Φρεγάτα Νέαρχος: Φορτώνει τον οπλισμό της και έρχεται Ελλάδα
Το Πολεμικό Ναυτικό ετοιμάζεται να υποδεχθεί τη δεύτερη φρεγάτα FDI του Στόλου,
τον «Νέαρχο», η οποία αναμένεται στην Ελλάδα στα τέλη Νοεμβρίου.
Η 27η Νοεμβρίου βρίσκεται μεταξύ των πιθανών ημερομηνιών άφιξης, αν και δεν έχει κλειδώσει, αφού πρώτα πρέπει να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες στη Γαλλία, όπως αναφέρει το OnAlert.
Στη Βρέστη η παραλαβή του οπλισμού
Μετά την τελετή ύψωσης της ελληνικής σημαίας στο Λοριάν, η επόμενη στάση του «Νέαρχου» είναι η Βρέστη, όπου θα φορτώσει τα όπλα του. Το οπλικό σύνολο αποτελείται από αντιαεροπορικά Aster 30, αντιπλοϊκά Exocet, βλήματα εγγύς προστασίας RAM και ανθυποβρυχιακές τορπίλες MU90, ώστε η φρεγάτα να μπορεί να επιχειρεί σε περισσότερα πεδία ναυτικού πολέμου. Ακολουθεί ο απόπλους για την Ελλάδα, όπου προβλέπεται άμεση συνέχεια με επιχειρησιακή ενσωμάτωση και εκπαίδευση στο Αιγαίο.
Η φάση της παραλαβής είναι καθοριστική, καθώς περιλαμβάνει διαδικασίες ασφάλειας, ελέγχου και διαχείρισης των πυρομαχικών, ενώ το πλήρωμα πρέπει να είναι σε θέση να τα υποστηρίζει στο αυστηρό πλαίσιο λειτουργίας ενός σύγχρονου πολεμικού πλοίου. Η ελληνική διαμόρφωση των FDI προβλέπει 32 θέσεις για βλήματα Aster, οκτώ Exocet MM40 Block 3C, σύστημα RAM και τέσσερις τορπιλοσωλήνες για MU90. Η χωρητικότητα αυτή δεν επιβεβαιώνει από μόνη της πόσα βλήματα θα φορτωθούν σε αυτή τη φάση. Σημασία έχει ότι το πλοίο θα είναι έτοιμο να αναλάβει τις αποστολές του.
Ο συνδυασμός των όπλων δίνει στη φρεγάτα τη δυνατότητα να αντιμετωπίζει απειλές στον αέρα, στην επιφάνεια και κάτω από τη θάλασσα. Η απόδοσή του εξαρτάται από το πόσο καλά συνεργάζονται αισθητήρες, σύστημα μάχης και πλήρωμα, ώστε η πληροφορία να μετατρέπεται σε έγκαιρη και σωστή αντίδραση.
Aster 30: αεράμυνα περιοχής
Η αντιαεροπορική ισχύς του «Νέαρχου» στηρίζεται στα Aster 30, που προσφέρουν αεράμυνα περιοχής και επεκτείνουν την προστασία πέρα από την αυτοάμυνα του ίδιου του πλοίου. Ανάλογα με την τακτική κατάσταση, η φρεγάτα μπορεί να καλύπτει και άλλες μονάδες που επιχειρούν δίπλα της. Τα βλήματα προορίζονται για αναχαίτιση αεροσκαφών και κατευθυνόμενων βλημάτων, με υψηλή ευελιξία και ενεργό καθοδήγηση στην τελική φάση της εμπλοκής. Η σύμβαση των ελληνικών FDI αφορά την έκδοση Aster 30 B1.
Το βλήμα λειτουργεί ως κρίκος σε μια αλυσίδα: το ραντάρ Sea Fire εντοπίζει και παρακολουθεί τους στόχους, ενώ το σύστημα διαχείρισης μάχης SETIS υποστηρίζει την αξιολόγηση της εικόνας και τη διαδικασία εμπλοκής. Για το Ναυτικό, η δεύτερη FDI διευρύνει τις επιλογές συγκρότησης δυνάμεων με σύγχρονη αντιαεροπορική κάλυψη και επιτρέπει την εκπαίδευση δύο πληρωμάτων της ίδιας κλάσης, με σταδιακή διαμόρφωση κοινής αντίληψης για τα νέα συστήματα.
Exocet MM40 Block 3C: πλήγματα στην επιφάνεια
Την κύρια αντιπλοϊκή δύναμη εξασφαλίζουν τα Exocet MM40 Block 3C, με επιχειρησιακή εμβέλεια κατηγορίας 250 χιλιομέτρων σύμφωνα με τα στοιχεία του κατασκευαστή. Τα βλήματα πετούν χαμηλά πάνω από τη θάλασσα, φέρουν σύγχρονο ενεργό ερευνητή ραντάρ και, στην έκδοση Block 3C, έχουν βελτιωμένη αναγνώριση και επιλογή στόχου, μεγαλύτερη αντοχή σε ηλεκτρονικά αντίμετρα και δυνατότητα σχεδιασμού σύνθετων διαδρομών προσέγγισης.
Στο Αιγαίο, με τη σύνθετη γεωγραφία και την έντονη ναυτιλιακή κίνηση, η αξιόπιστη ταυτοποίηση είναι κρίσιμη. Ένα βλήμα μεγάλης εμβέλειας προϋποθέτει εξίσου ακριβή εικόνα για τη θέση και την ταυτότητα του στόχου, ιδίως όταν αυτός βρίσκεται πέρα από τον ορίζοντα των αισθητήρων του πλοίου.
RAM: η τελευταία γραμμή άμυνας
Το σύστημα RAM αναλαμβάνει την εγγύς αντιαεροπορική και αντιπυραυλική προστασία και συμπληρώνει τα Aster, προσφέροντας μια ακόμη γραμμή άμυνας απέναντι σε απειλές που έχουν πλησιάσει το πλοίοκαι απαιτούν ταχύτατη αντίδραση. Τα βλήματά του είναι υπερηχητικά, με παθητική καθοδήγηση ραδιοσυχνοτήτων και υπέρυθρη καθοδήγηση, και μετά την εκτόξευση κατευθύνονται μόνα τους προς τον στόχο. Βασική τους αποστολή είναι η αντιμετώπιση αντιπλοϊκών πυραύλων και άλλων εναέριων απειλών.
Η συνύπαρξη Aster και RAM δημιουργεί διαδοχικές ζώνες προστασίας. Το πλήρωμα εκπαιδεύεται να αξιολογεί την απειλή και να επιλέγει το κατάλληλο μέσο, με βάση την απόσταση, τον διαθέσιμο χρόνο και τη συνολική εικόνα. Όταν οι απειλές είναι πολλαπλές, η διαχείριση των πυρομαχικών γίνεται ιδιαίτερα σημαντική: περισσότερα όπλα σημαίνουν περισσότερες επιλογές, αλλά απαιτούν σωστές διαδικασίες, εξάσκηση και διαρκή αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.
MU90: απάντηση στην υποβρύχια απειλή
Οι ελαφρές τορπίλες MU90 είναι το βασικό όπλο της φρεγάτας κατά των υποβρυχίων και έχουν σχεδιαστεί για χρήση τόσο στην ανοικτή θάλασσα όσο και σε παράκτιο περιβάλλον. Χρησιμοποιούν ακουστική καθοδήγηση, με δυνατότητες διάκρισης στόχου και αντιμετώπισης αντιμέτρων. Για να αξιοποιηθούν, προηγείται ο εντοπισμός, η ταξινόμηση και η παρακολούθηση της υποβρύχιας επαφής.
Στην αποστολή αυτή συμβάλλουν τα σόναρ του πλοίου, με κυριότερο το μεταβλητού βάθους CAPTAS-4, που επιτρέπει την προσαρμογή στις ακουστικές συνθήκες της θάλασσας, οι οποίες επηρεάζουν καθοριστικά την ανίχνευση. Η συνεργασία με ανθυποβρυχιακά ελικόπτερα και άλλες μονάδες διευρύνει την περιοχή έρευνας. Στο Αιγαίο, όπου βάθη, περάσματα και υδρολογικές συνθήκες αλλάζουν έντονα, η εκπαίδευση θα επιτρέψει στο πλήρωμα να συνδυάσει τη νέα τεχνολογία με τη συσσωρευμένη γνώση του Ναυτικού.
Εντατική εκπαίδευση στο Αιγαίο
Με την άφιξή του, ο «Νέαρχος» αναμένεται να ακολουθήσει εντατικό πρόγραμμα εκπαίδευσης και επιχειρησιακής προετοιμασίας, όπως ο «Κίμων». Η τυπική ένταξη και η πλήρης επιχειρησιακή ετοιμότητα είναι διακριτά στάδια, με το δεύτερο να χτίζεται μέσα από ελέγχους και ασκήσεις. Ζητούμενο είναι η σταδιακή ανάληψη αποστολών και η συνεργασία με τις υπόλοιπες μονάδες, σε ένα περιβάλλον που περιλαμβάνει αεράμυνα, επιχειρήσεις επιφανείας, ανθυποβρυχιακό πόλεμο και ανταλλαγή τακτικής εικόνας.
Η ταυτόχρονη παρουσία δύο FDI ανοίγει και νέα εκπαιδευτική δυνατότητα: οι δύο φρεγάτες θα μπορούν να ασκούνται μαζί, να μοιράζονται εμπειρία και να στηρίζουν την ανάπτυξη κοινών διαδικασιών για την κλάση.
Ο «Φορμίων» ακολουθεί
Παράλληλα προχωρά η προετοιμασία της τρίτης φρεγάτας, του «Φορμίωνα», με δοκιμές εν όρμω και στη συνέχεια εν πλω. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρακολουθεί το ναυτικό επιτελείο, η ύψωση της ελληνικής σημαίας προβλέπεται στις 17 Δεκεμβρίου, ενώ η άφιξή του στην Ελλάδα τοποθετείται πιθανότατα τον Μάρτιο του 2027, εφόσον οι δοκιμές και οι εργασίες εξελιχθούν ομαλά. Η αλληλουχία αυτή επιτρέπει τη μεταφορά εμπειρίας από πλοίο σε πλοίο. Όσο μεγαλώνει η ελληνική δύναμη FDI, αυξάνονται οι απαιτήσεις υποστήριξης, αλλά και οι δυνατότητες κατανομής των εκπαιδευτικών και επιχειρησιακών δραστηριοτήτων.
Στο μικροσκόπιο οι επόμενες εξελίξεις της κλάσης
Το Πολεμικό Ναυτικό παρακολουθεί και τις γαλλικές προτάσεις για την εξέλιξη των FDI, μεταξύ τους τη μεγαλύτερη εκδοχή που παρουσιάστηκε στην Euronaval. Η Naval Group προωθεί πλέον μια οικογένεια διαμορφώσεων με περισσότερο οπλισμό, αυξημένη αυτονομία και ενσωμάτωση νέων μέσων, όπως συστήματα μη επανδρωμένων, περιφερόμενα πυρομαχικά και πρόσθετες δυνατότητες αντιμετώπισης drones.
Για το ελληνικό επιτελείο το ερώτημα είναι ποιες λύσεις μπορούν πραγματικά να ενισχύσουν τα πλοία, με ποιο κόστος και με ποιες απαιτήσεις εγκατάστασης και πιστοποίησης. Η παρουσίαση μιας μεγαλύτερης σχεδίασης δεν σημαίνει ότι όλες οι δυνατότητές της μπορούν να περάσουν αυτούσιες στις φρεγάτες που έχουν ήδη ναυπηγηθεί. Προς το παρόν η έμφαση μένει στην αξιοποίηση των πλοίων που παραλαμβάνονται: με τον «Κίμωνα» να έχει ανοίξει τον δρόμο, τον «Νέαρχο» να ετοιμάζεται για το Αιγαίο και τον «Φορμίωνα» να ακολουθεί, το Πολεμικό Ναυτικό περνά σταδιακά από την παραλαβή μιας νέας τεχνολογίας στη συγκρότηση δύναμης με κοινά συστήματα, διαδικασίες και επιχειρησιακή εμπειρία.
