Τι προβλέπει η σύμβαση της Ελληνικής Δημοκρατίας με την Chevron
του Μανώλη Κοττάκη
Στον ιστότοπο του Ελεγκτικού Συνεδρίου όπου ήταν αναρτημένη την Παρασκευή το απόγευμα η Πράξη 06/2026 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ακυρωτικού Δικαστηρίου κρύβεται όλο το παρασκήνιο των ελληνοτουρκικών σχέσεων αλλά και της νέας αρχιτεκτονικής της Μεσογείου.
Το συγκεκριμένο κλιμάκιο του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου με Πρόεδρο του την κυρία Αργυρώ Μαυρομάτη , Σύμβουλο και τα μέλη Ελισάβετ Σαββοργινάκη και Βασιλεία Χαραλάμπους, Παρέδρους συνεδρίασε στις 22 Δεκεμβρίου 2025 και στις 9 Ιανουαρίου 2026 για να ελέγξει την νομιμότητα της σύμβασης του ελληνικού δημοσίου με την Chevron και την κοινοπραξία που θα αρχίσουν σύντομα έρευνες για εξορύξεις υδρογοναθράκων σε δύο θαλάσσια οικόπεδα νοτίως της Κρήτης . Η γνωμοδότηση του η οποία βασίστηκε στην κείμενη νομοθεσία ήταν θετική .
Το κείμενο της εγκριτικής πράξης παρουσιάζει τεράστιο ενδιαφέρον για τρεις λόγους :
Ο πρώτος είναι ότι στις σελίδες 18 και 19 της Πράξεως δημοσιεύεται το περιεχόμενο μιας εξαιρετικά σημαντικής προσθήκης της τελευταίας στιγμής που έγινε για την προστασία των συμφερόντων του ελληνικού δημοσίου αλλά και των εταιρειών σε περίπτωση που κατά την διάρκεια των ερευνών, των εξορύξεων αλλά και της πιθανής εμπορικής εκμετάλλευσης του κοιτάσματος ( γίνεται μνεία σε 50.000.000- 100.000.000 βαρέλια ) τεθούν εκτός των αρχικών οικοπέδων περιοχές που ήταν σε ελληνική δικαιοδοσία και μεταβιβαστούν με διεθνή συμφωνία σε άλλη χώρα.
Στην συγκεκριμένη παράγραφο (20) γίνεται αναφορά σε όρους όπως «αναθεώρηση συντεταγμένων νοτίων και πλευρικών ορίων από τον εκμισθωτή»(Ελληνική Δημοκρατία), «μελλοντική οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ με διμερή ή πολυμερή συμφωνία», «ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα», «μελλοντική διεθνής συμφωνία οριοθέτησης», «αποχώρηση της εταιρείας από μέρος που θα μπορούσε να μην αποτελεί μέρος της ελληνικής υφαλοκρηπίδας ή ΑΟΖ», «περιοχές που η Ελληνική Δημοκρατία δεν θα διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα», «απώλεια οριοθετημένης περιοχής», «παραίτηση ακόμη και αν έχει προσδιοριστεί περιοχή εκμετάλλευσης».
΄Ολοι οι παραπάνω όροι που περιγράφουν δυνητικές μελλοντικές εξελίξεις μετά από διαπραγματεύσεις Ελλάδας- Τουρκίας , ή Ελλάδας – Τουρκίας -Αιγύπτου – Κυπριακής Δημοκρατίας – Λιβύης και ψευδοκράτους προστέθηκαν στο κείμενο της σύμβασης την τελευταία στιγμή μετά από απαίτηση και των εταιρειών οι οποίες ήθελαν ξεκάθαρο τοπίο για την εξαιρετικά πιθανή περίπτωση τμήμα των θαλάσσιων οικοπέδων που θα ερευνούν εξορύσσουν και εκμεταλλεύονται «φύγουν» από την ελληνική δικαιοδοσία και περάσουν στην δικαιοδοσία τρίτης χώρας. Γι αυτό γίνεται μνεία στην σύμβαση το περιεχόμενο της οποίας θα τεθεί σε διαβούλευση για την κύρωση της από το ελληνικό κοινοβούλιο σε ιστορικά φορτισμένα όρους όπως «απώλεια», «παραίτηση», «αναθεώρηση συντεταγμένων» κλπ. Σημειωτέον ότι στην σελίδα 13 της Πράξης του Ελεγκτικού Συνεδρίου αποκαλύπτεται ότι τα οικόπεδα στα οποία θα κάνουν τις έρευνες τους οι εταιρείες νοτίως της Κρήτης αναφέρονται ως «επίμαχη περιοχή». Στην ουσία περιγράφεται το αποτέλεσμα μιας Πολυμερούς Διεθνούς Διάσκεψης για την ενέργεια. Και υπό αυτήν την οπτική αποκτά εξαιρετικό ενδιαφέρον η επικείμενη επίσκεψη του Προέδρου Τραμπ στην Αθήνα .
Ο δεύτερος λόγος που η ανάγνωση της Πράξης του Ελεγκτικού Συνεδρίου θεωρείται άκρως ενδιαφέρουσα είναι γιατί περιέχονται σε αυτήν λεπτομέρειες για την κοινοβουλευτική διαδικασία κύρωσης της.
Σύμφωνα με το άρθρο 33 της σύμβασης ορίζεται ότι η Σύμβασης Μίσθωσης υπόκειται σε κύρωση από το Κοινοβούλιο η οποία θα συντελείται μέσω της ενσωμάτωσης της σε ειδικό κυρωτικό νόμο. Η ημερομηνία κατά την οποία η Σύμβαση δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως μετά την κύρωση της από το Ελληνικό Κοινοβούλιο θα είναι η ημερομηνία Έναρξης ισχύος αυτής». Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει ότι θα καταθέσει την Συμβαση προς κύρωση στην Βουλή τον Αύγουστο.
Ο τρίτος λόγος αφορά τα οικονομικά στοιχεία. Στα ανταλλάγματα παραγωγής προβλέπονται στην παράγραφο 15 για την Ελληνική Δημοκρατία τα εξής ποσά : 1,5 δις ευρω για την πρώτη παραγωγή, 5 δις ευρώ όταν η παραγωγή φθάσει τα 50.000.000 βαρέλια και 10 δις ευρώ όταν η παραγωγή φθάσει τα 100.000.000 βαρέλια.
Ο τέταρτος λόγος αφορά το βάθος των εξορύξεων. Η Κοινοπραξία στην οποία κατακυρώθηκε ο διαγωνισμός δεν δεσμεύτηκε για τα βλαθη των γεωτρήσεων. Όπως τονίζεται στην σελίδα 10 «από την πλευρά της Κοινοπραξίας διευκρινίστηκε ότι στην παρούσα χρονική συγκυρία δεν μπορεί να δεσμευθεί για συγκεκριμένα συνολικά βάθη των προτεινόμενων ερευνητικών γεωτρήσεων λόγω των αντικειμενικών κενών σρη κατανόηση των δυνητικών στόχων και την μεγάλη διακύμανση βάθους νερού».
Η «Εστία της Κυριακής» δημοσιεύει σήμερα τρία σημαντικά αποσπάσματα από την Σύμβαση όπως αυτή αναλύεται από το Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου και τα συμπεράσματα είναι αποκλειστικά δικά σας. Πρώτη φορά στην σταδιοδρομία μας αντικρίσαμε κείμενα που «μιλούν».
ΤΙ ΟΡΙΖΕΙ Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΟΤΙ ΘΑ ΣΥΜΒΕΙ ΣΤΗΝ ΥΦΑΛΟΚΡΗΠΙΔΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΟΖ ΜΑΣ ΑΝ ΥΠΑΡΞΕΙ ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗΣ
«20. Στις 10.12.2025 διαβιβάστηκε στην Επιτροπή Αξιολόγησης, από το νομικό
τμήμα της «…Α.Ε.», το …/10.12.2025 εισηγητικό σημείωμα, με θέμα την προσθήκη
παραγράφου στο άρθρο 30 των Συμβάσεων Μίσθωσης για τις θαλάσσιες Περιοχές
18 «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2». Ειδικότερα, σύμφωνα με το
προαναφερθέν σημείωμα, στο εν λόγω άρθρο προστίθεται παράγραφος 3, ως εξής:
«30.3 Οι γεωγραφικές συντεταγμένες των νότιων και πλευρικών ορίων της
Συμβατικής Περιοχής μπορούν να αναθεωρηθούν από τον Εκμισθωτή, σε περίπτωση
σύναψης συμφωνίας μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας και ενός ή περισσότερων
γειτονικών κυρίαρχων κρατών, η οποία οριοθετεί την υφαλοκρηπίδα ή την
Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) της Ελληνικής Δημοκρατίας στη Συμβατική
Περιοχή. Σε τέτοια περίπτωση, ο Εκμισθωτής θα ενημερώνει αμέσως τον μισθωτή
εγγράφως για τη σύναψη της εν λόγω συμφωνίας και τις γεωγραφικές συντεταγμένες της συμφωνηθείσας γραμμής οριοθέτησης. Σε ημερομηνία που θα καθοριστεί από τον Εκμισθωτή στην ανωτέρω κοινοποίηση, η οποία θα προηγείται της ημερομηνίας έναρξης ισχύος της συμφωνίας οριοθέτησης (η “Ημερομηνία Οριοθέτησης”), το τμήμα της Συμβατικής Περιοχής που, σύμφωνα με τις διατάξεις της συμφωνίας οριοθέτησης, βρίσκεται πέραν της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ της Ελληνικής Δημοκρατίας (η “Οριοθετημένη Περιοχή”), παύει να αποτελεί μέρος της Συμβατικής Περιοχής και όλα τα δικαιώματα του Μισθωτή επί του τμήματος αυτού εκλείπουν, χωρίς να δημιουργούνται δικαιώματα ή αξιώσεις του Μισθωτή έναντι του Εκμισθωτή [σε έξοδα ή αποζημίωση], εκτός από τα οριζόμενα στο παρόν Άρθρο 30.
Ο Μισθωτής, κατά την Ημερομηνία Οριοθέτησης, θεωρείται ότι έχει παραιτηθεί από
την Οριοθετημένη Περιοχή, ακόμη και αν η Οριοθετημένη Περιοχή έχει καταστεί, εν
όλω ή εν μέρει, Περιοχή Εκμετάλλευσης, και πριν από την παραίτηση αυτή και με
δικά του έξοδα, προβαίνει στις ενέργειες που προβλέπονται στο άρθρο [6.3] της
παρούσας Σύμβασης, με τον καθαρισμό της Οριοθετημένης Περιοχής,
συμπεριλαμβανομένης της απομάκρυνσης οποιωνδήποτε εγκαταστάσεων και
εξοπλισμού που έχουν εγκατασταθεί από τον Μισθωτή. Εντός 30 ημερών από την
Ημερομηνία Οριοθέτησης, ο Εκμισθωτής θα αποζημιώσει τον Μισθωτή για όλες τις
στρεμματικές αποζημιώσεις και τα πρόσθετα ανταλλάγματα που κατέβαλε ο
Μισθωτής, αναλογικά με το ποσοστό της Συμβατικής Περιοχής, όπως αυτή ορίζεται
κατά την Ημερομηνία Οριοθέτησης, από την οποία παραιτήθηκε (ή θεωρείται ότι
παραιτήθηκε) σύμφωνα με το παρόν Άρθρο 30». Κατά τα διαλαμβανόμενα στο ως
άνω εισηγητικό σημείωμα της «…Α.Ε.», η προσθήκη αυτή «αποσκοπεί στη ρητή και
εκ των προτέρων ρύθμιση των εννόμων συνεπειών που ενδέχεται να προκύψουν από
τυχόν μελλοντική διεθνή συμφωνία οριοθέτησης Υφαλοκρηπίδας ή/και
Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της Ελλάδος με γειτονικό κυρίαρχο κράτος ή
κράτη, στο μέτρο που τέτοια συμφωνία επηρεάζει τη γεωγραφική έκταση της
αντίστοιχης Συμβατικής Περιοχής. Η προσθήκη αυτή κρίνεται αναγκαία για λόγους
ασφάλειας δικαίου, ρύθμισης των συμβατικών σχέσεων και συμβατότητας των
Συμβάσεων Μίσθωσης με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας και προστασίας του
Εκμισθωτή έναντι δυνητικών αξιώσεων του Μισθωτή. Ειδικότερα, η προτεινόμενη
προσθήκη αναγνωρίζει ρητώς ότι η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών αποτελεί πράξη
άσκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων του Κράτους, η οποία υπερισχύει της ιδιωτικής ή
διοικητικής ρύθμισης και δεν μπορεί να περιοριστεί από υφιστάμενες συμβατικές
δεσμεύσεις. Υπό το πρίσμα αυτό, παρέχεται στον Εκμισθωτή η δυνατότητα
αναθεώρησης των γεωγραφικών συντεταγμένων των ορίων της Συμβατικής
Περιοχής, αποκλειστικά και μόνο σε περίπτωση σύναψης διεθνούς συμφωνίας
οριοθέτησης, με ταυτόχρονη υποχρέωση έγκαιρης και έγγραφης ενημέρωσης του
Μισθωτή, ώστε να διασφαλίζεται η διαφάνεια και η καλή πίστη στην εκτέλεση των
όρων των σχετικών Συμβάσεων Μίσθωσης. Η εν λόγω προτεινόμενη προσθήκη,
αφενός εξασφαλίζει την έγκαιρη (μετά την υπογραφή της συμφωνίας οριοθέτησης
αλλά πριν τη θέση της διεθνώς σε ισχύ) αποχώρηση του Μισθωτή από το τμήμα της
αντίστοιχης θαλάσσιας περιοχής, το οποίο βάσει δυνητικής συμφωνίας οριοθέτησης,
θα μπορούσε να μην αποτελεί πλέον μέρος της ελληνικής Υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ και
αφετέρου αποκλείει την έγερση αξιώσεων του Μισθωτή κατά του Ελληνικού
Δημοσίου. Η πρόβλεψη της “Ημερομηνίας Οριοθέτησης”, η οποία προσδιορίζεται σε
χρόνο προγενέστερο της έναρξης ισχύος της διεθνούς συμφωνίας, εισάγει σαφές
χρονικό σημείο αναφοράς για την αυτοδίκαιη μεταβολή της Συμβατικής Περιοχής και
την παύση των δικαιωμάτων του Μισθωτή επί του τμήματος, που, βάσει της
οριοθέτησης, ευρίσκεται εκτός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας ή ΑΟΖ. Με τον τρόπο
αυτό αποφεύγονται αμφισβητήσεις ως προς το εφαρμοστέο καθεστώς και
αποκλείεται η δημιουργία προσδοκιών ή αξιώσεων του Μισθωτή σε σχέση με
περιοχές επί των οποίων υπό τις προαναφερθείσες συνθήκες επίτευξης συμφωνίας, η
Ελληνική Δημοκρατία δεν θα διαθέτει πλέον κυριαρχικά δικαιώματα. Περαιτέρω, η
ρητή πρόβλεψη ότι η απώλεια της Οριοθετημένης Περιοχής δεν γεννά αξιώσεις
αποζημίωσης ή κάλυψης εξόδων έναντι του Εκμισθωτή, πέραν όσων ειδικώς
ορίζονται στο άρθρο 30 των Πρότυπων Συμβάσεων Μίσθωσης, είναι σύμφωνη με τη
φύση της μεταβολής ως συνέπειας διεθνούς πράξης κυριαρχίας και όχι συμβατικής
υπαιτιότητας. Ταυτόχρονα, η διάταξη εξισορροπεί τα συμφέροντα των μερών,
καθόσον προβλέπει ρητώς την υποχρέωση του Εκμισθωτή να επιστρέψει, εντός
συγκεκριμένης προθεσμίας, τις στρεμματικές αποζημιώσεις και τα πρόσθετα
ανταλλάγματα που έχουν καταβληθεί, αναλογικά προς το τμήμα της Συμβατικής
Περιοχής από το οποίο ο Μισθωτής παραιτείται. Τέλος, η πρόβλεψη ότι ο Μισθωτής
παραιτείται από την Οριοθετημένη Περιοχή ακόμη και στην περίπτωση που αυτή έχει
καταστεί, εν όλω ή εν μέρει, Περιοχή Εκμετάλλευσης, καθώς και η υποχρέωσή του
να προβεί, με δικά του έξοδα, στις προβλεπόμενες εργασίες καθαρισμού και
απομάκρυνσης εγκαταστάσεων σύμφωνα με το άρθρο 6.3 της Πρότυπης Σύμβασης
Μίσθωσης, διασφαλίζουν την περιβαλλοντική προστασία και τη συμμόρφωση με τις
υποχρεώσεις καθαρισμού της περιοχής, χωρίς να δημιουργείται κενό ευθύνης ή
αβεβαιότητα ως προς την κατάσταση της περιοχής μετά την οριοθέτηση. Συνεπώς, η
προτεινόμενη προσθήκη στο άρθρο 30 των Συμβάσεων Μίσθωσης για τις θαλάσσιες
περιοχές νοτίως της Κρήτης (…), δεν εισάγει δυσανάλογη επιβάρυνση για τον
Μισθωτή, αλλά αποτελεί αναγκαία και εύλογη ρύθμιση, η οποία προσαρμόζει τη
Σύμβαση Μίσθωσης σε ενδεχόμενες μελλοντικές εξελίξεις διεθνούς δικαίου,
θωρακίζει το Δημόσιο συμφέρον και ενισχύει με νομική σαφήνεια την συμβατική
σχέση των μερών».
Τέλος, στο άρθρο 33 ορίζεται ότι «η Σύμβασς Μίσθωσης υπόκειται σε κύρωση από το Ελληνικό Κοινοβούλιο, η οποία θα συντελείται μέσω της ενσωμάτωσής της σε ειδικό κυρωτικό νόμο. Η ημερομηνία, κατά την οποία η Σύμβαση δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως μετά την κύρωσή της από το Ελληνικό Κοινοβούλιο, θα είναι η Ημερομηνία Έναρξης Ισχύος
αυτής».
ΑΝΤΑΛΛΑΓΜΑΤΑ 5 ΔΙΣ ΕΥΡΩ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 50 ή 100 ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΩΝ ΒΑΡΕΛΙΩΝ
« Με την …/24.10.2025 (ΑΔΑ:…) απόφαση, ο Υπουργός
Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχώρησε στον ορισμό της Κοινοπραξίας «…B.V.» –
«…SOCIETE ANONYME» ως Επιλεγέντος Αιτούντος για τη θαλάσσια Περιοχή
«Νότια της Κρήτης 2», σύμφωνα με την προσφορά της, η οποία διαμορφώθηκε ως
εξής: 1) Πρόγραμμα ελάχιστων ερευνητικών εργασιών – Οικονομική εγγύηση: α)
Φάση 1 – ελάχιστη οικονομική δέσμευση 5.500.000,00 ευρώ, β) Φάση 2 – ελάχιστη
οικονομική δέσμευση 8.000.000,00 ευρώ και γ) Φάση 3 – ελάχιστη οικονομική
δέσμευση 25.000.000,00 ευρώ, 2) Μίσθωμα Ελληνικού Δημοσίου, ποσοστό
κυμαινόμενο από 4% έως 15%, ανάλογα με την τιμή του συντελεστή R, ως εξής: α) R
μικρότερος ή ίσος με 0,5, ποσοστό μισθώματος 4%, β) R μεγαλύτερος από 0,5, αλλά
μικρότερος ή ίσος με 1, ποσοστό μισθώματος 5%, γ) R μεγαλύτερος από 1, αλλά
μικρότερος ή ίσος με 1,5, ποσοστό μισθώματος 6%, δ) R μεγαλύτερος από 1,5, αλλά
μικρότερος ή ίσος με 2, ποσοστό μισθώματος 7% και ε) R μεγαλύτερος από 2,
ποσοστό μισθώματος 15%, 3) ποσοστό αποσβέσεων 70% επί των ετήσιων
ακαθάριστων εσόδων, 4) αντάλλαγμα υπογραφής σύμβασης 1.500.000,00 ευρώ, 5)
αντάλλαγμα παραγωγής: α) αντάλλαγμα πρώτης παραγωγής 1.500.000,00 ευρώ, β)
5.000.000,00 ευρώ όταν η παραγωγή φτάσει τα 50.000.000 βαρέλια και γ)
10.000.000,00 ευρώ όταν η παραγωγή φτάσει τα 100.000.000 βαρέλια, 6) ετήσιο
καταβαλλόμενο ποσό για εκπαίδευση και τεχνική υποστήριξη προσωπικού της
«…Α.Ε.»/Δημοσίου: α) κατά τη διάρκεια του σταδίου ερευνών 100.000,00 ευρώ/έτος
και β) στο στάδιο εκμετάλλευσης 140.000,00 ευρώ/έτος, 7) ποσοστό αποδέσμευσης
της περιοχής με τη λήξη κάθε Φάσης του Σταδίου Ερευνών – 20% και 8) ετήσιο
καταβαλλόμενο ποσό για στρεμματική αποζημίωση 15,00 ευρώ, 20,00 ευρώ, 25,00
13 ευρώ και 200,00 ευρώ ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο κατά την πρώτη, δεύτερη και
τρίτη ερευνητική Φάση και κατά τη διάρκεια του σταδίου εκμετάλλευσης,
αντίστοιχα. Κατόπιν τούτου, η Επιτροπή Αξιολόγησης απέστειλε, στις 29.10.2025,
στην εκπρόσωπο όλων των Επιλεγέντων Αιτούντων την Πρότυπη Σύμβαση
Μίσθωσης, στην ελληνική και αγγλική γλώσσα, με ενσωματωμένα τα ανταγωνιστικά
στοιχεία που συμφωνήθηκαν»