Ανησυχία του Ιράν για την Διαδρομή Τραμπ στον νότιο Καύκασο (ιρανική ανάλυση)
Η «διαδρομή του Τραμπ στον Νότιο Καύκασο», γνωστή ως «Διαδρομή Τραμπ για Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία»
πέρα από ένα έργο διαμετακόμισης, θεωρείται ως ένδειξη εδραίωσης της αμερικανικής παρουσίας κοντά στα σύνορα του Ιράν, γράφει δημοσίευμα του Ιράν.
Σύμφωνα με αυτό, πρόκειται για ένα σχέδιο που, παραδίδοντας την πλειοψηφία των μετοχών του
στην αμερικανική πλευρά και εδραιωμένο στην αμφιλεγόμενη διαδρομή της Ζανγκεζούρ, έχει αυξήσει τις ανησυχίες και την ανάγκη επαγρύπνησης σχετικά με τις επιπτώσεις του στην ασφάλεια και τις οικονομικές επιπτώσεις για το βορειοδυτικό Ιράν.
Ο Farshid Mohammadi Majd, διεθνής οικονομικός εμπειρογνώμονας, έγραψε σε σημείωμά του για το πρακτορείο ειδήσεων ana.ir:
«Το σχέδιο “Διάδρομος Τραμπ”, του οποίου το 74% των μετοχών βρίσκεται στα χέρια Αμερικανών, είναι το πρώτο κομμάτι του παζλ μιας πλήρους αμερικανικής παρουσίας στην περιοχή του Νότιου Καυκάσου.
Μελέτες δείχνουν ότι η ολοκλήρωση του αμερικανικού παζλ στον Νότιο Καύκασο μέσω του διαδρόμου Τραμπ θα επαναλάβει το μοτίβο των απειλών από τις χώρες του Περσικού Κόλπου στο βορειοδυτικό Ιράν».
Στις 17 Αυγούστου 1404 (Γρηγοριανό Ημερολόγιο=8 Αυγούστου 2025), οι πρόεδροι των Ηνωμένων Πολιτειών, της Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν και ο πρωθυπουργός της Αρμενίας συμφώνησαν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα κατασκεύαζαν τον αμφισβητούμενο διάδρομο της Ζανγκεζούρ, στον οποίο το Ιράν αντιτίθεται ρητά, με τη νέα ονομασία «Διάδρομος Τραμπ» και με τη μορφή οικονομικού σχεδίου, αλλά με τους ίδιους στόχους στην πράξη.
Ανακοινώθηκε επίσης ότι μια ιδιωτική αμερικανική εταιρεία θα ήταν υπεύθυνη για την κατασκευή και τη λειτουργία του.
Μετά την υπογραφή του «Πλαισίου Υλοποίησης της Διαδρομής Τραμπ» στις 13 Ιανουαρίου 1404 (Γρηγοριανό Ημερολόγιο=13 Ιανουαρίου 2026) από τους υπουργούς Εξωτερικών της Αρμενίας και των Ηνωμένων Πολιτειών, κατέστη σαφές ότι αυτό το σχέδιο έχει και μη οικονομικές διαστάσεις.
Με βάση το πλαίσιο εφαρμογής, αποφασίστηκε ότι το 74% των μετοχών της «Δρόμου Τραμπ» θα ανήκε στις Ηνωμένες Πολιτείες, με αποτέλεσμα η αρμενική κυβέρνηση να μην έχει ιδιοκτησία και επομένως κυριαρχία επί αυτής της διαδρομής και να συμμετέχει στα έσοδά της μόνο αναλογικά με τα μερίδιά της.
Εικόνα 1 – Χάρτης του «Διαδρόμου Τραμπ»
Το ζήτημα της έλλειψης κυριαρχίας της Αρμενίας επί της «Δρόμου Τραμπ» είναι σημαντικό επειδή η γεωγραφική θέση αυτής της διαδρομής βρίσκεται ακριβώς δίπλα στα ιρανικά σύνορα. Συνεπώς, οι Αμερικανοί εγκαθίστανται ακριβώς απέναντι από τα ιρανικά σύνορα με το πρόσχημα της οικονομικής δραστηριότητας, μια κατάσταση που δεν έχει ξανασυμβεί.
Εικόνα 2 – Το εργοτάξιο του «Διαδρόμου Τραμπ» κοντά στα ιρανικά σύνορα
Η παρουσία των Ηνωμένων Πολιτειών στα αρμενοϊρανικά σύνορα αναπαράγει το ίδιο μοτίβο απειλής που δημιουργούν οι αμερικανικές βάσεις
στον Περσικό Κόλπο κατά του Ιράν, με αυξημένη ένταση, αυτή τη φορά στο βορειοδυτικό Ιράν.
Επομένως, εκτός από το ότι θα περικυκλωθεί από τον βορρά και τον νότο, το Ιράν θα πρέπει να εισέλθει σε πόλεμο με τους Αμερικανούς και από τις δύο πλευρές σε οποιαδήποτε μελλοντική σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, γεγονός που θα το καταστήσει πολύ πιο ευάλωτο.
Εκτός από τις απειλές για την ασφάλεια, η παρουσία των Ηνωμένων Πολιτειών στα ιρανοϊρανικά σύνορα θα οδηγήσει σε διαταραχές στις εμπορικές σχέσεις μεταξύ των δύο γειτονικών χωρών και σε έναν από τους κλάδους του Διαδρόμου Βορρά-Νότου.
Εκτός από το «Διάδρομο Τραμπ» και τη συνεργασία στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Συνεργασίας για την Ειρήνη του ΝΑΤΟ, η στρατιωτική και ασφαλιστική δραστηριότητα των ΗΠΑ στην Αρμενία επεκτάθηκε δύο χρόνια μετά τον Δεύτερο Πόλεμο του Καραμπάχ (2020) το 2023 με την άσκηση «EAGLE PARTNER», η οποία διεξάγεται ετησίως από τότε.
Η τελευταία κοινή άσκηση πραγματοποιήθηκε από τις 17 έως τις 25 Ιουνίου 2026 και, εκτός από τις ΗΠΑ, τη Γαλλία και την Ελλάδα και όλα τα μέλη του ΝΑΤΟ ήταν παρόντα σε αυτήν την άσκηση. Μάλιστα, οι στρατιωτικές σχέσεις της Αρμενίας με τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ αναπτύσσονται κάθε χρόνο.
Πρέπει να σημειωθεί ότι μετά τον Δεύτερο Πόλεμο του Καραμπάχ, η Αρμενία ανέστειλε την ένταξή της στον Οργανισμό της Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας (CSTO), έναν οργανισμό με επικεφαλής τη Ρωσία.
Πολλοί ειδικοί πιστεύουν ότι η Αρμενία επιδιώκει να αποχωρήσει από αυτόν τον οργανισμό στο εγγύς μέλλον προκειμένου να ενταχθεί σε δυτικούς μηχανισμούς.
Εικόνα 3 – Άσκηση EAGLE PARTNER 2026
Η εξωτερική πολιτική της Αρμενίας κινείται προς μια κατεύθυνση που πλησιάζει όλο και περισσότερο τη Δύση,
ιδίως τις Ηνωμένες Πολιτείες, κάτι που επισκιάζει τις στενές και φιλικές σχέσεις μεταξύ Ιράν και Αρμενίας.
Προκειμένου να αποφευχθεί η επανάληψη του μοτίβου της απειλής της αμερικανικής παρουσίας στις χώρες του Περσικού Κόλπου εναντίον του Ιράν, αυτή τη φορά στην Αρμενία, είναι απαραίτητο η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν να υιοθετήσει μια ενιαία και αποφασιστική στάση απέναντι στο σχέδιο «Διάδρομος Τραμπ» και τη στρατιωτική συνεργασία της Αρμενίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, και, εάν χρειαστεί, να χρησιμοποιήσει ήπια και σκληρά εργαλεία, διότι στο μέλλον αυτή η απειλή θα είναι πιο δαπανηρή από ό,τι είναι τώρα.
—
