Άρθρο του συγγραφέα και αναλυτή Ahmed Soha Omar ακτινογραφεί τα αδιέξοδα της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής

Σοβαρές προειδοποιήσεις για τους αυξανόμενους κινδύνους που αντιμετωπίζει η Τουρκία

σε πολλαπλά μέτωπα διατυπώνει ο συγγραφέας και αναλυτής εξωτερικής πολιτικής Ahmed Soha Omar.

Σε άρθρο του στην εφημερίδαCumhuriyet με τίτλο «Τι περιμένει την Τουρκία;», ο αναλυτής εξετάζει τις ραγδαίες εξελίξεις στην Ουκρανία, τη Μαύρη Θάλασσα, την Ανατολική Μεσόγειο, καθώς και τις εντάσεις μεταξύ Άγκυρας και Μπακού, σε συνδυασμό με το νέο δόγμα ασφαλείας του Ισραήλ. Κατά την εκτίμησή του, η υφιστάμενη κατάσταση καθιστά επιβεβλημένη την άμεση αναθεώρηση της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, προκειμένου η χώρα να αποφύγει την εμπλοκή σε συγκρούσεις που σχεδιάζουν τρίτες δυνάμεις.

Ο φόβος εμπλοκής στον πόλεμο της Ουκρανίας

Αναφερόμενος στην αλλαγή τακτικής του Ντόναλντ Τραμπ στο Ουκρανικό, ο αρθρογράφος επισημαίνει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος, παρά την αρχική στήριξη στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δείχνει πλέον σημεία προσέγγισης με τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Αυτή η μετατόπιση προς μια διευθέτηση που θα επέτρεπε στη Ρωσία να διατηρήσει τα κατεχόμενα εδάφη εγείρει ερωτήματα για την αξιοπιστία των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ. Στο πλαίσιο αυτό, ο Ahmed Soha Omar προειδοποιεί ότι η Ευρώπη ενδέχεται να πιέσει για την αξιοποίηση τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων σε μια πιθανή αντιπαράθεση με τη Μόσχα, παρασύροντας την Άγκυρα σε άμεση πολεμική εμπλοκή.

Η αμφισβήτηση της Σύμβασης του Μοντρέ

Ως πρόσθετο παράγοντα κινδύνου, ο αναλυτής αναδεικνύει τις εξελίξεις στη Μαύρη Θάλασσα. Επικαλούμενες τις επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων, η Βουλγαρία και η Ρουμανία ζήτησαν τη συνδρομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ. Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για την αναδιατύπωση, τροποποίηση ή ακόμη και την κατάργηση της Σύμβασης του Μοντρέ.

«Η Τουρκία πρέπει να λάβει υπόψη το γεγονός ότι η Βουλγαρία και η Ρουμανία είναι πλέον μέλη του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν εδώ και χρόνια να απελευθερωθούν από τους περιορισμούς της Σύμβασης του Μοντρέ», τονίζει ο αρθρογράφος.

Πολυπλοκότητα στην Ανατολική Μεσόγειο

Στον τομέα της Ανατολικής Μεσογείου, ο αρθρογράφος της Cumhuriyet σχολιάζει την επικύρωση της συμφωνίας για τις θαλάσσιες ζώνες μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, χαρακτηρίζοντας αξιοσημείωτο το τάιμινγκ της λιβυκής πλευράς, καθώς συνέπεσε με τις προσπάθειες βελτίωσης των σχέσεων Άγκυρας και Καίρου. Η αντίδραση της Αιγύπτου και η ανάληψη πρωτοβουλιών από την Ελλάδα, το Ισραήλ και την Κύπρο επιβάρυναν το κλίμα, ενώ η ταχεία ανάπτυξη της αμυντικής συνεργασίας μεταξύ των τριών αυτών χωρών έδειξε ότι η τουρκολιβυκική συμφωνία λειτούργησε ως καταλύτης για τη συσπείρωσή τους απέναντι στην Τουρκία, επιβάλλοντας στην Άγκυρα να επανεξετάσει τα βήματά της.

Βαθαίνει το ρήγμα μεταξύ Άγκυρας και Μπακού

Όσον αφορά τις σχέσεις Τουρκίας – Αζερμπαϊτζάν, ο Ahmed Soha Omar εκτιμά ότι η ένταση δεν αποτελεί μια επιφανειακή διαμάχη, ούτε εξαντλείται σε ζητήματα όπως το χιτζάμπ. Το Μπακού, αισθανόμενο απειλή από το Ιράν, προσέγγισε το μέτωπο ΗΠΑ-Ισραήλ, συνυπολογίζοντας τις αμερικανοαρμενικές σχέσεις και τον Διάδρομο της Ζανγκεζούρ. Παράλληλα, η ηγεσία του Αζερμπαϊτζάν εξέλαβε τη Συμφωνία της Μέκκας και το Μνημόνιο Συνεννόησης του Μπαντρ ως έμμεση στήριξη της Τουρκίας στη γραμμή Ουάσινγκτον-Τελ Αβίβ κατά της Τεχεράνης. Για τον λόγο αυτό, ο αναλυτής συνιστά στην Τουρκία να αποφύγει την ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις του Μπακού και να αποτρέψει την περαιτέρω προσκόλληση του Αζερμπαϊτζάν στο αντιιρανικό στρατόπεδο, ώστε να μην δημιουργηθεί νέα εστία αστάθειας στα ανατολικά της σύνορα.

Το νέο ισραηλινό δόγμα ασφαλείας

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο νέο δόγμα εθνικής ασφάλειας του Ισραήλ, στο οποίο η Τουρκία, η Αίγυπτος, το Πακιστάν και η Σαουδική Αραβία κατατάσσονται στον λεγόμενο «σουνιτικό συνασπισμό». Ο αρθρογράφος στέκεται στις δηλώσεις του Μπένιαμιν Νετανιάχου σχετικά με τις προσπάθειες αποφυγής σύγκρουσης με την Άγκυρα, αλλά και στις επισημάνσεις του για τις διαφωνίες Τελ Αβίβ και Ουάσινγκτον ως προς τη διαχείριση των σχέσεων με τον Ταγίπ Ερντογάν.

«Αυτά τα λόγια δείχνουν ότι εάν το Ιράν αποσυρθεί από την εξίσωση ισχύος, η Τουρκία θα μπορούσε να γίνει ο νέος αντίπαλος του Ισραήλ», υπογραμμίζει ο Omar, καλώντας την τουρκική κυβέρνηση σε εγρήγορση.

Η επιρροή του στρατιωτικοβιομηχανικού συμπλέγματος

Τέλος, ο αναλυτής αμφισβητεί τα οφέλη από τη συμμετοχή της Τουρκίας στη Συμφωνία της Μέκκας και το Μνημόνιο του Μπαντρ, διερωτώμενος ποια εθνικά συμφέροντα εξυπηρετούνται. Διατυπώνει την υπόθεση ότι οι κινήσεις αυτές ίσως αποσκοπούν στην εύρεση αγορών για την τουρκική αμυντική βιομηχανία και στην εξασφάλιση συμφερόντων συγκεκριμένων επιχειρηματικών κύκλων. Εφόσον ισχύει αυτό, η Τουρκία φαίνεται να διολισθαίνει στην επιρροή ενός στρατιωτικοβιομηχανικού συμπλέγματος που προωθεί πολεμικές πολιτικές για οικονομικούς λόγους.

«Σε μια κατάσταση όπου σχεδιάζονται και υλοποιούνται εξελίξεις γύρω από την Τουρκία που θα μπορούσαν να σύρουν αυτή τη χώρα σε πόλεμο, η πολιτική της Δημοκρατίας της Τουρκίας θα πρέπει να είναι να μην πέσει σε αυτές τις παγίδες και να μείνει μακριά από τους πολέμους άλλων λαών», καταλήγει ο Ahmed Soha Omar.