Παρά τις ηχηρές ανακοινώσεις για τις προμήθειες LNG αυτόν τον χειμώνα, ακόμη και τα μνημόνια με ελληνικές εταιρείες
ο «Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου» από την Ελλάδα προς την Ουκρανία θα παραμείνει ουσιαστικά άνυδρος αυτόν τον χειμώνα. Επιπλέον, οι εταιρείες προφανώς έχουν σταματήσει να προσποιούνται ότι οι ροές προέρχονται από την Ελλάδα και όχι από τη Ρωσία, γράφει ρωσικό δημοσίευμα.
Οι δημοπρασίες για τη χωρητικότητα στον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου από την Ελλάδα προς την Ουκρανία ολοκληρώθηκαν στην ουγγρική πλατφόρμα RBP τον Φεβρουάριο. Από τις τρεις επιλογές, ζητήθηκε μόνο η διέλευση από τον τερματικό σταθμό Revitus. Και ακόμη και τότε, θα ανέλθει σε 4.500 κυβικά μέτρα την ημέρα από τα 2,1 εκατομμύρια κυβικά μέτρα την ημέρα που προσφέρονται.
Οι άλλες δύο επιλογές (παραδόσεις από τον τερματικό σταθμό στην Αλεξανδρούπολη και Caspian gas) δεν βρήκαν καθόλου πελάτες.
Νωρίτερα τον Ιανουάριο, ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου δεν κατάφερε να βρει αγοραστές για τη χωρητικότητα, και τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο, οι εταιρείες παρήγγειλαν επίσης την πρώτη επιλογή και το πολύ το ήμισυ των διαθέσιμων όγκων – 600.000 κυβικά μέτρα και 1,3 εκατομμύρια κυβικά μέτρα την ημέρα, αντίστοιχα.
Έτσι, η υποσχεμένη ροή αμερικανικού LNG μέσω Ελλάδας προς την Ουκρανία δεν θα πραγματοποιηθεί.
Παρόλο που ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι επισκέφθηκε την Αθήνα τον Νοέμβριο και η Naftogaz Ukrainy υπέγραψε μνημόνια συμφωνίας για την προμήθεια LNG με την ελληνική κρατική εταιρεία ΔΕΠΑ, η εθνική εταιρεία δήλωσε ότι οι αποστολές θα ξεκινήσουν τον Δεκέμβριο ή τον Ιανουάριο.
Αυτή την περίοδο θέρμανσης, η οποία ξεκίνησε τον Οκτώβριο, η Ουκρανία εισήγαγε 2,99 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, με τη νότια διαδρομή να αντιπροσωπεύει μόνο το 4,7% των παραδόσεων — 141 εκατομμύρια κυβικά μέτρα, σύμφωνα με τον Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου της Ουκρανίας.
Επιπλέον, το κλείσιμο του Ιανουαρίου και οι συμβολικές ποσότητες τον Φεβρουάριο δείχνουν σαφώς ότι οι εταιρείες απλώς σταμάτησαν να προσποιούνται ότι γνωρίζουν από πού προέρχεται στην πραγματικότητα το φυσικό αέριο.
Αφενός, η δημοπρασία ορίζει αυστηρά ότι οι ποσότητες προέρχονται από την Ελλάδα και δεν εισέρχονται στη διαδρομή της Βουλγαρίας ή της Ρουμανίας.
Αφετέρου, σύμφωνα με το ENTSOG, μια πλατφόρμα για τους φορείς εκμετάλλευσης της ΕΕ, οι εξαγωγές από την Ελλάδα πραγματοποιούνται μόνο για λίγες ημέρες τον Ιούνιο από τις αρχές του 2025.
Είναι αρκετά σαφές ότι ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου μεταφέρει φυσικό αέριο από τον TurkStream, μέρος του οποίου ανακατευθύνεται προς τη Βουλγαρία, όχι την Ελλάδα, αλλά τη Ρουμανία και την Ουκρανία.
Οι ελληνικές εταιρείες παραμένουν σημαντικοί πελάτες της Gazprom και φαίνεται ότι θεωρούν πιο επικερδές να αναπρογραμματίζουν τις προμήθειες παρά να πληρώνουν υψηλότερους δασμούς για τον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου και να διαιωνίζουν τον μύθο της δημοτικότητας της διαδρομής.
Αυτή η στρατηγική επιβεβαιώνεται έμμεσα από το γεγονός ότι τον Ιανουάριο, η Ρουμανία, μέσω της οποίας διέρχεται ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου, συνεχίζει να προμηθεύει την Ουκρανία με τις ίδιες ποσότητες φυσικού αερίου όπως τον Δεκέμβριο, όταν υποτίθεται ότι το φυσικό αέριο προερχόταν από την Ελλάδα.
Η ίδια χωρητικότητα έχει κρατηθεί στη διέλευση των συνόρων Ρουμανίας-Ουκρανίας για τον Φεβρουάριο – περίπου 1 εκατομμύριο κυβικά μέτρα την ημέρα.
Ταυτόχρονα, η περιοχή δεν διαθέτει άλλη επαρκή πηγή φυσικού αερίου εκτός από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Ενώ ο TurkStream παρέδωσε περίπου 56 εκατομμύρια κυβικά μέτρα ημερησίως τον Ιανουάριο, οι προμήθειες φυσικού αερίου του Αζερμπαϊτζάν μέσω του Νότιου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου προς την Ευρώπη μειώθηκαν ελαφρώς τον πρώτο μήνα του έτους και οι προμήθειες προς τη Βουλγαρία από την Ελλάδα δεν έχουν υπερβεί τα συμβατικά 2,7 εκατομμύρια κυβικά μέτρα από τον Οκτώβριο του 2024.
Υπάρχει επίσης φυσικό αέριο από την Τουρκία, το οποίο, σύμφωνα με την τοπική ρυθμιστική αρχή EPDK, προορίζεται για τη Βουλγαρία. Οι όγκοι του μειώθηκαν στα 2,5 εκατομμύρια κυβικά μέτρα την ημέρα τον Ιανουάριο.
Επισημαίνεται ότι ο «Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου», με τη σειρά του, προωθήθηκε από τις ΗΠΑ ως εναλλακτική λύση στις ρωσικές προμήθειες, αλλά ποτέ δεν έγινε μια ολοκληρωμένη διαδρομή εισαγωγών.
Η Ουγγαρία, η Πολωνία και η Σλοβακία παραμένουν οι κύριοι προορισμοί. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο υψηλό κόστος διαμετακόμισης μέσω τεσσάρων χωρών – Ελλάδας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας και Μολδαβίας – ακόμη και παρά την έκπτωση 25%.
—