Όταν ο Αιγύπτιος πρόεδρος Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι πρότεινε τη δημιουργία μιας κοινής αραβικής δύναμης στη σύνοδο κορυφής του Σαρμ ελ-Σέιχ το 2015, γνώριζε ότι ο αραβικός κόσμος βίωνε μια κομβική ιστορική στιγμή.
Εκείνη την εποχή, τα αραβικά μέτωπα κατέρρεαν μπροστά σε εμφύλιους πολέμους και ξένες επεμβάσεις, οι τρομοκρατικές οργανώσεις αναδύονταν ως περιφερειακοί παράγοντες και ορισμένες πρωτεύουσες στοιχημάτιζαν στις δυτικές υποσχέσεις προστασίας.
Ωστόσο, σύντομα έγινε σαφές ότι η πρωτοβουλία είχε αναχαιτιστεί εν τη γενέσει της από αντιρρήσεις και αντιφάσεις, αφήνοντας την ιδέα μιας κοινής δύναμης ως ένα αναβληθέν όνειρο, ενώ οι κρίσεις συνέχιζαν να συσσωρεύονται και οι απειλές να αυξάνονται.
Σήμερα, σχεδόν μια δεκαετία αργότερα, το ζήτημα δεν αποτελεί πλέον πολιτική πολυτέλεια ή αμφισβητήσιμη επιλογή, αλλά μάλλον υπαρξιακή αναγκαιότητα. Ενώ στο παρελθόν υπήρξε μια συζήτηση σχετικά με την αναγκαιότητα, το παρόν αποδεικνύει ότι η απουσία τέτοιας δύναμης αποτελεί ένα στρατηγικό κενό που απειλεί την ίδια την ύπαρξη του αραβικού έθνους-κράτους.
Πρώτον: Γιατί η ιδέα του Σαρμ Ελ-Σέιχ ακυρώθηκε;
Αντιφατικές αραβικές προτεραιότητες
Οι αραβικές χώρες δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν σε έναν ενιαίο ορισμό της απειλής. Για ορισμένους, το Ιράν ήταν ο κύριος εχθρός, ενώ άλλοι έβλεπαν την τρομοκρατία ως τον πραγματικό κίνδυνο. Άλλοι πάλι φοβόντουσαν τη στρατιωτικοποίηση του Αραβικού Συνδέσμου και την κυριαρχία μιας μόνο χώρας στη λήψη αποφάσεων. Αυτή η ασυνέπεια οδήγησε στην παραπομπή της πρωτοβουλίας στους αρχηγούς των γενικών επιτελείων για επανεξέταση, ουσιαστικά παγώνοντάς την.
Ανησυχίες για την εθνική κυριαρχία
Πολλές χώρες ήταν απρόθυμες να παραιτηθούν, έστω και εν μέρει, από την απόφαση πολέμου και ειρήνης υπέρ ενός κοινού αραβικού συστήματος. Η ιδέα ότι μια αραβική δύναμη θα μπορούσε να επέμβει στρατιωτικά εντός των συνόρων ενός αραβικού κράτους, ακόμη και κατόπιν επίσημου αιτήματος, ήταν αμφιλεγόμενη, ειδικά δεδομένης της εύθραυστης πολιτικής εμπιστοσύνης μεταξύ ορισμένων πρωτευουσών.
Έλλειψη εκτελεστικής βούλησης
Ο Αραβικός Σύνδεσμος ιστορικά υπέφερε από αδύναμους εκτελεστικούς μηχανισμούς. Εκδίδονται αποφάσεις αλλά σπάνια εφαρμόζονται. Έτσι, το έργο παρέμεινε περιορισμένο σε έγγραφα και δηλώσεις, ενώ οι κρίσεις επί τόπου έχουν επιδεινωθεί.
Δεύτερον: Το τίμημα της συλλογικής απουσίας των Αράβων
Επιδεινούμενες κρίσεις χωρίς προστατευτική ομπρέλα
Η συριακή αρένα εξερράγη, η Υεμένη κάηκε, το Ιράκ δέχθηκε επανειλημμένες επεμβάσεις και η Λιβύη βρέθηκε σε μια αρένα ανοιχτή σε περιφερειακές και διεθνείς συγκρούσεις. Όλα αυτά συνέβησαν ελλείψει μιας αραβικής δύναμης που θα μπορούσε να περιορίσει τις επεμβάσεις και να αποτρέψει την κατάρρευση κρατών.
Εξωτερική εξάρτηση… η ψευδαίσθηση της προστασίας
Η εξίσωση που επισημαίνει ο Δρ. Αμντούλ Σαλάμ Νασίγια στην ανάρτησή του είναι ακριβής: Όποιος αναζητά κάλυψη υπό την Αμερική ή τους Σιωνιστές παραμένει γυμνός. Η εμπειρία έχει αποδείξει ότι η ξένη προστασία είναι υπό όρους, ιδιοτελής και προσωρινή. Μόλις αλλάξουν οι υπολογισμοί, ο «υποτιθέμενος» σύμμαχος εγκαταλείπει τις χώρες στην τύχη τους.
Η αποσύνθεση της έννοιας της αραβικής εθνικής ασφάλειας
Χωρίς ένα κοινό στρατιωτικό και πολιτικό εργαλείο, η έννοια της «αραβικής εθνικής ασφάλειας» δεν έχει πλέον μια ρεαλιστική ενσάρκωση. Η ορολογία έχει γίνει συνθήματα που επαναλαμβάνονται σε συνέδρια, ενώ η πραγματικότητα αποδεικνύει ότι κάθε χώρα αντιμετωπίζει απειλές μόνη της ή επιδιώκει συμμαχίες εκτός της περιοχής.
Τρίτον: Η επείγουσα ανάγκη σήμερα
Συνυφασμένες περιφερειακές απειλές
Το Ιράν, η Τουρκία και το Ισραήλ ασκούν άμεση επιρροή σε διάφορες αραβικές αρένες, από το Ιράκ και τη Συρία μέχρι τη Λιβύη, την Υεμένη και την Παλαιστίνη. Η απουσία μιας ενιαίας αραβικής θέσης επιτρέπει σε αυτές τις δυνάμεις να επιβάλουν τις δικές τους εξισώσεις.
Οι κίνδυνοι της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος
Παρά την οργανωτική παρακμή του ISIS, τα παρακλάδια του παραμένουν ενεργά στη Βόρεια Αφρική και την περιοχή του Σαχέλ. Επιπλέον, τα δίκτυα λαθρεμπορίου και η παράνομη μετανάστευση έχουν γίνει μια διασυνοριακή πρόκληση ασφάλειας που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με μονομερείς προσπάθειες.
Διεθνής ανταγωνισμός για την περιοχή
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία, η Κίνα και η Ευρωπαϊκή Ένωση ανταγωνίζονται για να διεκδικήσουν την επιρροή τους μέσω στρατιωτικών και οικονομικών συμφωνιών. Εάν οι Άραβες παραμείνουν χωρίς κοινή δύναμη, θα παραμείνουν απλώς διαπραγματευτικά χαρτιά στους υπολογισμούς των μεγάλων δυνάμεων.
Τέταρτον: Διδάγματα από διεθνείς εμπειρίες
ΝΑΤΟ
Η συμμαχία ξεκίνησε ως μικρή μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά το μυστικό της δύναμής της δεν έγκειται μόνο στα όπλα της, αλλά και στη συλλογική πολιτική και νομική της δέσμευση, η οποία καθιστούσε οποιαδήποτε επίθεση σε ένα μέλος επίθεση σε όλα. Αυτή η φόρμουλα είναι αυτό που μας λείπει από εμάς τους Άραβες.
Αφρικανική Ένωση
Παρά τις περιορισμένες δυνατότητές της σε σύγκριση με τις αραβικές χώρες, η Ένωση κατάφερε να δημιουργήσει μια «δύναμη ταχείας επέμβασης» που παρενέβη σε αρκετές κρίσεις. Η εμπειρία αποδεικνύει ότι η πολιτική βούληση μπορεί να ξεπεράσει τα οικονομικά και υλικοτεχνικά εμπόδια.
Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου
Η εμπειρία του Κόλπου με την «Ασπίδα της Χερσονήσου» επιβεβαιώνει ότι μια κοινή δύναμη, ακόμη και περιορισμένη, μπορεί να χρησιμεύσει ως στρατηγικό αποτρεπτικό μέσο. Τι θα γινόταν αν αυτό το μοντέλο επεκτεινόταν ώστε να περιλαμβάνει όλες τις αραβικές χώρες;
Πέμπτον: Ένα μελλοντικό όραμα για την αναβίωση του έργου
1. Το ξεκίνημα με μια δύναμη γρήγορης απόκρισης
Δεν υπάρχει ανάγκη για έναν τεράστιο ενιαίο στρατό εξαρχής. Θα μπορούσε να σχηματιστεί και σταδιακά να επεκταθεί μια περιορισμένη αραβική δύναμη, ικανή να παρεμβαίνει σε καταστάσεις κρίσης.
2. Δεσμευτικό νομικό πλαίσιο
Πρέπει να συνταχθεί μια αραβική συνθήκη συλλογικής ασφάλειας, η οποία θα καθορίζει πότε και πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί βία, καθώς και τους μηχανισμούς λήψης αποφάσεων, διασφαλίζοντας τη διαφάνεια και διατηρώντας την εθνική κυριαρχία.
3. Κατανομή ρόλων και δυνατοτήτων
Η Αίγυπτος μπορεί να προσφέρει ανθρώπινη εμπειρογνωμοσύνη, τα κράτη του Κόλπου χρηματοδότηση, την Αλγερία και το Μαρόκο δυνατότητες πεδίου, το Σουδάν στρατηγικό βάθος, και ούτω καθεξής. Η ολοκλήρωση δεν σημαίνει κυριαρχία, αλλά μάλλον συνεργασία.
4. Πολιτική και πολιτική εποπτεία
Για να αποφευχθούν οι υποψίες, πρέπει να υπάρχει ένας μηχανισμός παρακολούθησης από τα αραβικά κοινοβούλια ή ένα πολιτικό συμβουλευτικό όργανο, που να διασφαλίζει ότι η βία χρησιμοποιείται μόνο για την προστασία της συλλογικής ασφάλειας.
5. Να χτιστεί σταδιακά η εμπιστοσύνη
Μέσω κοινής εκπαίδευσης, ανταλλαγής πληροφοριών και ασκήσεων πεδίου, αυτά τα βήματα θα δημιουργήσουν επιχειρησιακή εμπειρία και θα αυξήσουν τη διαλειτουργικότητα.
Έκτον: Η δημοφιλής και συναισθηματική διάσταση
Η εθνική ασφάλεια δεν είναι απλώς ένα στρατιωτικό ζήτημα, αλλά ζήτημα ταυτότητας και πεπρωμένου. Το αραβικό έθνος σήμερα χρειάζεται κάτι που να το ενώνει και να αποκαθιστά το αίσθημα αυτοάμυνας. Η δημιουργία μιας κοινής αραβικής δύναμης θα αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη στον λαό του και θα του δώσει ελπίδα ότι οι Άραβες δεν είναι απλώς ένα πεδίο για τις εμπειρίες των άλλων, αλλά μάλλον ένας βασικός παράγοντας στη διαμόρφωση του μέλλοντός τους.
Μια υπαρξιακή επιλογή που δεν μπορεί να αναβληθεί
Η τελευταία δεκαετία απέδειξε ότι η απουσία ενός αραβικού αμυντικού συστήματος έχει πολλαπλασιάσει τις κρίσεις και τις εδραιωμένες ξένες επεμβάσεις.
Η κοινή αραβική δύναμη δεν είναι απλώς ένα στρατιωτικό έργο, αλλά μάλλον ένα έργο για την ανοικοδόμηση της κοινής μας ταυτότητας και του πεπρωμένου.
Ο χρόνος περνάει και οι απειλές πολλαπλασιάζονται. Οι Άραβες αντιμετωπίζουν δύο επιλογές: είτε να παραμείνουν δέσμιοι ξένης επιρροής είτε να αναλάβουν την πρωτοβουλία. Η αναβίωση της κοινής αραβικής δύναμης είναι το πρώτο βήμα προς την αποκατάσταση της αξιοπρέπειας και της κυριαρχίας.
Δεν είναι ένα ρομαντικό όνειρο, αλλά μια στρατηγική αναγκαιότητα, χωρίς την οποία η αραβική ασφάλεια θα παραμείνει ένα κενό σύνθημα.
Όπως είπε ο Νασίγια: «Όποιος καλύπτει τον εαυτό του με ξένους παραμένει γυμνός… και οι Άραβες θα καλύψουν μόνο τους εαυτούς τους».
akhbarlibya24.net
—