Όταν ο πολιτικός κανιβαλισμός γίνεται εργαλείο εξουσίας
Από τα ακόντια της φυλής Asmat, στα μικρόφωνα των δελτίων. Ο σύγχρονος κανιβαλισμός δεν τρώει σάρκες. Τρώει υπολήψεις, καριέρες και Δημοκρατία. Και το πρώτο του θύμα είναι πάντα το τεκμήριο αθωότητας.
Γράφει ο Ιάκωβος Ποθητός
Από αρχαιοτάτων χρόνων, η Ιστορία καταγράφει την ύπαρξη ανθρωποφάγων φυλών. Χαρακτηρίζονταν «άγριοι», «απολίτιστοι». Σήμερα, η φυλή Asmat στην Ινδονησία διατηρούσε μέχρι πρόσφατα τελετουργίες όπου η θανάτωση ενός εχθρού συνδεόταν με την επίδειξη ανδρισμού.
Όμως ανθρωποφάγοι υπάρχουν παντού. Δεν χρειάζεται να ταξιδέψεις στη ζούγκλα. Αρκεί να ανοίξεις την τηλεόραση ή να σκρολάρεις στα socialmedia. Εκεί θα δεις «σύγχρονους κανιβάλους» να κατασπαράζουν δημόσια πρόσωπα, με στόχο την ηθική και πολιτική τους εξόντωση.
Πώς λειτουργεί ο μηχανισμός της τηλε-δίκης
Η διαρροή για «έρευνα» εις βάρος ενός πολιτικού για οικονομική υπόθεση γίνεται πρώτο θέμα πριν ασκηθεί καν ποινική δίωξη. Βραδινά δελτία στήνουν «λαϊκά δικαστήρια» με σχολιαστές που δεν έχουν δει τη δικογραφία.
Τίτλοι όπως «Ραγδαίες εξελίξεις» και «Στο εδώλιο» πέφτουν πριν ο ίδιος κληθεί για εξηγήσεις. Το κόμμα του τον θέτει εκτός ψηφοδελτίων.
Το φαινόμενο γίνεται πιο άγριο όταν ο πολιτικός τολμήσει να σταθεί απέναντι στο «σύστημα εξουσίας». Όταν καταγγείλει διαφθορά, όταν αμφισβητήσει κατεστημένα συμφέροντα. Τότε ο κανιβαλισμός δεν είναι απλώς τηλεοπτικός. Είναι συστημικός. Οι διαρροές πολλαπλασιάζονται για παραδειγματική εξόντωση.
Το θύμα είναι ανυπεράσπιστο. Το τεκμήριο αθωότητας είναι νεκρό.
Το άρθρο 6 παρ. 2 της ΕΣΔΑ λέει: «Παν πρόσωπον κατηγορούμενον επί αδικήματι τεκμαίρεται αθώον μέχρι της νομίμου αποδείξεως της ενοχής του». Στην ελληνική prime time, πολλές φορές, το άρθρο αυτό γίνεται κουρελόχαρτο.
Γιατί το θύμα δεν μπορεί να αμυνθεί
Ο εγκαλούμενος δεν έχει δόρατα. Έχει απέναντί του δίκτυα με prime time, βουλευτές-κατήγορους σε ζωντανή σύνδεση και αλγόριθμους που επιβραβεύουν την αγριότητα.
Η υπεράσπισή του, αν υπάρξει, θα παιχτεί μεταμεσονύκτια. Η πολιτική καταδίκη εκδίδεται σε 30 δευτερόλεπτα. Η αθώωση, αν έρθει μετά από χρόνια, θα «θαφτεί» σε μονόστηλο.
Ακόμα κι αν δικαιωθεί, είναι αδύναμος να αντιμετωπίσει το ψηφιακό αποτύπωμα. Η Googleθα θυμάται για πάντα το «σκάνδαλο», όχι την απαλλαγή.
Από τα ακόντια στα μικρόφωνα: Η ίδια αγριότητα με άλλο μανδύα
Οι σημερινοί ανθρωποφάγοι φορούν κουστούμια και τον μανδύα της «κάθαρσης». Δεν κρατούν δόρατα. Κρατούν μικρόφωνα, φακέλους και πληκτρολόγια.
Ο θάνατος που προκαλούν είναι πολιτικός, κοινωνικός, ψυχικός. Αλλά είναι θάνατος. Και τον επιβάλλουν σε έναν αντίπαλο που τον βρήκαν δεμένο, φιμωμένο, χωρίς δικαίωμα στη δεύτερη λέξη — ειδικά όταν αυτός αμφισβήτησε την εξουσία.
Τι πρέπει να αλλάξει: 4 προτάσεις για να σταματήσει ο κανιβαλισμός
Δημοκρατία χωρίς τεκμήριο αθωότητας είναι οχλοκρατία με γραβάτα. Για να μην τρώμε τα παιδιά μας, χρειάζονται κανόνες:
1. Αυστηρή εφαρμογή του άρθρου 6 παρ. 2 της ΕΣΔΑ και στο δημόσιο λόγο. Πρόστιμα-φωτιά σε ΜΜΕ που παρουσιάζουν καταγγελία ως τελεσίδικη ενοχή.
2. Υποχρεωτική «ίση προβολή». Απάντηση ή αθωωτική απόφαση στην ίδια ζώνη, με τον ίδιο χρόνο.
3. «Ψηφιακό δικαίωμα στη λήθη» για αθωωθέντες. Αφαίρεση δυσφημιστικού περιεχομένου από μηχανές αναζήτησης μετά από τελεσίδικη απαλλαγή.
4. Ειδική προστασία για καταγγέλλοντες διαφθορά. Όταν ο πολιτικός διώκεται αφού στραφεί κατά του «συστήματος», να υπάρχει αυξημένος έλεγχος στις διαρροές.
Κατακλείδα: Όταν ο ανυπεράσπιστος γίνεται γεύμα επειδή τα έβαλε με την εξουσία, δεν έχουμε Δημοκρατία. Έχουμε κανιβαλισμό με κοινοβουλευτικό μανδύα. Και μια κοινωνία που τρώει όσους την αμφισβητούν, δεν λέγεται πολιτισμένη. Λέγεται απολυταρχική.