Ο «Μαύρος Θάνατος» του 1346
Περίπου στα 1290 η γη εισέρχεται σε μια περίοδο ψύχρανσης του κλίματος της που ονομάστηκε Μικρή Εποχή των Παγετώνων. Η περίοδος αυτή…
#ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ
Οι μαθητές του Φειδία: Αλκαμένης και Αγοράκριτος
Από τους πολλούς γλύπτες που, σύμφωνα με τη γραμματειακή παράδοση, υπήρξαν μαθητές του Φειδία δύο φαίνεται να είναι οι σημαντικότεροι: ο Αλκαμένης…
Φαιστός – το παλάτι του Ροδάμανθυ
Εισαγωγή Η Φαιστός ήταν η δεύτερη σημαντικότερη πόλη της Κρήτης κατά το 2000 π.Χ., μετά την Κνωσό, και αποτελεί σήμερα σημαντικό αρχαιολογικό…
Κνωσσός – Το παλάτι του Μίνωα
ΕΙΣΑΓΩΓΗ To πιο σημαντικό κέντρο του Μινωικού Πολιτισμού, η Κνωσός, είναι χτισμένη πάνω στο λόφο της Κεφάλας μέσα σε ελιές, αμπέλια και…
Πύλος – το ανάκτορο του Νέστορα
Η Πύλος (ή Νεόκαστρο) είναι μικρή πόλη του νομού Μεσσηνίας, με 2.000 περίπου κατοίκους, έδρα του ομώνυμου Δήμου, αλλά και ένα μεγάλο…
Ύδρευση των αρχαίων πόλεων: Η Κρήνη του Θεαγένους
Η ύδρευση ήταν ένας από τους πιο σημαντικούς τομείς δημοσίων έργων, ο οποίος συγκαταλέγονταν στις βασικές υποχρεώσεις της πόλης, καθώς με την αύξηση…
Ηράκλειτος: Η ζωή και η φιλοσοφία του
Ηράκλειτος θα πει Ηρα-κλειτός, δηλαδή αυτός που χρωστά τη δόξα του στην Ήρα. «Ο Ηράκλειτος ο Εφέσιος, ο επονομαζόμενος σκοτεινός, κατέχει μια…
Η τέλεια ακουστική της Επιδαύρου: Ένας ελληνικός «μύθος» που δεν καταρρίπτεται
Την τελευταία δεκαετία τηλεοπτικά δίκτυα παραγωγής ντοκιμαντέρ και Πανεπιστήμια του εξωτερικού με τεράστιους προϋπολογισμούς, επιδίδονται σε απόπειρες να «σπάσουν τους μύθους της…
Ο βυζαντινός Ιππόδρομος (Πρώτο μέρος)
Άρτον και θεάματα» έλεγαν « οι Ρωμαίοι. Άρτον και θεάματα ζητούσαν και οι Βυζαντινοί. Είναι βέβαιον, ότι οι κάτοικοι τής αυτοκρατορίας ήσαν…
Η κίνηση και η σταθερότητα: Ηράκλειτος και Παρμενίδης (Δεύτερο Μέρος)
4.4. Τὰ πάντα ῥεῖ; Το νόημα του κόσμου είναι η διαρκής κίνηση ή η απόλυτη ακινησία; Η αλήθεια είναι ότι τα θεωρητικά διλήμματα…
Ο Οίκος των Ατρειδών – Τρίτο Μέρος
ΜΕΝΕΛΑΟΣ Καταγωγή – Οικογενειακή κατάσταση Στην Ιλιάδα ο Μενέλαος περιγράφεται ξανθός, με φαρδιούς ώμους, λιγόλογος, γνωστικός, καλόκαρδος (Γ 210, 214, 284). Έτσι, χαρίζει τη…
Ο Αριστοτέλης και η εγκυκλοπαίδεια της γνώσης (Δεύτερο Μέρος)
8.5. Ο συλλογισμός και η επιστημονική γνώση Ό,τι ισχύει για τη δομή της πρότασης, ισχύει και για τη δομή του ανθρώπινου λόγου.…
Η Ιστορία της Αστρονομίας - Τρίτο Μέρος Ο 20ος αιώνας των μεγάλων θεωριών
Αστρικές δομή και εξέλιξη Με τον ερχομό του 20ού αιώνα το θέμα της φύσης των «νεφελοειδών» ήταν για δεκαετίες ακόμη το αντικείμενο…
Εμπεδοκλής: Λογισμός και ρυθμός των αντιθέσεων
Φιλότητα και Νεῖκος: Για την εσωτερική ενότητα του κόσμου Η έννοια της φιλίας είναι κεντρική σε όλο το φάσμα της αρχαίας ελληνικής…
Ο αρχαιολογικός χώρος των Δελφών
Στους πρόποδες του Παρνασσού, στο υποβλητικό φυσικό τοπίο που σχηματίζεται ανάμεσα σε δύο πανύψηλους βράχους, τις Φαιδριάδες, βρίσκονται οι Δελφοί. Οι Δελφοί…
Αισχύλος: Προμηθεύς, Κράτος και Βία
Ο «Προμηθεύς Δεσμώτης» είναι το πρώτο δράμα μιας τριλογίας με τον τίτλο: Προμήθεια. Το δεύτερο δράμα ήταν ο «Προμηθεύς λυόμενος» και το τρίτο…
Ο οίκος των Αχαιμενιδών
Το ερέθισμα των Περσικών πολέμων (502-449 π.Χ) και η ανέλπιστη νίκη των Ελλήνων, έβγαλαν την κυρίως Ελλάδα από την πολιτισμική αφάνεια και την γεωπολιτική…
Ο Αριστοτέλης και η εγκυκλοπαίδεια της γνώσης (Πρώτο Μέρος)
8.1. Αριστοτέλης, ο σύγχρονός μας Παρά την αναμφισβήτητη γοητεία τους, ο Σωκράτης και ο Πλάτων μάς είναι ουσιαστικά ξένοι. Η απόσταση που…
Η κίνηση και η σταθερότητα: Ηράκλειτος και Παρμενίδης (Πρώτο Μέρος)
4.1. Η έπαρση του φιλοσόφου Στις αρχές του 5ου αιώνα π.Χ. η φιλοσοφική αναζήτηση έχει ιστορία 100 περίπου χρόνων. Στο χρονικό αυτό…
Ο Οίκος των Ατρειδών – Δεύτερο Μέρος
ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ Ι. Πριν τα Τρωικά Γιος (ή εγγονός) του Ατρέα ή του Πλεισθένη (Ησίοδος, απ. 194), και της Αερόπης, κόρης του Κατρέα…
Η Ιστορία της Αστρονομίας - Δεύτερο Μέρος Αστρονόμοι της Αναγέννησης
Ο Νικόλαος Κοπέρνικος και το ηλιοκεντρικό του σύστημα Ο πρώτος από τους φημισμένους αστρονόμους της Αναγέννησης ήταν ο Πολωνός Νικόλαος Κοπέρνικος (1473-1543),…
Ευριπίδης: πώς φιλοσοφείται το τραγικό μας Είναι;
Ο Ευριπίδης ανήκει στους τελευταίους από τους μεγάλους τραγικούς ποιητές της αρχαίας Ελλάδας. Μαθητής ο ίδιος του Αναξαγόρα και αποδέκτης σοφιστικών επιδράσεων, είναι ανοικτός στους γόνιμους προβληματισμούς των…
Πλάτων: η θεωρία της ανάμνησης στον «Μένωνα»
Ο Μένων ανήκει στα έργα της περιόδου, που ο Πλάτων ιδρύει την Ακαδημία (387 π.Χ. περίπου) και κατά την οποία έχει γράψει και τα…
Το οικοδομικό πρόγραμμα του Περικλή
Μετά το τέλος των Περσικών Πολέμων η Αθήνα, αν και κατεστραμμένη, βρέθηκε να είναι η πιο ισχυρή από όλες τις ελληνικές πόλεις.…
Ιππόδαμος ο Μιλήσιος: Ο πολεοδόμος που είχε προβλέψει κλίσεις στους δρόμους για την απομάκρυνση των νερών της βροχής
Ο Ιππόδαμος ο Μιλήσιος ήταν Αρχιτέκτων, Πολεοδόμος, Φυσικός, Μαθηματικός, Μετεωρολόγος και Φιλόσοφος. Γεννήθηκε το 498 π.Χ. και πέθανε το 408 π.Χ. και…
Γεωμετρία και σφαιρική αστρονομία στην πρώτη Ελληνική κοσμογονία
Το πρόβλημα πού πρόκειται να με απασχολήσει αφορά όχι τόσο την ιστορία της επιστημονικής σκέψης, με την κύρια σημασία του όρου, όσο…
Αρχαία Ελληνική Βοτανική: Θεόφραστος και Πεδάνιος Διοσκουρίδης
Η δημιουργία της βοτανικής επιστήμης οφείλεται, ίσως αποκλειστικά, στους αρχαίους Έλληνες φιλόσοφους. Τα πρώτα ελληνικά συγγράμματα που πραγματεύονται επιστημονικά περί φυτών ήταν…
Το «δίλημμα του Ευθύφρονα»
Ο Ευθύφρων είναι άλλο ένα έργο του Πλάτωνα που εντάσσεται στην τετραλογία (Ευθύφρων, Κρίτων, Απολογία, Φαίδων) των διαλόγων που αναφέρονται στη δίκη και εκτέλεση…
Ο Οίκος των Ατρειδών – Πρώτο Μέρος
θθθθθθθθθθΑτρείδες αποκαλούνταν οι γιοι του Ατρέα Αγαμέμνων και Μενέλαος, οι οποίοι παντρεύτηκαν δύο αδελφές, την Κλυταιμνήστρα και την Ελένη αντίστοιχα. Ανάλογα με…
Η Ιστορία της Αστρονομίας - Πρώτο Μέρος Αρχαιότητα
Η ιστορία της Αστρονομίας είναι συνυφασμένη σχεδόν με την πορεία του ανθρώπου πάνω στη Γη. Με τα πρώτα του βήματα πάνω στη…
Κρητική Μυθολογία Δ’ Μέρος (Αριάδνη, Φαίδρα,Μινώταυρος, Δαίδαλος, Ίκαρος)
ΑΡΙΑΔΝΗ Η Aριάδνη ήταν κόρη του Mίνωα και της Πασιφάης. Ο μύθος της περιλαμβάνει έρωτες, αρπαγές και γάμους αλλά και θανάτους, της…
Εφιάλτης ο Σοφωνίδου - Ο ακραίος δημοκράτης
Το όνομα Εφιάλτης είναι πασίγνωστο. Είναι το όνομα του προδότη που αποκάλυψε στον Ξέρξη την ύπαρξη του κρυφού μονοπατιού Ανοπέα από το…
Η οικογένεια του Σωκράτη
Ο Σωκράτης ήταν παντρεμένος και είχε τρεις γιούς. Αυτά είναι όλα, όσα μαθαίνουμε από την Απολογία (34d) και τον Φαίδωνα (60d) του Πλάτωνα, τίποτε περισσότερο. Το…
Flora Graeca: Η Σπάνια Κρυμμένη Ελληνική Χλωρίδα
Flora Graeca σημαίνει Ελληνική Χλωρίδα. Η σπάνια και γεμάτη κρυμμένους θησαυρούς ελληνική χλωρίδα, που αντικατοπτρίζει τον πλούτο και την ποικιλότητα του φυσικού κόσμου της…
Ο μύθος της Ατλαντίδας
Ο πιο διάσημος πλατωνικός μύθος. Περιλαμβάνεται στον Τίμαιο και στον Κριτία, και εξιστορεί την ύπαρξη της μυθικής Ατλαντίδας, τη σύγκρουσή της με…
Κρητική Μυθολογία – Γ’ Μέρος (Μηριόνης,Γλαύκος)
ΜΟΛΟΣ Νόθος γιος του Δευκαλίωνα από μιαν εταίρα, πατέρας του ήρωα Μηριόνη του Τρωικού πολέμου και της Μολιόνης. Τον γνωρίζουμε περισσότερο από…
Κλεισθένης ο Μεγακλέους - Ο Μεταρρυθμιστής
Η μετάβαση από το καθεστώς των Πεισιστρατιδών στο καθεστώς της Δημοκρατίας του Κλεισθένη χαρακτηρίζεται από σύγχυση, ανωμαλία και, κυρίως, από την διπλή…
Πυθαγόρειοι και Ελεάτες
Με τη θεωρία της Φωτιάς, ενισχυμένη από την πιο αμείλικτη αμφισβήτηση κάθε αξίας που είχε θεμελιωθεί μυθικά και όχι επιστημονικά, ο Ηράκλειτος…
Λόφος Αρδηττού: Ο Ναός της Θεάς Τύχης και τα μνημεία στον ανατολικό λόφο του Σταδίου
Τα ίχνη του Ναού της Θεάς Τύχης, στον λόφο του Αρδηττού, στο Παγκράτι, χτισμένος από τον Ηρώδη του Αττικού και τα μνημεία…
Παρμενίδης: τι είναι η γνώμη;
Παρμενίδης περίπου 515-440 π.Χ. Δια-λεκτική γνώμης και αλήθειας 1 Η έννοια της δόξας [=δοξασία, γνώμη] είναι κεντρική στον προσωκρατικό στοχασμό. Ως φιλοσοφική έννοια, πρωτίστως…
Ο αρχαιολογικός χώρος της Δήλου
Μέσα στο βραχώδες τοπίο της Δήλου, σε πείσμα του χρόνου, υψώνονται ακόμη τα σπίτια των πλούσιων Ελλήνων και αλλοδαπών κατοίκων, μάρτυρες μιας…
Ο Αντισθένης εναντίον του Πλάτωνος
Αντισθένης 445/450 ‒365/360 π.Χ. Η διαλεκτική του Λόγου 1 Ι. Ποιος είναι ο Αντισθένης; Είναι Κυνικός φιλόσοφος, γεννημένος στην Αθήνα και κατά πάσα…
Οι Μάντεις της Αρχαίας Ελληνικής Μυθολογίας (Τρίτο Μέρος)
ΟΙΝΩΝΗ Νέος ο Πάρης, ερωτεύθηκε την Οινώνη, μια Νύμφη της Ίδης. Πατέρας της ήταν ο Κεβρηνός (ποτάμιος θεός, παραπόταμος του Σκάμανδρου) ή…
Κρητική Μυθολογία – Β’ Μέρος (Ραδάμανθυς,Σαρπηδόνας,Πασιφάη,Δευκαλίων,Ιδομενέας)
ΡΑΔΑΜΑΝΘΥΣ Γιος του Δία και της Ευρώπης, αδελφός του Σαρπηδόνα και του Μίνωα που του ανέθεσε την απονομή της δικαιοσύνης στις πόλεις…
Το καταχωμένο ιερό του χθόνιου θεού Παγκράτη, στο Παγκράτι, τα άγνωστα ευρήματα και η σύνδεση του με τον Ηρακλή
Στο παρόν άρθρο φέρνουμε στο φως της δημοσιότητας όσα στοιχεία έχουμε για την θέση, τα ευρήματα και την χρήση του ιερού του Παγκράτη, το οποίο ανακαλύφθηκε τυχαία το 1952…
Το κύπελλο του Νέστορα ή αγγείο των Πιθηκουσών
Το κύπελλο χρονολογείται στους γεωμετρικούς χρόνους περίπου 750-700 π.Χ. και πιστεύεται ότι φτιάχτηκε σε εργαστήριο της Ρόδου. Σήμερα φυλάσσεται στο μουσείο Villa…
Ο Θράσυλλος και η τετραλογική ταξινόμηση του πλατωνικού έργου
Η ταξινόμηση του πλατωνικού έργου σε ομάδες των τεσσάρων διαλόγων (τετραλογίες) από τον Θράσυλλο. Οι στερεότυπες εκδόσεις του πλατωνικού έργου που χρησιμοποιούμε…
Ίππαρχος ο Ρόδιος: αστρονόμος, γεωγράφος, χαρτογράφος και μαθηματικός
Ο Ίππαρχος ο Νικαεύς (190 π.Χ. – 120 π.Χ.), ή Ίππαρχος ο Ρόδιος, ήταν Έλληνας αστρονόμος, γεωγράφος, χαρτογράφος και μαθηματικός. Eίναι ο…
Οι Σοφιστές
Το κίνημα της Σοφιστικής εκδηλώθηκε στην κοινωνία που βγήκε από τους περσικούς πολέμους με τις ανάγκες της για νέα παιδεία. Στην έρευνα…
Η ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων στην Αρχαία Ελλάδα (Δεύτερο Μέρος)
Οι Κανονισμοί των Αγώνων Οι Ηλείοι κατάφεραν να διατηρήσουν αμείωτο το ενδιαφέρον όλων των Ελλήνων για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, χάρη σε ένα…
Η ιστορία του Πελοποννησιακού πολέμου (Δεύτερο Μέρος)
Βιβλίο Α΄ Οι Λακεδαιμόνιοι επί περισσότερο από 400 έτη διατηρούσαν τό ίδιο πολίτευμα καί γι αυτό κατέστησαν ισχυροί. Ασκούσαν δε τήν αρχηγία…
Η ιστορία των Περσικών πολέμων (Τρίτο μέρος)
Η νίκη της Σαλαμίνας δεν είχε την ίδια σημασία για όλες τις Ελληνικές πόλεις. οι Πελοποννήσιοι, με επικεφαλής τη Σπάρτη, απαλλάχτηκαν από…
Οι Μάντεις της Αρχαίας Ελληνικής Μυθολογίας (Δεύτερο Μέρος)
ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ Μάντης, γιος του Πολυφείδη και δισέγγονος του Μελάμποδα. Γεννήθηκε στο Άργος, αλλά υποχρεώθηκε να καταφύγει στην Πύλο, γιατί σκότωσε συγγενή του…
Κρητική Μυθολογία – Α’ Μέρος ( Ευρώπη, Τάλως, Μίνωας )
Η Κρήτη, όπως η Σαμοθράκη και η Δήλος θεωρούνταν μία από τις αναγνωρίσιμες μήτρες των θεογονικών παραδόσεων και του ολυμπιακού πανθέου. Παραδίδει…
Πλάτων vs Αριστοτέλης
Στο σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο κόσμο όπου οι νόμοι και το δίκαιο της «αγοράς» τείνουν να αυτονομηθούν οι οικονομολόγοι με την ανοχή, αν όχι την αρωγή, των κοινωνιολόγων…
Η ιστορία των Ολυμπιακών αγώνων στην Αρχαία Ελλάδα (Πρώτο Μέρος)
ΑΘΛΗΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΑ Ο Ιππίας από την Ηλεία, σοφιστής του 5ου αιώνα π.Χ., συγκρότησε τον πρώτο κατάλογο νικητών στους Ολυμπιακούς…
Η ιστορία του Πελοποννησιακού πολέμου ( Πρώτο μέρος)
Ο Πελοποννησιακός Πόλεμος (431- 404 π.X.) υπήρξε αναμέτρηση έντονη, σύνθετη και πολυεπίπεδη. Ως ιστορικό γεγονός, αποτέλεσε μάλλον κατάληξη και ολοκλήρωση των εξελίξεων…
Η ιστορία των Περσικών πολέμων (Δεύτερο μέρος)
Η δεύτερη Περσική εισβολή στην Ελλάδα διεξήχθη τα έτη 480 π.Χ. και 479 π.Χ. και αποτελεί την πιο σημαντική σύγκρουση Ελλήνων και…
Οι Μάντεις της Αρχαίας Ελληνικής Μυθολογίας (Πρώτο μέρος)
Η ελληνική λέξη θεός συνδέεται στενά με την τέχνη της μαντικής: ένα ερμηνευμένο σημείο είναι θέσφατον, η τέχνη του μάντη ονομάζεται θειάζειν ή ἐνθεάζειν, ο προλέγων τα μέλλοντα, ο…
Ποσειδωνας, ο Θεός της Θάλασσας
Το όνομα ενός από τους πιο σεβαστούς θεούς του Δωδεκάθεου, του Ποσειδώνα, παραδίδεται και με άλλες μορφές: Ποσείδαν, Ποσειδάων, Ποσειδέης, Ποσειδέων. Είναι ένας από τους γιους…