Οι κόβαλοι – καλικάντζαροι, αλλά κι η απίθανη προέλευση της λέξης “αντιμόνιο”

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ο Παράκελσος ήταν ο πρώτος που αναφέρθηκε στο μεταλλικό στοιχείο που ονομαζόταν κοβάλτιο ή «κόμπολντ»

Ενώσεις του κοβαλτίου ήταν γνωστές από τους αρχαίους χρόνους. Τις χρησιμοποιούσαν οι Αιγύπτιοι και οι Αρχαίοι Έλληνες στην υαλογραφία και τα ψεύτικα κοσμήματα, γιατί προσέδιδαν μια σαγηνευτική απόχρωση ημιδιαφανούς γαλάζιου χρώματος, δείγματα του οποίου έχουν ανευρεθεί και στον τάφο του Τουταγχαμών.

Απο το η-diadromi

Η λέξη «κόμπολντ» προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη κόβαλος, το όνομα που χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι μεταλλωρύχοι για τα κακοποιό πνεύματα που συναπαντούσαν στις υπόγειες στοές των ορυχείων. Θεωρούσαν πως αυτές οι δαιμονικές παρουσίες προκαλούσαν κατολισθήσεις και εκρήξεις και πως, πολλές φορές, έκαναν μάγια στους μεταλλωρύχους. (Η αγγλική λέξη goblin=δαιμόνιο, καλικάντζαρος, τελώνιο, προέρχεται από την ίδια ρίζα.)

Όπως πίστευαν οι ανά τους αιώνες μεταλλωρύχοι, όλες οι ενώσεις του κοβαλτίου ήταν άκρως δηλητηριώδεις και τις τοποθετούσαν στα ορυχεία οι «κόβαλοι». Ακόμη και ο Γκαίτε, στον Φάουστ, αναφέρεται σε αυτά τα δαιμόνια.

Για πρώτη φορά το κοβάλτιο απομονώθηκε από τους αλχημιστές του Μεσαίωνα. Όμως, όπως φαίνεται, αυτοί δεν είχαν επίγνωση του πράγματος, ενώ ο Παράκελσος ήταν ο πρώτος που αναγνώρισε πως ήταν ένα νέο μεταλλικό στοιχείο. Άρχισαν λοιπόν, για πρώτη φορά, μετά από δυο χιλιετίες, να ανακαλύπτονται νέα στοιχεία.

Στις καινούριες τεχνικές οφείλεται η ανακάλυψη, την ίδια περίπου εποχή, ενός ακόμη μεταλλικού στοιχείου, του αντιμονίου. Και αυτό ήταν γνωστό από την αρχαιότητα, μόνον όμως υπό τη μορφή σουλφιδίου. Το χρησιμοποιούσαν οι γυναίκες της Μέσης Ανατολής για να σκουραίνουν τα μάτια και τα ματόφρυδά τους, για να είναι πιο ελκυστικές.

Υπάρχουν αρκετές αναφορές σε αυτή τη συνήθεια στη Βίβλο και στην πιο γνωστή εμφανίζεται και η διαβόητη Ιεζάβελ, που «έβαψε τα μάτια και στόλισε τα μαλλιά της και μετά στάθηκε σε ένα παράθυρο κοιτάζοντας κάτω». (Από το οποίο στη συνέχεια έπεσε και το νεκρό κορμί της το κατασπάραξαν σκυλιά.)

Το αραβικό όνομα για την ουσία με την οποία η Ιεζάβελ έβαφε τα μάτια της ήταν κόολ. Μέσα από μια αλυσίδα παρανοήσεων αυτή η λέξη κατέληξε να χρησιμοποιείται για την περιγραφή αποσταγμάτων και, τελικά, για το απόσταγμα αλκόολ, από όπου και η λέξη αλκοόλ.

Η προέλευση της λέξης αντιμόνιο είναι ακόμη πιο απίθανη

Στις διαδρομές που ακολούθησε η λέξη εμπλέκεται και ο θρυλικός αβάς και αλχημιστής του δέκατου πέμπτου αιώνα, ο Μπάζιλ Βαλεντίνους (που σήμερα πλέον γνωρίζουμε πως πρόκειται για το ψευδώνυμο κάποιου Γιόχαν Τέλντε, ενός αξιοσέβαστου Γερμανού δημοτικού συμβούλου του δέκατου έκτου αιώνα, ο οποίος ασκούσε την τέχνη της αλχημείας, αλλά δεν επιθυμούσε να χάσει και τη θέση του).

Λέγεται πως μια μέρα, μετά από τη δουλειά, ο Βαλεντίνους πέταξε από το παράθυρο του κελιού του κάποια χωνευτήρια που περιείχαν αντιμόνιο. Τα έφαγαν τα γουρούνια και αρρώστησαν. Όταν τα γουρούνια συνήλθαν, έφαγαν τεράστιες ποσότητες φαγητού για να αποκαταστήσουν το βάρος που είχαν χάσει. Ήταν γουρούνια, όμως, και έπρεπε να τιμήσουν το όνομα και τη φήμη τους, οπότε έφαγαν πάρα πολύ και πήραν υπερβολικό βάρος.

Του Βαλεντίνους δεν του έβγαζες πια από το μυαλό την ιδέα πως αυτός ήταν ένας εξαιρετικός τρόπος πάχυνσης των γουρουνιών του μοναστηριού για τα Χριστούγεννα. Οπότε αποφάσισε να προχωρήσει ακόμη ένα βήμα. Όντας αβάς, είχε κάθε δικαίωμα να έχει την άποψη πως και οι μοναχοί που βρίσκονταν υπό την επίβλεψή του χρειάζονταν να πάρουν κάνα κιλό για τα Χριστούγεννα και άρχισε στα κρυφά να βάζει λίγο αντιμόνιο στην τροφή τους. Δυστυχώς, όμως, πολλών ασκητών το σώμα ήταν πια τόσο αδύναμο από τη νηστεία, που απεδήμησαν εις Κύριον προτού καταφέρει να τους παχύνει.

Η ουσία που είχαν φάει έγινε γνωστή ως αντι-μοναχική (κατά των καλογήρων, δηλαδή), από όπου και η λέξη αντιμόνιο.

Ακούγεται σαν αληθινό παραμύθι. Και είναι κρίμα που κάποιοι μικρόψυχοι σύγχρονοι σχολιαστές επισήμαναν πως το όνομα αντιμόνιο μνημονεύεται ήδη μερικούς αιώνες πριν από το θρυλικό Βαλεντίνους, δηλαδή τον Κωνσταντίνο τον Αφρικανό, στην από μέρους του μετάφραση της φαρμακοποιίας του Αβικέννα.

Από το βιβλίο «Το όνειρο του Μεντελέγιεφ» του Paul Strathern

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Ναπολέων Βοναπάρτης – Ο Μέγας: Ο άνθρωπος που διπλασίασε το μέγεθος των Ηνωμένων Πολιτειών εν μια νυκτί

Πριν από 205 χρόνια, ο Ναπολέων Βοναπάρτης πέθανε σε ένα μικροσκοπικό βρετανικό νησί-φυλακή στη μέση του Νότιου Ατλαντικού Ήταν 51 ετών. Είχε κυβερνήσει τα...

Μύθος Ορφέα και Ευρυδίκης – Ο έρωτας, η απώλεια και ο Άδης (Δεύτερο Μέρος)

9. Μια εναλλακτική (αισιόδοξη) εκδοχή Είναι ενδιαφέρον ότι δεν τελειώνουν όλες οι πηγές με την τραγική αποτυχία. Ο ποιητής Ερμησιάναξ (στον κατάλογο των ερωτικών του...

Βασίλης Διαμαντόπουλος: Έντονη προσωπικότητα, ανυποχώρητος, αντισυμβατικός, ιδεολόγος και δάσκαλος μέχρι το τέλος

5 Μαίου 1999, έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 78 ετών, ο Βασίλης Διαμαντόπουλος Έντονη προσωπικότητα, ανυποχώρητος, αντισυμβατικός, ιδεολόγος και δάσκαλος μέχρι το τέλος, ο...

Κόλαφος ο Νίκος Μωραϊτης για τον “μητσοτακο-σημιτόκοσμο” που έφτιαξαν για μας τα δύο κόμματα (ΠΑΣΟΚ-ΝΔ) που χρεοκόπησαν τη χώρα

Στο συνέδριό του το ΠΑΣΟΚ αποφάσισε να μη συγκυβερνήσει με τη ΝΔ, αλλά στη ΓΣΕΕ «συγκυβερνά» πάλι μαζί της με Πρόεδρο τον αιώνιο βολικό...

Εφυγε από τη ζωή ένας από τους πιο αγαπημένους ιερείς μας, ο παπά-Τσάκαλος

Πέθανε ο ιερέας Σπύρος Τσιάκαλος, γνωστός ως παπα-Τσάκαλος, όπως έκανε γνωστό μέσω ανάρτησης ένας εκ των τριών γιων του, ο Κωνσταντίνος Τσιάκαλος. Σύμφωνα με την...

Οργισμένη ανανκονωση του Κώστα Μπακογιάννη για τα ηλεκτρικά πατίνια

Οργισμένη ανακοινωση για τα ηλεκτρικά πατίνια εξέδωσε ο Κώστας Μπακογιάννης Μάλλον ξέχασε πως το 2019 τα διαφήμιζε ο ίδιος….Η κατάσταση με τα ηλεκτρικά πατίνια στην...

47χρονος πέθανε μέσα σε λεωφορείο του ΚΤΕΛ ενώ ταξίδευε

Τραγική κατάληξη είχε το ταξίδι ενός 47χρονου άνδρα, ο οποίος έχασε τη ζωή του μέσα σε λεωφορείο του ΚΤΕΛ χωρίς να γίνει άμεσα αντιληπτό...

Θαργήλια: Η Άγνωστη Γιορτή Εξαγνισμού της Αρχαίας Αθήνας

Τα Θαργήλια ήταν μια από τις σημαντικότερες και πιο αρχαίες αγροτικές και καθαρτήριες εορτές της αρχαίας Αθήνας, αλλά και ολόκληρου του ιωνικού κόσμου Τελούνταν κατά...

Τι Έτρωγαν Πραγματικά οι Αρχαίοι Έλληνες; Η Αλήθεια για τα Λαχανικά (Πρώτο Μέρος)

Η κατανόηση της διατροφής, της γεωργίας και της ιατρικής βοτανικής στην αρχαία Ελλάδα απαιτεί μια πολυεπίπεδη και εξαντλητική προσέγγιση η οποία συνδυάζει οργανικά την αρχαιοβοτανική...

Βίκτωρας Γιαννικόπουλος: Το παιδί θαύμα που στα 15 του μόλις χρόνια συνεργάζεται με την NASA

Ο 15χρονος Βίκτορας είναι μαθητής εχει διακριθεί από πολύ μικρή ηλικία σε διαγωνισμούς φυσικής, αστροφυσικής και κβαντικής φυσικής Το κύριο project του αφορά μια προτεινόμενη...

Αγία Ειρήνη και Άγιος Εφραίμ – Γιορτάζουν σήμερα

Η σημερινή ημέρα 5/5 αποτελεί μεγάλη γιορτή για την εκκλησία μας που τιμά την μνήμη της Αγίας Ειρήνης της Μεγαλομάρτυρος, του Αγίου Εφραίμ του...

Σάλος με την διαπίστωση του Γιώργου Κύρτσου: Σιγά τη.. δημοσκοπική «πτώση» της ΝΔ, ανησυχώ μη πέσει και χτυπήσει

Σιγά τη..δημοσκοπική «πτώση» της ΝΔ, ανησυχώ μη πέσει και χτυπήσει. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της Opinion Poll η ΝΔ «έπεσε» στο..31,2%. Ούτε με κυάλια βλέπει η ΝΔ τέτοιο...

Ανέβηκαν Ποτέ οι Αρχαίοι Έλληνες στον Όλυμπο;

Όλοι γνωρίζουμε ότι, σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, οι 12 θεοί κατοικούσαν στον Όλυμπο Όμως, ο Όλυμπος δεν ήταν μόνο ένα συγκεκριμένο βουνό στη Θεσσαλία....

Τίναξε τα μυαλά του στον αέρα μέσα στο αστυνομικό τμήμα

Ενας αστυνομικός βρέθηκε νεκρός μέσα στο Αστυνομικό Τμήμα στο οποίο υπηρετούσε στην Καβάλα Σύμφωνα με πληροφορίες από το proininews.gr, ο ένστολος φέρεται να έθεσε τέλος...

Ρέα: Η Μεγάλη Μητέρα των Θεών και η Θεά της Ροής

Η Ρέα υπήρξε μία από τις σπουδαιότερες Τιτανίδες της ελληνικής μυθολογίας και θεωρείται η Μεγάλη Μητέρα των Θεών Ως σύζυγος του Κρόνου και μητέρα των...

Μύθος Ορφέα και Ευρυδίκης – Ο έρωτας, η απώλεια και ο Άδης (Πρώτο Μέρος)

Η ιστορία του Ορφέα και της Ευρυδίκης αποτελεί το πιο εμβληματικό αρχέτυπο για τη δύναμη της τέχνης απέναντι στον θάνατο αλλά και για την ανθρώπινη...

Η Καθημερινή Ζωή στην Αρχαία Ελλάδα (Δεύτερο Μέρος)

Υπόδηση, Καλλυντικά και Σωματική Υγιεινή Στο σπίτι, οι περισσότεροι κυκλοφορούσαν ξυπόλυτοι, αλλά στις εξόδους φορούσαν δερμάτινα σανδάλια, μαλακά παπούτσια ή μπότες. Οι γυναίκες ενίσχυαν την...

Η ανατρεπτική συμμετοχή της Κροατίας στη Eurovision με θέμα τις γυναίκες που απήχθησαν από την Οθωμανική Αυτοκρατορία

Φέρνει όντως τέτοιο έπος η Κροατία στην Eurovision;; Μέσα σε μία εβδομάδα ξεκινά η Eurovision. Η Τουρκία, μη συμμετέχουσα, επικρίνει τη μουσική διοργάνωση λόγω της...

Χαμός με την ανάρτηση του Κώστα Βαξεβάνη για τον Αλέξη Τσιπρα και την συμφωνία των Πρεσπών

Ο Αλέξης Τσίπρας δεν δέχθηκε να μιλήσει στο ντοκιμαντέρ της Βαρβιτσιώτη γιατί την κατηγορεί ότι με το βιβλίο της οδήγησε στη δολοφονία χαρακτήρα του...

Έσβησε στα 82 της χρόνια η εικαστικός Λιζη Καλλιγά – Η καλλιτέχνης που δάμασε το φως των Σπετσών

Με βαθιά συγκίνηση αποχαιρετούμε τη μητέρα μας Λίζη Καλλιγά που έφυγε σήμερα σε ηλικία 82 ετών Καλλιτέχνης με ιδιαίτερο ειδικό βάρος, άφησε το αποτύπωμά της...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ