Οι ηφαιστειακές εκρήξεις που οδήγησαν σε λιμό και αυξημένες εισαγωγές σιτηρών ήταν ένας παράγοντας που συνέβαλε κατά τον Μεσαίωνα στην εξάπλωση της πανώλης από την Ασία στην Ευρώπη και στην εξάπλωση της πιο θανατηφόρας πανδημίας στην ανθρώπινη ιστορία σε όλη την ήπειρο, σύμφωνα με νέα μελέτη
Πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι η πανδημία που σκότωσε ένα μεγάλο μέρος της ανθρωπότητας τον 14ο αιώνα, γνωστή και ως Μαύρος Θάνατος ή Μεγάλη Πανούκλα, πιθανότατα ξεκίνησε γύρω στο 1338 στους πρόποδες των άγονων βουνών Τιεν Σαν, κοντά στη λίμνη Ισίκ-Κουλ, στο σημερινό Κιργιστάν.
Στη συνέχεια, ένα γενετικά διαφορετικό στέλεχος αυτών των βακτηρίων έφτασε στις ακτές του Εύξεινου Πόντου μέσω εμπορικών οδών.
Οι ψύλλοι μετέφεραν το βακτήριο Yersinia pestis στα έντερά τους και το μετέδιδαν δαγκώνοντας ποντίκια ή τρωκτικά, τα οποία στη συνέχεια μετέδιδαν, προτού αρχίσουν να δαγκώνουν ανθρώπους όταν ο αριθμός των ποντικιών δεν ήταν πλέον επαρκής.
25 εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν από την Πανώλη
Ψύλλοι μολυσμένοι από πανώλη έφταναν στα ευρωπαϊκά λιμάνια με πλοία φορτωμένα με σιτηρά, φέρνοντας ασθένειες και θάνατο στην ήπειρο από το 1347.
Μέσα σε έξι χρόνια, η πανώλη σκότωσε μεταξύ 30 και 60 τοις εκατό του πληθυσμού της Ευρώπης, περίπου 25 εκατομμύρια ανθρώπους.
Μια μελέτη που διεξήχθη από τις ομάδες των καθηγητών Ουλφ Μπούντγκεν από το Πανεπιστήμιο του Cambridge στο Ηνωμένο Βασίλειο και Μάρτιν Μπάουχ από το Πανεπιστήμιο της Λειψίας στη Γερμανία, και δημοσιεύθηκε αυτή την εβδομάδα στο περιοδικό «Communications Earth and Environment», εξέτασε τον λόγο για τη σοβαρή και εκτεταμένη έξαρση της νόσου σε όλη την Ευρώπη εκείνη τη συγκεκριμένη εποχή.
Στη μελέτη τους, οι ερευνητές βασίστηκαν σε αυτό που είναι γνωστό ως δενδροχρονολογία, η οποία βασίζεται στη μορφολογία των δακτυλίων των δέντρων, για να μελετήσουν τα δάση των ισπανικών Πυρηναίων και ανακάλυψαν έλλειψη ξυλώδους δομής στα τοιχώματα των κυψελών τους κατά τη διάρκεια συνεχόμενων ετών.
Η ξυλουργική είναι η διαδικασία με την οποία τα φυτικά κύτταρα μετατρέπονται σε ξύλο και είναι σπάνιο να υπάρχει έλλειψη ξύλου για συνεχόμενα χρόνια.
Η μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι αυτή η έλλειψη ξυλείας οφειλόταν στο γεγονός ότι οι θερμοκρασίες και το φως κατά τα έτη 1345 και 1346 ήταν πολύ χαμηλότερα από το συνηθισμένο.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές ανακατασκεύασαν τα κλιματικά δεδομένα για εκείνη την περίοδο πριν τα συγκρίνουν με σύγχρονες αναφορές για να αποδείξουν ότι αυτά τα ελλείμματα πιθανότατα προκλήθηκαν από μία ή περισσότερες ηφαιστειακές εκρήξεις το 1345, των οποίων οι τοποθεσίες δεν έχουν εντοπιστεί.
Αυτή η κλιματική αλλαγή που προκλήθηκε από ηφαιστειακές εκρήξεις είχε καταστροφικές συνέπειες, καθώς κατέστρεψε τις καλλιέργειες και οδήγησε στην έναρξη του λιμού.
Ο καθηγητής Μάρτιν Πάους υπενθύμισε σε ανακοίνωσή του που εξέδωσε το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ ότι ισχυρές ιταλικές πόλεις όπως η Βενετία, η Γένοβα και η Πίζα δημιούργησαν «εμπορικές οδούς μεταξύ της Μεσογείου και της Μαύρης Θάλασσας» πριν από περισσότερο από έναν αιώνα.
Πρόσθεσε ότι αυτές οι μέθοδοι της επέτρεψαν να «καταπολεμήσει τον λιμό πολύ αποτελεσματικά, αλλά τελικά οδήγησαν σε μια πολύ μεγαλύτερη καταστροφή».
AFP
—