Οι Σέρβοι ανταλλάσσουν μαζικά δηνάρια με ευρώ, τροφοδοτούμενοι από φόβους για επικείμενες κυρώσεις, αναφέρουν τα μέσα ενημέρωσης στη Σερβία
Τις τελευταίες ημέρες, τα ευρώ είναι δύσκολο να βρεθούν στα γραφεία συναλλάγματος της χώρας και συχνά πρέπει να δηλωθούν εκ των προτέρων.
Το κύμα πανικού ξεκίνησε πριν από λιγες ημέρες, αφότου ο Πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς προειδοποίησε ότι οι κυρώσεις των ΗΠΑ κατά της σερβικής πετρελαϊκής εταιρείας NIS θα μπορούσαν επίσης να επηρεάσουν τις τράπεζες που συνεργάζονται με αυτήν, ακόμη και την Κεντρική Τράπεζα της Σερβίας.
Πρόσθετη πίεση έχει ασκηθεί, έστω και ελάχιστη, από την υποτίμηση του δηναρίου έναντι του ευρώ, μετά από χρόνια σχεδόν σταθερής συναλλαγματικής ισοτιμίας
Η κίνηση που είδαμε τον Δεκέμβριο είναι η μεγαλύτερη φέτος, και πιθανώς για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα», δήλωσε ο Μπόρισλαβ Μπρούιτς του Συνδέσμου Ανταλλακτηρίων Συναλλάγματος στη Σερβία.
Σε μια προσπάθεια να περιορίσει την κατάσταση, η Εθνική Τράπεζα της Σερβίας εισήγαγε ένα προσωρινό μέτρο στις 16 Δεκεμβρίου, απαγορεύοντας στα γραφεία συναλλάγματος να χρεώνουν προμήθειες κατά την πώληση ευρώ σε πολίτες. Στόχος είναι να μην υπερβεί η συναλλαγματική ισοτιμία τα 120 δηνάρια ανά ευρώ, που θεωρείται «ψυχολογικό όριο».
Η Κεντρική Τράπεζα τονίζει ότι ο πανικός δεν έχει πραγματική οικονομική βάση, αλλά τροφοδοτείται από δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο τραπεζίτης Βλαντιμίρ Βάσιτς δήλωσε στην Deutsche Welle ότι δεν υπάρχουν οικονομικοί λόγοι για τέτοιο φόβο . «Αλλά είδαμε πώς λειτουργεί η ανθρώπινη ψυχολογία. Οι πληροφορίες γύρω από την NIS δημιούργησαν την αίσθηση ότι κάτι πολύ κακό ερχόταν», σχολίασε.
Οι ειδικοί λένε ότι η αντίδραση του κοινού δεν προκαλεί έκπληξη. Σε μια χώρα που θυμάται ακόμα τον υπερπληθωρισμό της δεκαετίας του 1990, η δυσπιστία προς το εθνικό νόμισμα είναι βαθιά ριζωμένη . «Αυτή η εμπειρία έχει διαμορφώσει μόνιμα τη δυσπιστία προς το δηνάριο και τους θεσμούς», λέει ο Ιβάν Στανόγιεβιτς, επίκουρος καθηγητής πολιτικής οικονομίας στη Σχολή Πολιτικών Επιστημών στο Βελιγράδι.
Οι κυρώσεις των ΗΠΑ κατά της NIS, στην οποία η Ρωσία κατέχει πλειοψηφικό μερίδιο 56,15%, τέθηκαν σε ισχύ στις 9 Οκτωβρίου.
Η Σερβία κατέχει το 29,87% της εταιρείας.
Ο Πρόεδρος Βούτσιτς ανακοίνωσε ότι αναμένει «σημαντικά νέα» για το θέμα μέχρι τις αρχές της επόμενης εβδομάδας και εξέφρασε την ελπίδα ότι θα είναι «καλό για τους πολίτες της Σερβίας». Νωρίτερα είχε χαρακτηρίσει την 15η Ιανουαρίου «Ημέρα Χ» για την επίλυση της κρίσης.
Ωστόσο, ο πολιτικός οικονομολόγος Ιβάν Στανόγιεβιτς πιστεύει ότι οι αρχές τροφοδοτούν σκόπιμα τον φόβο.
«Όταν οι άνθρωποι φοβούνται, ο Βούτσιτς μπορεί να εμφανιστεί ως σωτήρας και να λύσει κρίσεις που ο ίδιος έχει προκαλέσει», σχολίασε.
—