Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Νετανιάχου έκανε μια πολύ ενδιαφέρουσα δήλωση πριν από την επίσκεψη του Ινδού πρωθυπουργού Μόντι σήμερα:
«Θα δημιουργήσουμε ένα «εξαγωνικό σύστημα συμμαχιών» γύρω ή εντός της Μέσης Ανατολής».
Ο Νετανιάχου ισχυρίστηκε ότι αυτή η συμμαχία θα περιλάμβανε το Ισραήλ , την Ινδία , την Ελλάδα, την Κύπρο και ανώνυμες αραβικές, αφρικανικές και ασιατικές χώρες.
Λοιπόν, εναντίον ποίου θα σχηματιστεί αυτή η συμμαχία;
Ο Νετανιάχου λέει: «Ο στόχος εδώ είναι να οικοδομήσουμε ένα ενιαίο μέτωπο ομοϊδεατών εθνών ενάντια τόσο στον ριζοσπαστικό σιιτικό άξονα , στον οποίο έχουμε καταφέρει πολύ σκληρά πλήγματα, όσο και στον νεοαναδυόμενο ριζοσπαστικό σουνιτικό άξονα ».
Ειλικρινά, όταν κάποιος εξετάζει τις συμμαχικές χώρες (τόσο τις καταχωρημένες όσο και τις μη καταχωρημένες), ο επιδιωκόμενος στόχος δεν ευθυγραμμίζεται απόλυτα με τη γεωγραφία που καλύπτεται από τη συμμαχία.
Ποιο είναι λοιπόν το θέμα;
Είναι σαφές ότι ο Νετανιάχου σκοπεύει να οδηγήσει σε διαφορετικό επίπεδο τη γεωπολιτική του αντιπαλότητα με την Τουρκία, την οποία θεωρεί ως το μεγαλύτερο εμπόδιο στις περιφερειακές του φιλοδοξίες.
Είμαστε μάρτυρες της έναρξης ενός νέου πολιτικού σκακιού που εκτείνεται από την Ελλάδα μέχρι την Ινδία και από την Κεντρική Ασία μέχρι τον Κόλπο του Άντεν .
Ας ρίξουμε μια ματιά στις τελευταίες εξελίξεις για να γίνει πιο κατανοητό αυτό.
Άξονας Ινδίας – Ελλάδας
Πριν από λίγες εβδομάδες, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ινδία υπέγραψαν μια συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών που θα μπορούσε να μεταβάλει τις παγκόσμιες ισορροπίες. Αυτή η συμφωνία αποτέλεσε ένα σημαντικό σημείο καμπής στους εμπορικούς πολέμους που επηρεάζουν τους πάντες αυτές τις μέρες.
Την περασμένη εβδομάδα, ο Έλληνας πρωθυπουργός Μητσοτάκης βρέθηκε στην Ινδία. Ανακοίνωσε ότι, σύμφωνα με τη νέα συμφωνία, η Ελλάδα θα ανοίξει δύο εμπορικά προξενεία στην Ινδία.
Η φιλοδοξία της Ινδίας να μετατραπεί από περιφερειακή δύναμη σε παγκόσμια την έχει φέρει κοντά με την Ελλάδα και το Ισραήλ στην περιοχή.
Ο Μόντι εγκατέλειψε την πολιτική της χώρας του απέναντι στην Παλαιστίνη της εποχής του Ψυχρού Πολέμου και καθιέρωσε στενή συνεργασία με τον Νετανιάχου.
Θα μιλήσει επίσης σήμερα στην ισραηλινή Κνεσέτ. Η άμυνα, η τεχνολογία και η οικονομική ολοκλήρωση είναι οι πυλώνες αυτής της σχέσης.
Ωστόσο, ο Μόντι αντιμετωπίζει τόσο υποστήριξη όσο και αντίθεση εντός της χώρας του.
Η γραμμή της Ανατολικής Μεσογείου
Είναι σαφές ότι οι πρόσφατες εξελίξεις του Ισραήλ στις σχέσεις με την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία στοχεύουν στην Τουρκία.
Οι τρεις ηγέτες συναντήθηκαν στην Ιερουσαλήμ τον Δεκέμβριο και έστειλαν μήνυμα ενότητας μεταξύ τους.
Στον πυρήνα του, το ζήτημα είναι η διαμάχη για τη θαλάσσια δικαιοδοσία στη Μεσόγειο, που απορρέει από την προσέγγιση της Τουρκίας με τη Λιβύη και την Αίγυπτο , αλλά το ζήτημα δεν περιορίζεται σε αυτό.
Η κοινή διακήρυξη αφορά όλα τα έργα ενέργειας και συνδεσιμότητας στην περιοχή στο πλαίσιο του Οικονομικού Διαδρόμου Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC) .
Η Ελλάδα βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο Ισραήλ για στρατιωτικό εξοπλισμό, πληροφορίες και εκπαίδευση.
Πριν από δύο μήνες, η ελληνική Βουλή ενέκρινε την αγορά 36 πυραυλικών συστημάτων PULS από το Ισραήλ αξίας 650 εκατομμυρίων ευρώ. Στόχος τους είναι να φτάσουν σε ένα σημείο όπου θα μπορούν να ανταγωνιστούν την Τουρκία δαπανώντας 28 δισεκατομμύρια ευρώ σε στρατιωτικές δαπάνες εντός 10 ετών.
Το Ισραήλ σχεδιάζει επίσης να δημιουργήσει ένα Κέντρο Αριστείας Κυβερνοασφάλειας στη Ναυτιλία (MCCE) στην Κυπριακή Δημοκρατία φέτος.
Εν τω μεταξύ, παρέχει εκπαίδευση σε Έλληνες πιλότους στη στρατιωτική του βάση στην Καλαμάτα.
Η κυβέρνηση Νετανιάχου στοχεύει τόσο στην αύξηση των εξοπλισμών της στη Μεσόγειο όσο και στην προσέλκυση της Ινδίας στην περιοχή για ενεργειακούς διαδρόμους.
Το Αφρικανικό Αίνιγμα
Ο Νετανιάχου δεν το κατονόμασε, είναι σαφές ότι η Σομαλιλάνδη αποτελεί το αφρικανικό σκέλος της «Εξαγωνικής Συμμαχίας» .
Το Ισραήλ έγινε πρόσφατα η πρώτη χώρα που αναγνώρισε τη Σομαλιλάνδη , μια αμφισβητούμενη περιοχή της Σομαλίας, ως κράτος.
Αυτό το έθεσε σε αντίθεση με την Τουρκία, η οποία διατηρεί εδώ και καιρό στενή εμπορική και στρατιωτική συνεργασία με τη Σομαλία, στο Κέρας της Αφρικής .
Η Τουρκία έχει αναβαθμίσει τις σχέσεις της με τη Σομαλία σε στρατηγικό επίπεδο χάρη στη Συμφωνία-Πλαίσιο για την Άμυνα και την Οικονομική Συνεργασία που υπογράφηκε πέρυσι.
Το γεωτρύπανο Çağrı Bey , το οποίο αναχώρησε από το λιμάνι της Μερσίνας πριν από 10 ημέρες, θα αναζητήσει πετρέλαιο και φυσικό αέριο στα ανοικτά των ακτών της Σομαλίας.
Η ξαφνική αναγνώριση της Σομαλιλάνδης ως κράτους από το Ισραήλ, 34 χρόνια μετά τον εμφύλιο πόλεμο της Σομαλίας, πιθανότατα δεν είναι σύμπτωση.
Το αραβικό και ασιατικό μέτωπο
Ο Νετανιάχου δίστασε να το κατονομάσει είναι πιθανότατα τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), τα οποία συμμερίζονται τη θέση του σε θέματα όπως η Σομαλιλάνδη και το Σουδάν.
Οι δύο χώρες μοιράζονται κοινές ανησυχίες όπως η ιρανική επιρροή, οι επιθέσεις των Χούθι και η ασφάλεια των εμπορικών οδών. Για το Ισραήλ, μια σχέση αμοιβαίου οφέλους με τα ΗΑΕ σημαίνει επέκταση του στρατηγικού του βάθους στην Ερυθρά Θάλασσα και στο Κέρας της Αφρικής .
Είναι πιθανό η ασιατική χώρα στην οποία αναφέρθηκε ο Νετανιάχου χωρίς να την κατονομάσει να είναι το Καζακστάν.
Ο ηγέτης του Καζακστάν, Τοκάγιεφ, ήταν η τελευταία χώρα που υπέγραψε τις Συμφωνίες του Αβραάμ , οι οποίες περιλαμβάνουν δέσμευση για ομαλοποίηση των σχέσεων με το Ισραήλ. Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι ορισμένες χώρες της Κεντρικής Ασίας, επιδιώκοντας να απελευθερωθούν από τη ρωσική επιρροή, έρχονται πιο κοντά στις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Η θέση της Τουρκίας
Μια ανάλυση που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στην Jerusalem Post θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε τη θέση της Τουρκίας στο νέο γεωπολιτικό παιχνίδι σκακιού που εισήγαγε ο Νετανιάχου ως «Εξαγωνική Συμμαχία», από την οπτική γωνία του Ισραήλ.
Σε άρθρο του Seth J. Fratzman, τονίζεται ότι η δημιουργία καλών σχέσεων από την Τουρκία με τις χώρες της περιοχής, ειδικά μετά το 2019, και ο ρόλος της ως παράγοντας εξισορρόπησης στον πόλεμο Ουκρανίας-Ρωσίας, άλλαξαν τα δεδομένα και ότι η πτώση του Άσαντ στη Συρία ήταν σημείο καμπής.
Ο Fratzman, δηλώνοντας ότι αυτές οι μεταβαλλόμενες πολιτικές έχουν προκαλέσει ανησυχία στο Ισραήλ, ολοκληρώνει το άρθρο με τις ακόλουθες προτάσεις: «Η Άγκυρα πιστεύει ότι το Ισραήλ τώρα πετάγεται από τη μία κρίση στην άλλη.
Στην ουσία, η Άγκυρα πιστεύει ότι οι ρόλοι έχουν αντιστραφεί : δεν βλέπει πλέον τον εαυτό της ως χώρα που πυροδοτεί κρίσεις, αλλά ως σταθεροποιητική δύναμη. Υποθέτει ότι το Ισραήλ έχει μετατραπεί σε παράγοντα που δημιουργεί κρίσεις».
Είναι επίσης πιθανό να ερμηνευθεί η ρητορική της «Εξαγωνικής Συμμαχίας» ως η απάντηση του Νετανιάχου στις τρέχουσες συνθήκες.
Gökçe Aytulu – Hürriyet
—