοκράτος καί ἡ Ἄγκυρα νά ἀναγνωρίσει τήν Κυπριακή Δημοκρατία.
Ἡ Τουρκία παραμένει ἀδιάλλακτη προκρίνοντας ὡς βάση γιά ὁποιαδήποτε διαπραγμάτευση τήν ἀναγνώριση τοῦ ψευδοκράτους. Εἶναι ἐνδεικτικό ὅτι ὁ Τοῦρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ἐρντογάν ἀπήντησε ἀρνητικά στήν πρόσκληση Χριστοδουλίδη γιά ἐπίσκεψη στήν Κυπριακή Δημοκρατία διαμηνύοντας πώς δέν θά ὑπάρξει καμμία ὑποχώρηση ἀπό τήν θέση τῶν «δύο κρατῶν» στήν Κύπρο. Κατά τήν ἐπιστροφή του ἀπό τά κατεχόμενα γιά τήν 51η μαύρη ἐπέτειο ἀπό τόν Ἀττίλα, μετά ἀπό ἕνα κρεσέντο προκλήσεων εἰς βάρος τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας, ὁ Ἐρντογάν ἐδήλωσε πρός τούς δημοσιογράφους ὅτι «τό κλειδί γιά μιά λύση στήν Κύπρο εἶναι ἡ λύσις τῶν δύο κρατῶν, δέν ὑπάρχει συμβιβασμός σέ αὐτό. Ἡ πολιτική τῆς Τουρκίας γιά τήν Κύπρο εἶναι ξεκάθαρη, δέν θά ἐμπλακοῦμε σέ καμμία διαδικασία πού δέν ἐγγυᾶται τήν κυρίαρχη ἰσότητα καί τήν ἀσφάλεια τοῦ τουρκοκυπριακοῦ λαοῦ». Νωρίτερα εἶχε προαναγγείλει τήν ἠλεκτρική διασύνδεση τῆς Τουρκίας μέ τά κατεχόμενα μέσῳ ὑποβρυχίου καλωδίου, σέ μιά ἀκόμη ἔνδειξη ὅτι ὁ Ἐρντογάν θά συμπεριλάβει τά κατεχόμενα σέ ὁποιαδήποτε μελλοντική διαπραγμάτευση γιά τά κοιτάσματα τῆς Ἀνατολικῆς Μεσογείου, τήν ὥρα μάλιστα πού τό ἐξαιρετικά σημαντικό καί ἀπό γεωστρατηγικῆς ἀπόψεως ἔργο ἠλεκτρικῆς διασυνδέσεως μεταξύ Ἑλλάδος-Κύπρου ἔχει παγώσει.
Τό καλώδιο Τουρκίας-κατεχομένων
Κατά τήν ἐπίσκεψή του στά κατεχόμενα, ὁ Τοῦρκος Πρόεδρος ἔκανε ἰδιαίτερη μνεία στά ἔργα ὑποδομῆς, ὑπενθυμίζοντας τήν μεταφορά νεροῦ ἀπό τήν Τουρκία στό ψευδοκράτος μέ ὑποθαλάσσιο ἀγωγό καί τονίζοντας ὅτι ἔχει ξεκινήσει μιά «πρότυπη ἀναπτυξιακή πορεία». «Βάλαμε τέλος στό πρόβλημα νεροῦ πού ταλάνιζε τούς Τουρκοκύπριους γιά ἕναν αἰῶνα. Μετά τό πόσιμο νερό, προχωρᾶμε σέ ἐπαναστατικά βήματα γιά τήν ἄρδευση στή γεωργία», ἐδήλωσε. «Οἱ τεχνικές ἐργασίες γιά τήν ἐνίσχυση τῆς ἐνεργειακῆς ἀσφαλείας συνεχίζονται ἀσταμάτητα. Τό ἔργο μεταφορᾶς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας ἀπό τήν Τουρκία μέσῳ ὑποθαλασσίου καλωδίου προχωρᾶ στό ἴδιο πλαίσιο. Παραλλήλως, θέσαμε σέ λειτουργία ἑπτά κινητούς σταθμούς παραγωγῆς ρεύματος γιά τήν διασφάλιση τῆς ἐνεργειακῆς ἐπαρκείας βραχυπρόθεσμα», προσέθεσε.
Διπλωματικοί κύκλοι ἐκτιμοῦν ὅτι ἡ ρητορική τοῦ Τούρκου Προέδρου, ἀλλά καί τά ἔργα ὑποδομῆς πού πραγματοποιοῦνται στό ψευδοκράτος, καταδεικνύουν τήν πρόθεση τῆς Ἄγκυρας νά δημιουργήσει τετελεσμένα στά κατεχόμενα. Πρός αὐτή τήν κατεύθυνση κινοῦνται καί οἱ τεχνικές καί διπλωματικές διεργασίες πού διεξάγονται μεταξύ Τουρκίας καί Συρίας, μέ στόχο τόν καθορισμό τῶν θαλασσίων ζωνῶν. Ἡ φιλοκυβερνητική ἐφημερίς «Türkiye» ἀνεφέρθη στήν πιθανή συμφωνία Τουρκίας-Συρίας ὡς συνέχεια τῆς τουρκολιβυκῆς συμφωνίας, κάνοντας λόγο γιά αἰφνιδιασμό τῆς Ἑλλάδος. «Ἡ Τουρκία ἔχει ἑτοιμάσει ἄλλη μιά ἔκπληξη γιά τούς Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι δέν ἔχουν συνέλθει ἀπό τό σόκ τῆς συμφωνίας μέ τήν Λιβύη ἐδῶ καί πέντε χρόνια. Ξεκίνησαν οἱ ἐργασίες γιά μιά συμφωνία ἀδειοδότησης τῆς ναυσιπλοΐας μέ τήν Συρία. Ἡ συμφωνία, ἡ ὁποία θά ἐνισχύσει τό χέρι μας στήν Ἀνατολική Μεσόγειο, θά προστατεύσει καί τά συμφέροντα τῆς “ΤΔΒΚ” (ψευδοκράτους)», ἀναφέρει ἡ ἐφημερίς, ἐπικαλουμένη διπλωματικές πηγές. Ἡ ρητορική περί «προστασίας συμφερόντων» καί «ἀδειοδότησης τῆς ναυσιπλοΐας» παρουσιάζεται ὡς στοιχεῖο ἐθνικῆς κυριαρχίας πού ἐπεκτείνεται καί στό κατεχόμενο βόρειο τμῆμα τῆς Κύπρου.
Ἤδη φαίνεται ὅτι ἔχει ξεκινήσει μιά προσπάθεια προετοιμασίας τῆς κοινῆς γνώμης γιά τό ἐνδεχόμενο ἑνός ἐπωδύνου συμβιβασμοῦ στό Κυπριακό προκειμένου νά ξεκινήσουν οἱ συνομιλίες γιά τόν διαμοιρασμό τῶν ἐνεργειακῶν κοιτασμάτων τῆς Ἀνατολικῆς Μεσογείου. Αὐτό καταδεικνύεται καί ἀπό τήν πρόσφατη συνάντηση μελῶν τοῦ Ἑλληνοτουρκικοῦ Φόρουμ φυσικά –μέ τήν παρουσία καί μέλους τοῦ ΕΛΙΑΜΕΠ– μέ τόν κατοχικό ἡγέτη Ἐρσίν Τατάρ στό ὑποτιθέμενο «προεδρικό μέγαρο», νομιμοποιῶντας οὐσιαστικά τό ψευδοκράτος, ἀλλά καί ἀπό τίς δηλώσεις τῆς τότε γενικῆς διευθύντριας τοῦ ΕΛΙΑΜΕΠ Μαρίας Γαβουνέλη, τόν περασμένο Δεκέμβριο, γιά τήν σύγκληση πενταμεροῦς διασκέψεως γιά τήν ΑΟΖ (4+1) μέ τήν συμμετοχή τοῦ ψευδοκράτους. Σέ πρωτοσέλιδο μέ τίτλο «ΕΛΙΑΜΕΠ: Νά ἀναγνωρίσει ἡ Ἑλλάς τό ψευδοκράτος!», στίς 8 Δεκεμβρίου τοῦ 2024, ἡ «ΕτΚ» εἶχε ἐπισημάνει τίς περίεργες ἀναφορές τῆς κ. Γαβουνέλη, σέ ἄρθρο της στά «Νέα», ἐπιβεβαιώνοντας ἐμμέσως πλήν σαφῶς τό ἐνδεχόμενο συγκλήσεως πενταμεροῦς διασκέψεως γιά τήν ΑΟΖ μέ Αἴγυπτο, Τουρκία, Κύπρο καί ψευδοκράτος. Ἐνῶ ἐντύπωση προεκάλεσε καί τό τέτ ἀ τέτ πού εἶχαν λίγο πρίν ἀπό τήν ἔναρξη τῶν ἐργασιῶν τῆς συνόδου τῆς Εὐρωπαϊκῆς Πολιτικῆς Κοινότητας, τόν περασμένο Νοέμβριο, στήν Βουδαπέστη, ὁ Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ὁ Πρόεδρος τῆς Τουρκίας Ταγίπ Ἐρντογάν, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας Νῖκος Χριστοδουλίδης καί ὁ Πρωθυπουργός τῆς Ἀλβανίας Ἔντι Ράμα.
Πρόσκλησις Ἄγκυρας γιά «συνεργασία» βάσει μιᾶς «συνολικῆς προσεγγίσεως»
Ταυτοχρόνως μέ τήν προσπάθεια τῆς Τουρκίας νά ἐπιβάλει τετελεσμένα στά κατεχόμενα, τό τουρκικό ΥΠΕΞ ἀπηύθυνε πρόσκληση στήν Ἑλλάδα γιά συνεκμετάλλευση τοῦ Αἰγαίου μετά τήν ἀνακοίνωση τοῦ Πρωθυπουργοῦ γιά τά δύο θαλάσσια πάρκα σέ Ἰόνιο καί Αἰγαῖο. Ἄν κάποιος διαβάσει προσεκτικά τήν ἀνακοίνωση – ἀντίδραση τοῦ τουρκικοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν, θά διαπιστώσει ὅτι ναί μέν προβάλλει τίς πάγιες τουρκικές θέσεις, γκριζάροντας τό Αἰγαῖο, ἐκφράζει ὅμως καί τήν ἑτοιμότητα τῆς Ἄγκυρας νά συνεργασθεῖ μέ τήν Ἑλλάδα βάσει μιᾶς «συνολικῆς προσεγγίσεως». «Πρέπει νά ἀποφεύγονται μονομερεῖς ἐνέργειες σέ κλειστές ἤ ἡμίκλειστες θάλασσες, ὅπως τό Αἰγαῖο καί ἡ Μεσόγειος. Τό διεθνές Ναυτικό Δίκαιο ἐνθαρρύνει τήν συνεργασία, μεταξύ ἄλλων καί σέ περιβαλλοντικά θέματα, μεταξύ τῶν παράκτιων κρατῶν στίς κλειστές ἤ ἡμίκλειστες θάλασσες. Σέ αὐτό τό πλαίσιο, θά θέλαμε νά ὑπενθυμίσουμε ὅτι ἡ Τουρκία εἶναι πάντα ἕτοιμη νά συνεργασθεῖ μέ τήν Ἑλλάδα ὡς ἕνα ἀπό τά δύο παράκτια κράτη στό Αἰγαῖο Πέλαγος», ἀνέφερε μεταξύ ἄλλων ἡ ἀνακοίνωσις τοῦ τουρκικοῦ ΥΠΕΞ. Ἐκάλεσε δέ γιά «συνολική προσέγγιση» τῶν ζητημάτων στό Αἰγαῖο, ἀπορρίπτοντας γιά ἄλλη μιά φορά τήν ξεκάθαρη θέση τῆς Ἀθήνας ὅτι ἡ μόνη διαφορά εἶναι ἡ ὁριοθέτησις ΑΟΖ καί ὑφαλοκρηπῖδος. «Ἡ Τουρκία διατηρεῖ τήν θέση της ὅτι πρέπει νά υἱοθετηθεῖ μιά εἰλικρινής καί συνολική προσέγγισις γιά τήν ἐπίλυση τῶν ζητημάτων μέ βάση τό Διεθνές Δίκαιο, τήν ἰσότητα καί τήν καλή γειτονία, στό πλαίσιο τῆς Διακηρύξεως τῶν Ἀθηνῶν γιά τίς Φιλικές Σχέσεις καί τήν Καλή Γειτονία, τῆς 7ης Δεκεμβρίου 2023, ἡ ὁποία δίδει προτεραιότητα στόν διάλογο καί τήν συνεργασία καί ἀντικατοπτρίζει τό πνεῦμα πού καί οἱ δύο πλευρές ἐπιθυμοῦν νά διατηρήσουν στίς τουρκο-ελληνικές σχέσεις», ἐπεσήμανε μεταξύ ἄλλων τό τουρκικό ΥΠΕΞ, πού στήν προκειμένη περίπτωση δέν χρησιμοποίησε τήν γνωστή γλῶσσα τῶν ἀπειλῶν, ἀλλά υἱοθέτησε πιό ἤπιους τόνους καλῶντας ξεκάθαρα γιά συνεργασία στό Αἰγαῖο.
Τό δίκαιο τοῦ ἰσχυροτέρου
Σύμφωνα μέ ἔγκυρες πηγές τῆς «ΕτΚ», τό θέμα τῆς ἀξιοποιήσεως τῶν ὑδρογονανθράκων στήν Ἀνατολική Μεσόγειο ἔχει ἐπανέλθει δυναμικά στό προσκήνιο μετά τήν ἐκλογή Τράμπ στίς ΗΠΑ. Οἱ δυτικοί σύμμαχοι ἐπιδιώκουν τήν εἰρήνευση στήν ταραγμένη αὐτή περιοχή, μέ τήν συμμετοχή ὅλων τῶν ἐμπλεκομένων στήν τράπεζα τῶν διαπραγματεύσεων. Ἀξίζει νά σημειωθεῖ ὅτι, ἐκτός ἀπό τήν Τουρκία, οὔτε τό Ἰσραήλ ἔχει ὑπογράψει τήν Σύμβαση τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν γιά τό Δίκαιο τῆς Θαλάσσης (UNCLOS), ἐνῶ οἱ ΗΠΑ τήν ἔχουν ὑπογράψει μέν, ἀλλά δέν ἔχει ἐπικυρωθεῖ ἀπό τήν Γερουσία. Εἶναι μάλιστα ἐνδεικτικό ὅτι σέ ἐρώτηση τοῦ γερουσιαστοῦ Κρίς φάν Χόλε κατά τήν ἀκρόαση τῆς νέας Πρέσβεως τῶν ΗΠΑ στήν Ἑλλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξωτερικῶν Σχέσεων τῆς Γερουσίας, γιά τό ἐάν συμμερίζεται τήν ἄποψη ὅτι οἱ τουρκικές προκλήσεις σέ ἀέρα καί θάλασσα πρέπει νά ἀντιμετωπίζονται βάσει τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου, ἔλαβε τήν ἀπάντηση ὅτι ἡ ἴδια θά εὐθυγραμμίζεται πάντοτε μέ τό State Department καί τίς κατευθύνσεις τοῦ Προέδρου ΗΠΑ καί δεσμεύεται νά ἐργαστεῖ γιά τήν περαιτέρω ἐμβάθυνση τῆς διμεροῦς συνεργασίας. Μέ ἁπλά λόγια, ἀφ’ ἧς στιγμῆς οἱ μεγάλοι παῖκτες δέν ἔχουν ὑπογράψει τό Δίκαιο τῆς Θαλάσσης, ὁ διαμοιρασμός τῶν κοιτασμάτων καί τῶν ζωνῶν ἐπιρροῆς πιθανώτατα θά γίνει βάσει τοῦ δικαίου τοῦ ἰσχυροτέρου. Καί ἐν προκειμένῳ ὁ μόνος σταθερός καί ἰσχυρός σύμμαχος τῆς Ἑλλάδος καί τῆς Κύπρου στήν περιοχή εἶναι τό Ἰσραήλ.
Ἐπισημαίνεται ὅτι ἡ ἰδέα περί διευρυμένης διασκέψεως γιά τήν Ἀνατολική Μεσόγειο δέν εἶναι καινούργια. Τόν Σεπτέμβριο τοῦ 2020, ὁ τότε Πρόεδρος τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Συμβουλίου Σάρλ Μισέλ εἶχε καταθέσει δημοσίως πρόταση γιά μιά πολυμερῆ διάσκεψη γιά τήν Ἀνατολική Μεσόγειο, σέ συνεργασία μέ τόν ΟΗΕ. Τότε ἡ ἀπάντησις τοῦ Ἐρντογάν ἦταν, κατά τήν διάρκεια μιᾶς τηλεδιασκέψεως μέ τόν Σάρλ Μισέλ καί τήν Ἄγγελα Μέρκελ, ὅτι ἐκτιμᾶ πώς σημαντικές ἀποφάσεις θά ληφθοῦν μέσα ἀπό μιά πολυμερῆ διάσκεψη χωρῶν τῆς περιοχῆς μέ ὅλους τούς ἐμπλεκομένους, συμπεριλαμβανομένων τῶν Τουρκοκυπρίων!