Η επιστολή-βόμβα από τη Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης της Κομισιόν (ΓΔ AGRI), που εστάλη την 1η Αυγούστου 2025 και ήρθε χθες στο φως της δημοσιότητας, καταδεικνύει το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν έχει συμμορφωθεί ακόμη με όσα διέταξε η Κομισιόν για τον πολύπαθο οργανισμό, μετά και την υπαγωγή του στην ευρωπαϊκή επιτροπεία. Η κυβέρνηση απάντησε με μία αμήχανη τοποθέτηση του αρμόδιου υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστα Τσιάρα, που υποστήριξε ότι όλα είναι υπό έλεγχο και σύντομα θα φύγουν οι βαριές σκιές πάνω από τον αγροτικό κόσμο, ο οποίος σε κάθε περίπτωση παραμένει απλήρωτος εδώ και μήνες.
Οπως αναφέρει στην επιστολή της η γενική διευθύντρια Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης, Elisabeth Werner: «Σε συνέχεια αιτήματος της Γ.Δ. AGRI της 27ης Μαρτίου 2025, οι αρχές της χώρας σας υπέβαλαν μια πρώτη έκδοση ενός σχεδίου δράσης για την αντιμετώπιση των πιθανών σοβαρών ελλείψεων που προσδιορίστηκαν το 2024, στο πλαίσιο της τελευταίας διαδικασίας συμμόρφωσης όσον αφορά το ΟΣΔΕ, και που οδήγησαν τη Γ.Δ. AGRI στη διατύπωση επιφύλαξης στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων της για το οικονομικό έτος 2024.
Ανεπαρκές το σχέδιο
Επειτα από ανάλυση του σχεδίου δράσης και των συμπληρωματικών πληροφοριών που παρασχέθηκαν από τις ελληνικές Αρχές στην επιστολή σας της 2ας Ιουνίου 2025, η Γ.Δ. AGRI είναι της άποψης ότι το σχέδιο, όπως προτείνεται επί του παρόντος, δεν επαρκεί για την αποκατάσταση των ελλείψεων και, ως εκ τούτου, δεν συμμορφώνεται με τις διατάξεις του άρθρου 29 παράγραφος 1 του κανονισμού (Ε.Ε.) 2022/129. Σύμφωνα με το άρθρο 29 παράγραφος 3 του κανονισμού (Ε.Ε.) 2022/128, οι Αρχές της χώρας σας πρέπει να υποβάλουν επικαιροποιημένο σχέδιο δράσης εντός δύο μηνών από την παραλαβή της παρούσας επιστολής στην ελληνική γλώσσα. Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με το άρθρο 42 παράγραφος 2 του κανονισμού (Ε.Ε.) αριθ. 2116/2021, εάν ένα κράτος-μέλος δεν υποβάλει σχέδιο δράσης που αναφέρεται στην παράγραφο 1 του εν λόγω άρθρου, η Επιτροπή ενδέχεται να εκδώσει εκτελεστικές πράξεις για την αναστολή των μηνιαίων πληρωμών που αναφέρονται στο άρθρο 21 παράγραφος 3 ή των ενδιάμεσων πληρωμών που αναφέρονται στο άρθρο 32 του ίδιου κανονισμού».
Σε ραδιοφωνική του συνέντευξη ο κ. Τσιάρας υποστήριξε ότι η Ελλάδα είναι συντονισμένη με την Κομισιόν για την ενσωμάτωση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ και τόνισε ότι δεν έχουν σταματήσει να γίνονται τα βήματα που πρέπει, ώστε να μην κινδυνεύσουν ευρωπαϊκά κονδύλια. Παραδέχτηκε, ωστόσο, ότι η σχετική προθεσμία λήγει στις 2 Οκτωβρίου, κάτι που συνεπάγεται ότι δύσκολα θα αποφευχθεί το μοιραίο για τον αγροτικό κόσμο.
Ευλογιά αιγοπροβάτων: Πανθεσσαλικό μπλόκο οργής των κτηνοτρόφων
Σε μία πρωτοφανή κρίση έχει οδηγήσει την ελληνική κτηνοτροφία η έξαρση της ευλογιάς στα αιγοπρόβατα, κινητοποιώντας τη Δικαιοσύνη, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, αλλά και τους ίδιους τους κτηνοτρόφους, που βρίσκονται σε απόγνωση και κλιμακώνουν τις τελευταίες ώρες τις κινητοποιήσεις τους. Οπως εξηγούν, οι επιπτώσεις από την εξάπλωση της νόσου είναι ήδη ορατές, αφού από τον Αύγουστο μέχρι σήμερα έχουν θανατωθεί πάνω από 275.000 ζώα, αριθμός διπλάσιος από τις απώλειες που είχε προκαλέσει η κακοκαιρία «Daniel» το 2023. Οι παραγωγοί ζητούν επίσπευση αποζημιώσεων και ουσιαστικά μέτρα στήριξης, καθώς το κόστος παραγωγής αυξάνεται και η απώλεια ζωικού κεφαλαίου απειλεί με λουκέτα πολλές εκτροφές. Σοβαρό ζήτημα αποτελεί και η παραγωγή φέτας, καθώς οι μειωμένες ποσότητες πρόβειου γάλακτος αναμένεται να οδηγήσουν σε ελλείψεις τους επόμενους μήνες, τη στιγμή που η ζήτηση ολοένα αυξάνεται.
Στο πλαίσιο αυτό, η Θεσσαλία βρίσκεται σε αναβρασμό, με αγρότες και κτηνοτρόφους να κατεβαίνουν στους δρόμους, οργανώνοντας πανθεσσαλικό μπλόκο στον Ε65 με τρακτέρ και αγροτικά οχήματα, υποστηρίζοντας πως τα προβλήματα στον πρωτογενή τομέα είναι ασφυκτικά. Ζητούν αποζημιώσεις για τα θανατωμένα ζώα, έργα αντιπλημμυρικής προστασίας, μείωση του κόστους παραγωγής και περιορισμό των εισαγωγών. Οπως τονίζει η αντιπρόεδρος της ΠΕΚ Μυρτώ Λύκα, «ζούμε μια πρωτοφανή κατάσταση, κανείς δεν ενδιαφέρεται για το μέλλον μας».
Παρέμβαση της εισαγγελίας
Την ίδια στιγμή η Εισαγγελία Εφετών Λάρισας παρενέβη για να ερευνήσει αν νοσούντα ζώα κατέληξαν στην αγορά και στα σπίτια καταναλωτών. Η παρέμβαση ξεκίνησε έπειτα από δημοσίευμα της εφημερίδας «Ελευθερία» και τις δηλώσεις του υπουργού Κώστα Τσιάρα για πιθανή διάθεση ζώων στην αγορά παρά την απαγόρευση. Ο εισαγγελέας Εφετών Λάρισας Λάμπρος Τσόγκας ζήτησε από τις Εισαγγελίες Πρωτοδικών Θεσσαλίας να διενεργήσουν προκαταρκτική εξέταση, εστιάζοντας σε σφαγεία και αγορές, με στόχο να διαπιστωθεί αν έχουν τελεστεί αξιόποινες πράξεις που θέτουν σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία και την ασφάλεια τροφίμων.
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης έθεσε σε εφαρμογή ένα έκτακτο δεκαήμερο σχέδιο δράσης. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επιτόπιους ελέγχους, αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας, σταθμούς απολύμανσης σε κομβικά σημεία και πιστοποιητικά διακίνησης για γάλα και ζωοτροφές. Παράλληλα, ενθαρρύνεται η συνεργασία κτηνοτρόφων, τοπικών Αρχών και υπηρεσιών, με τον υπουργό να προειδοποιεί ότι, στην περίπτωση που δεν υπάρξει συμμόρφωση, εξετάζεται το ενδεχόμενο lockdown στον κτηνοτροφικό τομέα.
Ενα τέτοιο μέτρο θα περιλάμβανε απαγόρευση μετακίνησης ζώων, διακοπή σφαγείων, περιορισμούς στο γάλα και αυστηρή καραντίνα κοπαδιών – πλήγμα που οι κτηνοτρόφοι περιγράφουν ως «οικονομική ασφυξία». Οι ανεξέλεγκτες διαστάσεις που λαμβάνει το φαινόμενο έχει ως αποτέλεσμα να φουντώσει η συζήτηση για τον εμβολιασμό. Πολλοί κτηνοτρόφοι τον θεωρούν λύση, ώστε να αποφευχθούν νέες σφαγές ζώων. Ωστόσο, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης απορρίπτει κατηγορηματικά αυτήν την προοπτική, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο στην Ευρωπαϊκή Ενωση, ότι η εφαρμογή του θα άλλαζε το καθεστώς της Ελλάδας ως «καθαρής χώρας» και ότι θα προκαλούσε σοβαρά προβλήματα στις εξαγωγές.
«Η επιλογή του εμβολιασμού δεν αποτελεί ούτε επιστημονικά τεκμηριωμένη ούτε εμπορικά βιώσιμη λύση, αντιθέτως εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους, που απειλούν την εξαγωγική ναυαρχίδα της χώρας: τη φέτα ΠΟΠ αλλά και το σύνολο της αιγοπροβατοτροφίας» επισημαίνουν τα στελέχη, υπενθυμίζοντας παράλληλα το παράδειγμα της Τουρκίας, όπου, παρά τον εμβολιασμό, η ευλογιά παραμένει ενδημική.