PHAROS: Τι είναι το ελληνικό εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) και πως θα αξιοποιεί τον υπερυπολογιστή “Δαίδαλο”
Το PHAROS AI Factory είναι η εθνική υποδομή και υπηρεσία υποστήριξης για την ανάπτυξη εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης στην Ελλάδα
Εντάσσεται στο ευρωπαϊκό δίκτυο AI Factories και συνδέεται με την ανάπτυξη υποδομών υπερυπολογιστικής ισχύος στην Ελλάδα, όπως ο υπερυπολογιστής ΔΑΙΔΑΛΟΣ.
Τι προσφέρει;
Οι υπηρεσίες του PHAROS μπορούν να οργανωθούν σε έξι βασικές κατηγορίες:
Υπολογιστική ισχύ (HPC)
Πρόσβαση σε υπολογιστικούς πόρους υψηλών επιδόσεων, κατάλληλους για την εκπαίδευση και εκτέλεση απαιτητικών μοντέλων AI, χωρίς κάθε επιχείρηση να χρειάζεται να αγοράσει δική της υποδομή.
Πρόσβαση σε κατάλληλα προετοιμασμένα και, όπου απαιτείται, ανωνυμοποιημένα σύνολα δεδομένων, καθώς και σε πόρους για την αποθήκευση και επεξεργασία τους.
Πρόσβαση σε προεκπαιδευμένα μοντέλα, εργαλεία ανάπτυξης και υποδομές για τη δημιουργία, προσαρμογή, δοκιμή και λειτουργία εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.
Καθοδήγηση για την επιλογή τεχνολογίας, την ανάπτυξη πρωτοτύπων (proof of concept), την αξιολόγηση μοντέλων και τη δημιουργία αξιόπιστων εφαρμογών.
Εκπαιδευτικές δράσεις και συνεργασίες που βοηθούν ερευνητές και επαγγελματίες να αξιοποιήσουν τις τεχνολογίες AI.
Διασύνδεση με ερευνητές, εταιρείες και επενδυτές, καθώς και υποστήριξη για την ωρίμανση και εμπορική αξιοποίηση καινοτόμων λύσεων.
Σε ποιους απευθύνεται;
Startups και ΜμΕ: για να αναπτύξουν προϊόντα AI χωρίς να επενδύσουν εξαρχής σε ακριβή υπολογιστική υποδομή.
Μεγαλύτερες επιχειρήσεις: για πιλοτικές εφαρμογές, πειραματισμό και επιτάχυνση έργων τεχνητής νοημοσύνης.
Πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα: για πειράματα, εκπαίδευση μοντέλων και ερευνητικές συνεργασίες.
Δημόσιοι φορείς: για εφαρμογές που βελτιώνουν υπηρεσίες και διαδικασίες με υπεύθυνη χρήση AI.
Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι κάθε χρήστης αποκτά αυτομάτως δωρεάν απεριόριστη πρόσβαση στον υπερυπολογιστή. Η πρόσβαση και οι παρεχόμενοι πόροι εξαρτώνται από τα διαθέσιμα προγράμματα και τους αντίστοιχους όρους.
Σε ποιους τομείς εστιάζει;
Το έργο έχει τρεις βασικές θεματικές προτεραιότητες.
Ανάλυση ιατρικών εικόνων, υποστήριξη της βιοϊατρικής έρευνας και ανάπτυξη εφαρμογών εξατομικευμένης ιατρικής, με κατάλληλες δικλίδες προστασίας των δεδομένων.
Ελληνική γλώσσα και πολιτισμός
Γλωσσικά μοντέλα για τα ελληνικά, ψηφιοποίηση και αξιοποίηση πολιτιστικού υλικού, καθώς και ψηφιακοί βοηθοί που κατανοούν την ελληνική γλώσσα.
Ανάλυση δορυφορικών δεδομένων, περιβαλλοντική παρακολούθηση, καλύτερη διαχείριση φυσικών πόρων και εφαρμογές για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Πώς συνδέεται το PHAROS με τον υπερυπολογιστή ΔΑΙΔΑΛΟ;
Αυτή είναι η σημαντικότερη σχέση για να κατανοήσει κανείς το συνολικό εγχείρημα.
Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ (DAEDALUS) είναι η υπολογιστική υποδομή. Το PHAROS είναι ο μηχανισμός που αξιοποιεί αυτή την υποδομή για την ανάπτυξη εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.
Τι σημαίνει αυτό τεχνικά;
Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ διαθέτει μετρημένη υπολογιστική επίδοση 85,69 petaflops και εγκαινιάστηκε στις 19 Οκτωβρίου 2026 στο Τεχνολογικό και Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου. Είναι σχεδιασμένος για επιστημονικούς υπολογισμούς, ανάλυση δεδομένων και απαιτητικές εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Το PHAROS προβλέπεται να αξιοποιεί σημαντικό μέρος των διαθέσιμων υπολογιστικών πόρων για εργασίες AI. Στην πράξη, αυτό μπορεί να σημαίνει:
Μια ερευνητική ομάδα προετοιμάζει ένα σύνολο δεδομένων.
Μέσω των κατάλληλων υπηρεσιών αποκτά πρόσβαση σε υπολογιστικούς πόρους και εργαλεία.
Εκπαιδεύει ή προσαρμόζει ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης στον ΔΑΙΔΑΛΟ.
Αξιολογεί την απόδοσή του και αναπτύσσει μια εφαρμογή.
Με υποστήριξη από το PHAROS, διερευνά πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί ή να διατεθεί η εφαρμογή στην πράξη.
Ποιά είναι τα πιθανά οφέλη για την Ελλάδα;
Η στρατηγική σημασία του όλου εγχειρήματος είναι ότι η Ελλάδα δεν αποκτά μόνο έναν ισχυρό υπολογιστή, αλλά επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πλήρες οικοσύστημα γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη.
Τα πιθανά οφέλη περιλαμβάνουν:
Μικρότερα εμπόδια για καινοτομία: startups και ερευνητές μπορούν να αναπτύσσουν πιο σύνθετες λύσεις χωρίς να χρειάζεται να κατασκευάσουν εξαρχής δικές τους υποδομές.
Ανάπτυξη ελληνικών τεχνολογιών: ειδικά σε ελληνόφωνα μοντέλα, εφαρμογές υγείας και περιβαλλοντική ανάλυση.
Ερευνητική και επιχειρηματική συνεργασία: σύνδεση πανεπιστημίων, εταιρειών και δημόσιων φορέων.
Μεγαλύτερος έλεγχος κρίσιμων δεδομένων: δυνατότητα αξιοποίησης υποδομών εντός Ελλάδας, όπου αυτό είναι κατάλληλο και επιτρέπεται από τους κανόνες ασφάλειας και προστασίας δεδομένων.
Ευρωπαϊκή διασύνδεση: συμμετοχή στο δίκτυο AI Factories και συνεργασία με άλλες ευρωπαϊκές υποδομές.
Η επένδυση στον «Δαίδαλο» και το PHAROS αποτελεί, επομένως, ένα σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της ελληνικής τεχνολογικής αυτονομίας.
Όπως άλλωστε τόνισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην τελετή εγκαινίων του υπερυπολογιστή ΔΑΙΔΑΛΟΥ, «Με τον “Δαίδαλο”, η Ελλάδα αποκτά τις υποδομές για να διεκδικήσει θέση στην πρώτη γραμμή της Τεχνητής Νοημοσύνης, αντί να ακολουθεί τις εξελίξεις…. Το παιχνίδι για την Ελλάδα θα παιχτεί κυρίως στις εφαρμογές».
