Η περιοχή βιώνει μια ραγδαία κλιμάκωση εν μέσω συνεχιζόμενων αμερικανικών και ισραηλινών επιθέσεων σε ιρανικό έδαφος
και αλληλεπικαλυπτόμενων διπλωματικών και στρατιωτικών κινήσεων, των οποίων οι επιπτώσεις εκτείνονται στο Ιράκ, τη Συρία και τον Κόλπο.
Εν μέσω αυτού του περίπλοκου τοπίου, το Τουρκικό Λαϊκό Κόμμα Ισότητας και Δημοκρατίας (γνωστό με το ακρωνύμιο DEM) έχει ασκήσει έντονη κριτική σε αυτό που περιγράφει ως «τις προσπάθειες των παγκόσμιων δυνάμεων να αναδιαμορφώσουν το Ιράν σύμφωνα με τα συμφέροντά τους».
Το κόμμα που κατέχει τον τρίτο μεγαλύτερο αριθμό εδρών στο τουρκικό κοινοβούλιο εξέδωσε δήλωση προειδοποιώντας ότι «αυτό που συμβαίνει δεν αντικατοπτρίζει τη βούληση του ιρανικού λαού για ελευθερία, αλλά μάλλον αναπαράγει τον αγώνα για την εξουσία εις βάρος των πολιτών και των μειονοτήτων».
Τόνισε ότι οι συνεχιζόμενοι βομβαρδισμοί δεν δημιουργούν τις απαραίτητες συνθήκες για μια ελεύθερη ζωή για τους Κούρδους του Ιράν, καθώς και για τις κοινότητες των Μπαλούχων, των Χριστιανών, των Αζέρων και των Περσών.
Στρατιωτικές διευθετήσεις και μυστικές κλήσεις
Παράλληλα, αμερικανικά μέσα ενημέρωσης αποκάλυψαν ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ασκούσε πιέσεις στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εδώ και μήνες για να έρθει σε επαφή με τους Κούρδους ηγέτες στο Ιράκ, συμπεριλαμβανομένων των Μασούντ Μπαρζανί και Μπάφελ Ταλαμπανί, στο πλαίσιο αυτού που χαρακτηρίστηκε ως «συντονισμός σχετικά με το μέλλον του Ιράν».
Αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν ότι ο Νετανιάχου εξέφρασε την πεποίθησή του ότι «οι Κούρδοι θα εξεγερθούν εντός του Ιράν», σημειώνοντας ότι οι συνομιλίες μεταξύ της ισραηλινής και της αμερικανικής πλευράς αφορούσαν ένα σχέδιο για τη φάση μετά το στρατιωτικό πλήγμα.
Θύματα αμάχων και προειδοποιήσεις για επέκταση του πολέμου
Σε συνεδρίαση του τουρκικού κοινοβουλίου, η συμπρόεδρος του κόμματος DEM, Tulay Hatmuglulari, χαρακτήρισε αυτές τις επιχειρήσεις ως «ιμπεριαλιστικούς πολέμους που επιδιώκουν να αναδιαμορφώσουν την παγκόσμια τάξη», προειδοποιώντας ότι η επέκταση της σύγκρουσης στο Ιράκ, τον Λίβανο και τα κράτη του Κόλπου θα μπορούσε να σύρει την περιοχή σε μια ευρύτερη σύγκρουση.
Σημείωσε ότι μία από τις επιδρομές έπληξε ένα δημοτικό σχολείο θηλέων εντός του Ιράν, με αποτέλεσμα – σύμφωνα με την ίδια – τον θάνατο περισσότερων από 150 μαθητών, λαμβάνοντας υπόψη αυτό ως απόδειξη του διευρυνόμενου κύκλου του ανθρώπινου πόνου.
Μια στάση αρχών απέναντι στην αλλαγή στο Ιράν
«Οι Κούρδοι της Τουρκίας σοκάρουν τον Νετανιάχου: απορρίπτουν κατηγορηματικά τα “ισραηλινά σχέδια” να πυροδοτήσουν εξέγερση στο Ιράν», γράφει το αραβικό δημοσίευμα (watanonline.com).
Το τουρκικό κόμμα τόνισε στην ανακοίνωσή του ότι «δεν θα ξεχάσει τα εγκλήματα του ιρανικού καθεστώτος, συμπεριλαμβανομένων των δολοφονιών της Τζίνα Μαχσά Αμίνι, του Μουτζαχέντ Καργκόρ, του Δρ. Γκασεμλού, του Ραμίν Χοσείν Παναχί και χιλιάδων θυμάτων από διάφορες εθνοτικές ομάδες».
Ωστόσο, τόνισε επίσης ότι οποιαδήποτε πολιτική αλλαγή στο Ιράν πρέπει να προέρχεται «από τη συλλογική βούληση του λαού του, όχι από απειλές ή ξένες παρεμβάσεις».
Κουρδικές εξελίξεις και ισορροπίες μετά τη σύγκρουση
Σε σχετικό πλαίσιο, η Άγκυρα παρακολουθεί στενά τις κινήσεις των ιρανικών κουρδικών ομάδων, ιδίως του Κόμματος Ελεύθερης Ζωής του Κουρδιστάν (PJAK), το οποίο συνδέεται με το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK).
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, δήλωσε ότι η χώρα του παρακολουθεί την πιθανότητα μιας ανανεωμένης εξέγερσης που θα μπορούσε να επηρεάσει τις ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ της τουρκικής κυβέρνησης και του PKK, οι οποίες οδήγησαν στη διάλυση των ένοπλων βραχιόνων του PKK το 2014 μετά από σχεδόν τέσσερις δεκαετίες μαχών.
Παρόλο που το PJAK έχει τηρήσει εκεχειρία με την Τεχεράνη από το 2011, οι πρόσφατες ιρανικές επιθέσεις εντός ιρακινού εδάφους υποδηλώνουν, σύμφωνα με παρατηρητές, κλιμάκωση των φόβων για ανανεωμένες εντάσεις.
Ιρανοί Κούρδοι αξιωματούχοι της αντιπολίτευσης ανέφεραν ότι ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη στόχευσαν τα κεντρικά γραφεία τεσσάρων κουρδικών κομμάτων στην ημιαυτόνομη περιοχή του Κουρδιστάν του Ιράκ το βράδυ της Κυριακής.
Σε αυτά περιλαμβάνονταν εγκαταστάσεις που ανήκουν στο Κόμμα Κομάλα κοντά στη Σουλεϊμανίγια, στο Κόμμα Ελευθερίας του Κουρδιστάν μεταξύ Ερμπίλ και Ντουχόκ, και στο Κουρδικό Δημοκρατικό Κόμμα του Ιράν στις περιοχές Κόγια και Ερμπίλ.
Μεταξύ εξωτερικών πιέσεων και εσωτερικής θέλησης
Η πορεία των γεγονότων δείχνει ότι η σύγκρουση γύρω από το Ιράν υπερβαίνει τα γεωγραφικά του σύνορα, ανοίγοντας ξανά τα αρχεία ταυτοτήτων και μειονοτήτων στην περιοχή, σε μια εποχή που οι περιφερειακές δυνάμεις επιδιώκουν να προστατεύσουν τα συμφέροντά τους εν μέσω της αβεβαιότητας για το μέλλον των σχέσεων μεταξύ της Τεχεράνης και των γειτόνων της.
Ολοκληρώνοντας τη δήλωσή του, το Λαϊκό Κόμμα για την Ισότητα και τη Δημοκρατία ζήτησε την απόρριψη «της λογικής των πολέμων δι’ αντιπροσώπων», υπενθυμίζοντας σε όλους ότι «η απελευθέρωση και η δημοκρατία δεν επιβάλλονται με βομβαρδισμούς, αλλά οικοδομούνται από τη βούληση του λαού και το δικαίωμά του στην αυτοδιάθεση».
—