Τό αδιέξοδο τής Μέσης Ανατολής

Εφημερίς Εστία

ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ διχαζόμαστε καί μάλιστα φανατικά ακόμη καί γιά τά προβλήματα τών άλλων.

Αδυνατούμε έτσι νά δούμε καθαρά τήν πραγματικότητα. Καί αυτό ακριβώς συμβαίνει στήν περίπτωση τού πολέμου τής Γάζας. Οι μισοί Έλληνες θεωρούν ότι λύσις θά είναι η ολοκληρωτική επικράτησις τού Ισραήλ καί οι άλλοι μισοί τυρβάζουν ότι λύσις είναι η ίδρυσις παλαιστινιακού κράτους. Μήν πούμε ότι υπάρχουν καί μερικοί πού συντάσσονται τυφλά μέ τούς πλέον σκοταδιστικούς κύκλους τού ισλάμ απαιτώντας εξάλειψη τού Ισραήλ.

Tού Ευθ. Π. Πέτρου

Δέν βλέπουν ούτε οι μέν ούτε οι δέ ότι η κατάστασις έχει περιέλθει σέ αδιέξοδο. Όπως δείχνουν τά πράγματα, ο πόλεμος αυτός μπορεί νά συνεχίζεται γιά χρόνια ακόμη χωρίς νά σημειώνεται πρόοδος. Είναι προφανές ότι δέν υπάρχουν σέ καμμία από τίς αντιμαχόμενες πλευρές ηγέτες ικανοί γιά τήν υπέρβαση πού θά οδηγήσει στήν λύση τού δράματος. Τό νά περιμένει φυσικά κανείς ουσιαστική παρέμβαση καί «καλές υπηρεσίες» από τόν ΟΗΕ είναι ασύγγνωστη αφέλεια. Ο ΟΗΕ πού ιδρύθηκε γιά νά παρεμβαίνει συμβιβαστικά σέ τέτοιες καταστάσεις, έχει εκφυλισθεί σέ τέτοιο βαθμό, πού είναι αστείο νά τόν υπολογίζει κανείς στά διεθνή δρώμενα.

Άς δούμε όμως τήν ιστορία, η οποία επαναλαμβάνεται, χωρίς οι άνθρωποι νά είναι εις θέσιν νά διδαχθούν από αυτήν.

Στήν πολύπαθη Μέση Ανατολή υπάρχει τό σχετικώς πρόσφατο προηγούμενο τού πολέμου τού Γιόμ Κιπούρ τού 1973. Καί τότε οι Ισραηλινοί είχαν αιφνιδιασθεί όταν είδαν τούς Αιγυπτίους νά διασχίζουν τό κανάλι τού Σουέζ καί νά εισβάλλουν στήν κατεχομένη από τό 1967 χερσόνησο τού Σινά. Ταυτοχρόνως από τόν βορρά επιχειρούσαν εισβολή οι Σύροι. Χωρίς νά μπούμε στίς λεπτομέρειες τού πολέμου εκείνου (τόν οποίο πρέπει νά έχει μελετήσει ο κάθε αξιωματικός καί ο κάθε διπλωμάτης πού σέβεται τόν εαυτό του) θά περιγράψουμε εν τάχει τήν εξέλιξή του. Οι Ισραηλινοί έκαναν ταχεία επιστράτευση τήν οποία κατηύθηναν στό μέτωπο τού νότου χωρίς νά κατορθώσουν νά ανακόψουν τήν προσεκτικά σχεδιασμένη προέλαση τών Αιγυπτίων. Στόν βορρά ο Χαφέζ άλ Άσσαντ εκόμπαζε ότι ο στρατός του είναι οι «Γερμανοί τής Ανατολής» (είχε άλλως τε καί συμβούλους Γερμανούς ναζί εγκληματίες πολέμου στούς οποίους είχε δώσει άσυλο.) Παρά ταύτα, υπέστη συντριπτική ήττα από κάποιες μονάδες νεοσυλλέκτων τού Ισραήλ πού σύντομα έθεσαν τήν Δαμασκό υπό τήν απειλή τών πυροβόλων τους.

Στόν νότο, τήν στιγμή πού οι Αιγύπτιοι θεωρούσαν ότι έχουν επικρατήσει, μιά τολμηρή αντεπίθεσις, τής οποίας ηγείτο ο Άριεκ Σαρόν, ανέτρεψε τά δεδομένα, καθώς πέρασε τό κανάλι καί έθεσε υπό απειλήν τήν Ισμαηλία, δεύτερη σέ μέγεθος πόλη τής Αιγύπτου. Ο πόλεμος περιήλθε σέ αδιέξοδο. Οι αιγυπτιακές δυνάμεις κινδύνευαν νά αποκοπούν άν συνέχιζαν τήν προέλαση στό Σινά, οι δέ δυνάμεις τού Σαρόν παρέμεναν εκτεθειμένες μέ τίς γραμμές ανεφοδιασμού τους ιδιαιτέρως ευπρόσβλητες. Εκεί λοιπόν πού ο πόλεμος μετέπιπτε σέ μιά στατική αμφίρροπη κατάσταση, ανεδείχθη η αξία τών ηγετών πού έδωσαν λύση. Στό Ισραήλ ήταν η Πρωθυπουργός Γκόλντα Μεΐρ. Στήν Αίγυπτο ο Πρόεδρος Ανουάρ Σαντάτ. Αμφότεροι αντελήφθησαν όχι απλώς τό αδιέξοδο τού αγώνος αλλά καί τό ατελέσφορον τής αντιπαλότητος. Ήλθαν σέ συνεννόηση, η Αίγυπτος επανέκτησε τό Σινά καί διαμορφώθηκε μιά κατάστασις ειρηνικής συνυπάρξεως, ώστε από τότε καί γιά 52 χρόνια μέχρι σήμερα οι δύο χώρες νά μήν έχουν ξαναπολεμήσει.

Εδώ σταματούν οι ομοιότητες. Διότι στήν πλευρά τής Χαμάς όχι μόνον δέν υπάρχει ηγέτης τού επιπέδου τού Σαντάτ, αλλά δέν υπάρχει καί κανείς πού νά ενδιαφέρεται πράγματι γιά τό μέλλον. Η Χαμάς δέν θέλει τήν δημιουργία παλαιστινιακού κράτους. Οι στόχοι της εξαντλούνται στήν εξάλειψη τού κράτους τού Ισραήλ, τό οποίο δίδει έναν αγώνα επιβιώσεως. Εάν χάσει απλώς θά σβήσει από τόν χάρτη. Τούτο όμως οδηγεί στό αντίθετο άκρο, καί ήδη χώρες πού παραδοσιακά τό στήριζαν μεταστρέφονται.

Οι εικόνες τών λιμοκτονούντων παιδιών προκαλούν τήν αποστροφή τού πολιτισμένου κόσμου καί τόν οδηγούν νά αντιδράσει ακόμη καί άν τό κάνει κατά τρόπο αψυχολόγητο καί αναποτελεσματικό. Ουδόλως θά βοηθήσει ενδεχομένη αναγνώρισις παλαιστινιακού κράτους από τήν Γαλλία καί τήν Βρεταννία. Μάλλον θά κάνει τά πράγματα χειρότερα. Τό γεγονός όμως ότι δύο χώρες πού παραδοσιακώς στήριζαν τό Τέλ Αβίβ τώρα ομιλούν γιά αναγνώριση τών Παλαιστινίων, πρέπει νά είναι «καμπανάκι» γιά τόν Νετανυάχου.

Όταν τό Ισραήλ αποφάσισε τόν Μάρτιο νά περιορίσει τήν ανθρωπιστική βοήθεια πρός τήν Γάζα, δικαιολόγησε τήν κίνηση αυτή λέγοντας ότι η Χαμάς εκτρέπει τήν βοήθεια γιά νά στηρίξει τήν κυριαρχία της. Η υπόθεση –ή η ελπίδα– ήταν ότι μόλις μειωνόταν η βοήθεια, είτε η Χαμάς θά υποχωρούσε γιά νά αποφύγει τά μαζικά βάσανα τών αμάχων, είτε αυτοί θά εξεγείροντο εναντίον της.

Αλλά κανένα από τά σενάρια αυτά δέν εξελίχθηκε. Συνέβη κάτι άλλο –κάτι πού τό Ισραήλ αναμφισβήτητα θά έπρεπε νά είχε προβλέψει: φωτογραφίες αδυνατισμένων παιδιών, πραγματικών ή σκηνοθετημένων, άρχισαν νά κυκλοφορούν στά παγκόσμια μέσα ενημερώσεως μέ αποτέλεσμα όχι μόνο νά υπονομευθεί συμπάθεια γιά τό Ισραήλ· αλλά νά αρχίσει νά αμφισβητείται η διεθνής νομιμοποίησις τής συνεχίσεως τού πολέμου.

Στά μάτια τής διεθνούς κοινής γνώμης, τά λογικά επιχειρήματα σχετικά μέ τήν ηθική αναγκαιότητα τής ήττας μιάς γενοκτονικής, τζιχαντιστικής, τρομοκρατικής οργανώσεως ωχριούν μπροστά σέ μία καί μόνον εικόνα ενός αποστεωμένου παιδιού. Καί αυτό πρέπει νά τό κατανοήσει η ισραηλινή ηγεσία πρίν νά είναι πολύ αργά. Δέν είναι αναμενόμενο νά επιδείξει η Χαμάς λογική. Αλλά αυτό καθιστά τήν κατάσταση πολύ πιό απαιτητική γιά τήν κυβέρνηση τού Τέλ Αβίβ…