Ηθική και Πολιτική Διάσταση του Οστρακισμού στην Αρχαία Αθήνα

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Τι Είναι ο Οστρακισμός;

Ο οστρακισμός ήταν μια μοναδική διαδικασία στην αρχαία Αθήνα. Κάθε χρόνο, οι πολίτες μπορούσαν να ψηφίσουν για τον εξοστρακισμό όποιου θεωρούσαν επικίνδυνο για την πόλη, χωρίς να κατηγορηθεί για συγκεκριμένο αδίκημα. Ο θεσμός αυτός εισήχθη από τον Κλεισθένη το 508/7 π.Χ., αλλά η πρώτη χρήση του έγινε το 488/7 π.Χ.

Πώς Λειτουργούσε ο Οστρακισμός;

Η διαδικασία ήταν απλή. Οι πολίτες ψήφιζαν γράφοντας το όνομα της επιλογής τους πάνω σε ένα όστρακο (κομμάτι κεραμικού). Αν ο υποψήφιος συγκέντρωνε αρκετές ψήφους, εξοριζόταν για δέκα χρόνια. Δεν του κατάσχεαν την περιουσία και μετά το πέρας της εξορίας μπορούσε να επιστρέψει και να ανακτήσει τα πολιτικά του δικαιώματα.

Στόχος και Σημασία του Οστρακισμού

Οι αρχαίοι Αθηναίοι ήθελαν να προστατεύσουν τη δημοκρατία από επίδοξους τυράννους και υπερφιλόδοξους πολιτικούς. Η εξορία λειτουργούσε ως προειδοποίηση για όποιον αποκτούσε υπερβολική δύναμη ή δρούσε ενάντια στα κοινά συμφέροντα. Παράλληλα, ο οστρακισμός είχε χαρακτήρα ηθικής και κοινωνικής διόρθωσης, αφού συχνά στόχευε άτομα που προκαλούσαν φθόνο, αλαζονεία ή υποψίες διαφθοράς.

Συνδέσεις με Ατιμία και Κοινωνικό Στίγμα

Ο οστρακισμένος πολίτης έπρεπε να απομακρυνθεί μόνος του, αφήνοντας πίσω περιουσία και οικογένεια. Αυτό θυμίζει την ποινή της ατιμίας, όπου κάποιος έχανε τα πολιτικά του δικαιώματα. Σε πολλές περιπτώσεις, τα όστρακα περιείχαν προσβολές ή κατηγορίες για ανήθικη ή υπερβολική συμπεριφορά, όπως αλαζονεία, διαφθορά ή “φιλοτυραννικές” τάσεις.

Η Ιδέα της Προσωρινής Απομάκρυνσης

Το διάστημα της δεκαετούς εξορίας θυμίζει αρχαίους μύθους και πρακτικές, καθώς η προσωρινή απομόνωση οδηγούσε συχνά σε εσωτερική αλλαγή. Για παράδειγμα, στην Οδύσσεια, ο Οδυσσέας επιστρέφει μετά από δέκα χρόνια περιπέτειας, έχοντας πλέον ωριμάσει. Με ανάλογο τρόπο, ο οστρακισμός άφηνε ανοιχτό το ενδεχόμενο επανένταξης, υπονοώντας ότι το άτομο μπορεί να βελτιωθεί ή ακόμη και να «εξαγνιστεί». Έτσι, το μέτρο αυτό λειτουργούσε όχι μόνο ως τιμωρία, αλλά και ως ευκαιρία για προσωπική ανασυγκρότηση και κοινωνική επανένταξη.

Επαναφορά και Επανένταξη

Δεν ήταν όλοι οι εξόριστοι μόνιμα αποκλεισμένοι. Αρκετοί επέστρεψαν, κάποιοι ξανακέρδισαν αξιώματα, ενώ άλλοι παρέμειναν στο περιθώριο. Η κοινωνία αντιμετώπιζε με καχυποψία όσους παραβίαζαν επανειλημμένα τους κανόνες ή είχαν βαρύ ηθικό παράπτωμα.

Ο Οστρακισμός ως Κοινωνικός Μηχανισμός

Ο οστρακισμός δεν ήταν απλή πολιτική ποινή. Ήταν μια μορφή κοινωνικής κάθαρσης και ελέγχου των ορίων της συλλογικής ταυτότητας. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, η κοινότητα προσπαθούσε να διατηρήσει την ισορροπία ανάμεσα στην ατομική φιλοδοξία και το κοινό καλό. Έδινε τη δυνατότητα για επανόρθωση και αναγνώριση του λάθους.

Πηγή :Journals.openedition

  1. Η ΑΙΤΙΑ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΚΑΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ :

    Αγαπητοι συνελληνες . Μια λαικη ρηση αναφερει οτι : «Η αρχη ειναι το ημισυ του παντος» . Ουτω προσπαθησα να εξηγησω στον εαυτο μου ποθεν πηγαζει αυτη η καταπτωση της ηθικης των νεοελληνων . Το συμπερσμα που εβγαλα ηταν οτι αρχικη δραστιδα ηταν η Παιδεια που διδασκει στα τεκνα μας η Πολιτεια , με δασκαλους της επιλογης της με πολιτικα – κομματικα κριτηρια , με προσωπικα συμφεροντα καθως και με ατομα που κατεχουν ακριβοπληρωμενα πτυχια διασημων πανεπιστημιων , που ουδεμια σχεση εχουν με τη γνωση για την Ελλαδα και τους Ελληνες .
    Ο μεγαλος Ελληνας φιλοσοφος «Σωκρατης» , μας εχει διδαξει σχετικως με τις πνευματικες διδασκαλιες και η γνωμοδοτηση του ειναι η κατωτερω αναφερομενη :
    «Ειναι πολυ μεγαλυτερος ο κινδυνος οταν αγοραζεις γνωσεις παρα οταν αγοραζεις τροφιμα». Κι¨ αυτο διοτι τα τροφιμα μπορεις να τα ελεγκξεις πριν τα αγορασεις . Αν δε εχεις αμφιβολιες για την ποιοτητα τους , μπορεις να συμβουλευθεις καποιον γνωστη επ’ αυτων. Επισης πριν τα καταναλωσεις υπαρχει παντα καιρος για εναν τελευταιο ελεγχο, και μπορεις να τα πεταξεις αν δεν ειναι καταλληλα για φαγωμα, προκειμενου να δηλητηριαστεις τοσον εσυ , οσο και η οικογενεια σου.
    Η υγεια ομως της ψυχης κινδυνευει σοβαρως απο την αποκτηση γνωσεων. Κι¨ αυτο διοτι αντιθετα απο την προμηθεια τροφιμων , οι γνωσεις ειτε ειναι υγιεις ειτε ειναι φαρμακερες, πηγαινουν κατ¨ ευθειαν στην ψυχη σου , και δεν μπορεις να τις αποβαλλεις.
    Δεν υπαρχει δε τροπος να υποβαλλεις τις πνευματικες τροφες σε προληπτικο ελεγχο , ειτε αυτες αφορουν το καλο , ειτε το κακο, το δικαιο η το αδικο, και που δινουν την πορεια στη ζωη καθε ατομου, και κατα συνεπεια στην πορεια και της πολιτειας».
    Υπαρχει δηλαδη ο αμεσος κινδυνος της δηλητηριασεως της ψυχης και της επιδρασεως απο αυτην στο κοινωνικο συνολο , γεγονος που ειναι πολυ δυσκολο να το αντιληφθουμε» .
    Ειναι επισης γεγονος οτι το εκπαιδευτικο μας συστημα δεν εχει τη δυνατοτητα να εκθρεψει ελευθερους πνευματικως ανθρωπους με αρετη και αξιοπρεπεια . Επισης και ο Κληρος δεν ειναι αμοιρος ευθυνων γι¨ αυτο , αλλα ουτε και η δηθεν ανεξαρτητη Δικαιοσυνη. Δυστυχως για την Ελλαδα , εχω κρουσει πολλακις τον κωδωνα του κινδυνου , αλλα δυστυχως ως … φωνη εις ωτα μη ακουοντων .
    Ουτω φτασαμε στο σημειο να τα διαπιστωσουμε ολα αυτα απο το πρωτο χερι του Φ.Π. κ.λ.π. εντιμων δημοσιογραφων : «Χερσιν τε και ποσιν τε και νοω» , κατα την Ομηρικη εκφραση . Δηλαδη οτι καποιοι κληρικολαικο-δικαστικο- πολιτικοι παραγοντες εστησαν μιαν ιδιωτικη πανηγυρη , προκειμενου να εξυπηρετησουν τα υποπτα συμφεροντα τους .
    Εν κατακλειδι και απευθυνομενος στους δηθεν σοφους Ελληνοφωνους Ακαδημαικους {με τη Σιωνιστκη Εθνικη τοποθετηση του ΕΛΙΑΜΕΠ και στην ουσια Τουρκολαγνους } υπηρετες του .. . «Οθωμανικου Δικαιου», εχω να τους ειπω τα κατωτερω :
    «Αληθινος διανοουμενος ειναι εκεινος που υπερασπιζετεαι τις Αιωνιες Αξιες και που αγωνιζεται χωρις σκοπιμοτητες και οικονομικα κινητρα , για τη Δικαιοσυνη και τη διαχρονικη Αρετη».
    Με τιμη στους απλους Ελληνες πολιτες που διατηρουν την παραδοση του Ελληνοχριστιανικου πνευματος της Ελλαδος .
    Δημοσιευτηκε στην εφημεριδα «δημοκτατια» στΙς 03 -10 – 2025 Φ.Π. Ανδρεας Γουλας

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Έσβησε αθόρυβα ο σύντροφος της Ζωζως Σαπουντζάκη, Πύρρος Αναγνωστόπουλος

Η αγαπημένη μας Ζωζώ Σαπουντζάκη έχασε το στήριγμα της, τον Πύρρο Αναγνωστόπουλο Οι δυο τους υπήρξαν ζευγάρι για 27 χρόνια, έχοντας μια μακρόχρονη και διακριτική...

Ιμια: Ο Σπύρος Κονιδάρης, τότε κυβερνήτης της πυραυλακάτου «Σταράκης» και ο τέως Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Δημήτρης Γράψας, μιλούν για τα γεγονότα όπως τα έζησαν

Τρεις δεκαετίες συμπληρώνονται από τα γεγονότα στα Ίμια και τη νύχτα που άλλαξε τη γεωπολιτική αρχιτεκτονική του Αιγαίου αφήνοντας πίσω της τη θεωρία των «γκρίζων...

Φεβρουάριος: Τι εργασίες κάνουμε στον κήπο

Ήρθε ο Φεβρουάριος και πλησιάζουμε στο τέλος του χειμώνα! Ο Φλεβάρης φέρνει βροχές, παγωνιές και χιόνια σε αρκετές περιοχές της χώρας μας. Σίγουρα, όμως,...

Δύο σημαντικά στελέχη του ΠΑΣΟΚ, πρώην βουλευτές, ο ένας και υπουργός έφυγαν από τη ζωή σε λίγες μόλις ώρες

Σε ηλικία 87 ετών έφυγε από τη ζωή ο πρώην βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης του ΠΑΣΟΚ, Λευτέρης Κωνσταντινίδης Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας, υπήρξε ενεργό στέλεχος...

Το Πορτρέτο των Μηνών – Φεβρουάριος

Ο δεύτερος μήνας του έτους, με διάρκεια 28 ημέρες για τα κοινά έτη και 29 ημέρες για τα δίσεκτα Αρχικά ήταν ο δωδέκατος και τελευταίος...

Βόμβα του Γιώργου Κύρτσου για εταιρία δημοσκοπήσεων: Τα στημένα συνεχίζονται

Αλλαξε ιδιοκτησία γνωστή εταιρία δημοσκοπήσεων και ο νέος ιδιοκτήτης με πολλές δουλειές με τις πλάτες Μαξίμου, θέλησε να δείξει τη χρησιμότητά του.Ανέβασε σε δημοσκόπηση, τη ΝΔ, κατέβασε το...

Ξέφρενο γλέντι στην κοπή της βασιλόπιτας στο κοιμητήριο Ροδου

Με ιδιαίτερη χαρά πραγματοποιήθηκε η κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας 2026 του Κοιμητηρίου Ρόδου, παρουσία του Δημάρχου Ρόδου Την πίτα την ευλόγησε ο Αιδεσιμότατος Φιλόθεος...

Κατέρρευσε μέσα στο γήπεδο ο 33χρονος μπασκετμπολίστας Παναγιώτης Κρετσης και έφυγε από τη ζωή

Ο παίκτης του Ρουφ 80 ξεψύχησε κατά τη διάρκεια αγώνα με τον Εθνικό Γ.Σ. Μία νέα τραγωδία συγκλονίζει τον ελληνικό αθλητισμό με τον ξαφνικό θάνατο του μπασκετμπολίστα Παναγιώτη Κρέτση,...

Τύμβος Καστά: Το μνημείο κάτωθεν του ουρανιου θόλου

Τύμβος Καστά: Νέα επιστημονικά δεδομένα που αλλάζουν ριζικά τον τρόπο που το βλέπουμε Δεκαπέντε χρόνια μετά την ανακάλυψή του, ο Τύμβος Καστά προσεγγίζεται για πρώτη...

Οι εξελίξεις στο θέμα της υγείας της Σιας Κοσιώνη: Παραμένει κλινήρης σε ιδιωτικό θεραπευτήριο

Η δημοσιογράφος παραμένει κλινήρης για 9η συνεχή ημέρα σε ιδιωτικό θεραπευτήριο Αν και η αρχική εικόνα παρέπεμπε σε μια απλή γρίπη, η κατάστασή της παρουσίασε...

16χρονη Λορα: Όταν δηλώθηκε η εξαφάνιση της, είχε ήδη προσγειωθεί στη Γερμανία

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι έρευνες των Αρχών για τον εντοπισμό της 16χρονης Λόρας με την Ελληνική Αστυνομία να εκτιμά ότι η ανήλικη έχει μεταβεί...

Σάλος με την ομολογία του Νίκου Ευαγγελάτου στον αέρα του Mega: Λέγαμε βλακείες

Μετά τις πρόσφατες αποκαλύψεις γύρω από την υπόθεση εξαφάνισης της 16χρονης Λόραςο δημοσιογράφος Νίκος Ευαγγελάτος προχώρησε σε δημόσια αυτοκριτική για τις αρχικές εκτιμήσεις που...

Ιμια: Τα γεγονότα όπως ακριβώς έγιναν τότε μέσα από ερασιτεχνικά πλάνα από την κανονιοφόρο «Πυρπολητής»

Συγκλονιστικές εικόνες από αμοντάριστα πλάνα, όπως καταγράφηκαν από το πλήρωμα της κανονιοφόρου «Πυρπολητής»

Σαββατοκυριακο Παρέα: Η εντυπωσιακή πρεμιέρα της νέας εκπομπής του Αντ1 με την Κατερίνα Καραβάτου

Νεο ξεκίνημα στον Αντ1 για την Κατερίνα Καραβάτου  https://twitter.com/freedybruna/status/2017496325621678226?s=61 

Ίμια: Το παρασκήνιο της «αποστασίας»

Ο Θεόδωρος Πάγκαλος είχε όλες τις προϋποθέσεις να αναδειχθεί σε πολιτικό ηγέτη μεγάλου διαμετρήματος. Από τον Μανώλη ΚοττάκηΜε λαϊκό έρεισμα μέσα και υψηλές επαφές έξω,...

Ίμια: Ιδού το έγκλημα Σημίτη

Στη θλιβερή επέτειο των Ιμίων θρηνούμε/πενθούμε την απώλεια τριών θαρραλέων υπερασπιστών της κυριαρχίας, της Ελληνικής κυριαρχίας, σε δύο βραχονησίδες εκτός τούρκικων χωρικών υδάτων, λόγω...

Κατερρευσε το 100

Για περίπου μισή ώρα είχε τεθεί εκτός λειτουργίας λόγω βλάβης το «100» ο αριθμός έκτακτης ανάγκης της Ελληνικής Αστυνομίας για την Άμεση Δράση, με...

Τιμή σ’ εκείνους όπου στη ζωή των Ώρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες

Τιμή σ’ εκείνους όπου στη ζωή των Ώρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες.Ποτέ από το χρέος μη κινούντες, Δίκαιοι και ίσοι σ’ όλες των τες πράξεις. Κ. Π. ΚΑΒΑΦΗ:...

Ιμια – 1996: Η στιγμή που ο Κώστας Σημιτης ευχαρίστησε τους Αμερικανούς από το βήμα της βουλης

Τέλος, θέλω να ευχαριστήσω την κυβέρνηση των ΗΠΑ για την πρωτοβουλία και τη βοήθειά τους Αυτη η ιστορική ατάκα του Κώστα Σημίτη από το βήμα...

Βόμβα Βαξεβάνη για γνωστό καθηγητή: Από τον Σημίτη στον Τσίπρα

Σε ανάρτηση του ο Κώστας Βαξεβάνης αναφέρει: Ο κύριος Σιακαντάρης, πολιτικός εραστής του Σημίτη (τον οποίο ο Τσίπρας είχε αποκαλέσει «ο πρωθυπουργός που έβλεπε τις...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ