11. Νοερόν Επίπεδον
Καταβαίνων εκ του νοητου εις τό νοερόν, ο λόγος λαμβάνει πλέον διάκρισιν καί μορφήν. Ενταυθα, ο Ερμης ενεργει ως ο διαμορφωτής των νοημάτων, ο οποιος εκ της αδιακρίτου ενότητος παράγει τήν νοητικήν πολλαπλότητα. Τό νοερόν επίπεδον ειναι ο χώρος όπου η διάνοια ενεργει καθαρως, άνευ αισθητων εμποδίων. Ο Ερμης εκει ειναι η δύναμις της αναλύσεως καί της συνθέσεως· διακρίνει τά νοήματα, αλλά ταυτοχρόνως τά επανασυνδέει εις ένα αρμονικόν σύνολον. Εν τη θεϊκη διανοία, ο Ερμης λειτουργει ως ο αρχιτέκτων της γνώσεως. Εξασφαλίζει ότι πασα διάκρισις γίνεται κατά λόγον καί πασα σύνθεσις κατά αναλογίαν. Η ενάς του ενταυθα ειναι η ενεργός νοερά δύναμις, δι᾿ ης τά νοητά σπέρματα μετατρέπονται εις ενεργούς ιδέας. Εκ τούτου προκύπτει ότι ο Ερμης δέν ειναι μόνον μεταδότης, αλλά καί δημιουργός μορφης εντός του λόγου.
Απο το arxaiaellinika.gr
Σχόλιο: Στο Νοερό επίπεδο (στη σφαίρα του Νου), η αρχική απόλυτη Ενότητα αρχίζει να διασπάται σε Ιδέες και Μορφές. Ο Ερμής αναλαμβάνει τον ρόλο του Κοσμικού Αρχιτέκτονα που αναλύει, συνθέτει και κατηγοριοποιεί τη γνώση πριν αυτή εκδηλωθεί πρακτικά.
12. Ψυχικόν Επίπεδον
Εις τό ψυχικόν επίπεδον, η Ερμαϊκή δύναμις ενσαρκουται ως ανθρώπινη διάνοια καί εσωτερικός λόγος. Ό,τι εις τό νοερόν ητο καθαρά διάνοια, ενταυθα γίνεται προσωπική εμπειρία. Ο Ερμης ενεργει ως ο μεταφραστής του θείου εις τήν ψυχήν. Όταν η ψυχή δέχεται έμπνευσιν, ο Ερμης ειναι εκεινος ο οποιος τήν καθιστα κατανοητήν. Ενταυθα εμφανίζεται καί η λειτουργία της ερμηνείας: η ψυχή αναγιγνώσκει τόν κόσμον, αναζητει νοήματα, συγκρίνει καί αποφαίνεται. Πασα τοιαύτη κίνησις ειναι Ερμαϊκή. Η ενάς του Ερμου δίδει εις τόν άνθρωπον τήν δύναμιν του στοχασμου, της κρίσεως καί της επικοινωνίας. Άνευ αυτης, η ψυχή θά παρέμενεν ασύναρτος καί ακατανόητος. Επιπλέον, ο Ερμης ενταυθα έχει καί αναγωγικόν ρόλον: διά του λόγου, η ψυχή δύναται νά αναβη πάλιν πρός τό νοερόν. Η ενάς του, λοιπόν, ειναι η γέφυρα μεταξύ του θείου νοός καί της ανθρωπίνης συνειδήσεως.
Σχόλιο: Εδώ φτάνουμε στη σφαίρα της ανθρώπινης Ψυχής. Ο Ερμής μετατρέπεται στην προσωπική μας λογική ικανότητα, τη σκέψη και τη φαντασία μας. Μέσα από αυτόν τον εσωτερικό “διάλογο”, η ψυχή μπορεί να κατανοήσει τα θεία μηνύματα και να συνδεθεί ξανά με τον Νου.
13. Κοσμικόν Επίπεδον
Εις τόν αισθητόν κόσμον, ο Ερμης εκδηλουται διά παντός είδους κινήσεως καί ανταλλαγης. Εκει ο λόγος λαμβάνει υλικήν μορφήν: γίνεται λόγος προφορικός, γραπτός, σύμβολον, εμπόριον, σχέσις. Ο Ερμης κυβερνα πασαν επικοινωνίαν μεταξύ ανθρώπων. Η μετάδοσις της γνώσεως, η ανταλλαγή αγαθων, η μετακίνησις πληροφοριων – πάντα ταυτα ειναι εκφράσεις της Ερμαϊκης ενεργείας. Εν τη φύσει, η ροή των στοιχείων καί η μεταβολή των μορφων αποκαλύπτουν τήν παρουσίαν του Ερμου. Τίποτε δέν μένει στάσιμον· παν κινείται, μεταδίδεται, μετασχηματίζεται. Η ενάς του, ενταυθα, ειναι η αρχή της ζώσης ροης του κόσμου. Εν τοις ανθρώποις, εκδηλουται καί ως τέχνη: ρητορική, γραφή, μαθηματική αναλογία. Όλαι αυται αι τέχναι ανήκουν εις τόν Ερμην. Η κοσμική λειτουργία του αποδεικνύει ότι ο κόσμος ειναι δίκτυον σχέσεων.
Σχόλιο: Στον υλικό κόσμο που βιώνουμε καθημερινά, η Ερμαϊκή αρχή γίνεται πράξη: επικοινωνία, τεχνολογία, συγγραφή, εμπορικές συναλλαγές, μεταφορές. Είναι ουσιαστικά η δύναμη που δημιουργεί και συντηρεί ένα παγκόσμιο, ζωντανό και αλληλοσυνδεόμενο «δίκτυο» σχέσεων.
14. Θεουργικόν Επίπεδον
Εις τό θεουργικόν επίπεδον, ο Ερμης αποκαλύπτεται ως ο αναγκαιος μεσίτης μεταξύ ανθρώπου καί θεων. Ουδεμία ιερά πράξις δύναται νά τελεσθη ορθως άνευ της Ερμαϊκης παρουσίας. Ο λόγος των επικλήσεων, τά ιερά σύμβολα καί αι μυστικαί διατυπώσεις απαιτουν τήν ακριβη ενέργειαν του Ερμου, όστις διασφαλίζει ότι η επικοινωνία μεταξύ των κόσμων ειναι αληθής καί αναλλοίωτος. Εν ταις θεουργικαις αναβάσεσιν, ο Ερμης οδηγει τήν ψυχήν, ερμηνεύει τά θεια σημεια καί ανοίγει τάς οδούς πρός τόν νοερόν κόσμον. Η ενάς του ενταυθα ειναι η δύναμις της αληθους επικοινωνίας μετά του θείου.
Σχόλιο: Αυτό είναι το επιστέγασμα της πρακτικής και μυστικιστικής όψης. Χωρίς τον Ερμή στον ρόλο του μεταφραστή και του ιεροφάντη, καμία ιερή πράξη και καμία αληθινή επικοινωνία μεταξύ του θνητού και του αθανάτου δεν θα μπορούσε ποτέ να επιτευχθεί.
Συμπέρασμα
Η ενάς του Ερμου αποκαλύπτει μίαν εκ των βαθυτέρων αληθειων του κόσμου: ότι πασα ύπαρξις ειναι σχέσις καί πασα σχέσις λόγος. Ο Ερμης ειναι η ζωσα δύναμις η οποία ενώνει τά πάντα, από τό ύψιστον νοητόν μέχρι τόν κατώτατον αισθητόν κόσμον. Ως θεός του λόγου, δέν περιορίζεται εις τήν ομιλίαν, αλλά αποτελει τήν αρχή της κατανοήσεως. Ως θεός της μεταβιβάσεως, εξασφαλίζει τήν συνεχή ροήν των νοημάτων καί των ενεργειων. Ως θεός της επικοινωνίας, καθιστα δυνατήν τήν ένωσιν των κόσμων. Εντός του ανθρώπου, ο Ερμης ειναι η διάνοια η οποία κατανοει. Εντός του κόσμου, ειναι η κίνησις η οποία συνδέει. Εντός του θείου, ειναι ο λόγος ο οποιος αποκαλύπτει. Η Ερμαϊκή ενάς, συνεπως, ειναι η κοσμική γέφυρα του παντός, δι᾿ ης τό άρρητον γίνεται νοητόν καί τό χωριστόν έν.
Σχόλιο: Μια εξαίρετη σύνοψη του αρχαίου και ερμητικού τρόπου σκέψης. Ο κόσμος κατανοείται ουσιαστικά ως μια ενιαία, διασυνδεδεμένη ολότητα, στην οποία το κάθε τι (Άνθρωπος, Κόσμος, Θεός) λειτουργεί εύρυθμα και με σκοπό, χάρη στον συμπαντικό Λόγο.
Πρωτογενείς Πηγές
- tanipteros
- Πρόκλος – Στοιχείωσις Θεολογική (Elements of Theology)
- Πρόκλος – Περί της κατά Πλάτωνα Θεολογίας (Platonic Theology)
- Ιάμβλιχος – Περί των Αιγυπτίων Μυστηρίων (De Mysteriis)
- Πλάτων – Κρατύλος
- Ερμητικά Κείμενα (Corpus Hermeticum)