Θεοφάνεια από την παλιά Ελλάδα

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ


Όταν ο Χριστός ήταν περίπου τριάντα χρόνων εμφανίσθηκε στον Ιορδάνη ποταμό. Εκεί κήρυττε και βάφτιζε τους πιστούς του θεού, ο Ιωάννης ο γιος του ιερέα Ζαχαρία και της Ελισάβετ, που ήταν συγγενής της Θεοτόκου. Επειδή με τη διδασκαλία του ετοίμαζε τον κόσμο για την έλευση του Μεσσία και άνοιγε τον πνευματικό δρόμο για Αυτόν, ονομάστηκε Πρόδρομος.

«Μετανοείτε γιατί έφθασε η βασιλεία των ουρανών», ήταν η συνηθισμένη φράση του, σύμφωνα με τα Ευαγγέλια. Αναμφισβήτητα ήταν πολύ αυστηρός με τους αμαρτωλούς και ειδικά με τους έχοντες, όπως ο Βασιλιάς Ηρώδης, που ζούσε με τη γυναίκα του αδελφού του, την Ηρωδιάδα. Ζούσε μια αυστηρά ασκητική ζωή, τρώγοντας μέλι και ακρίδες, που λογικά ήταν κάποιο χόρτο της περιοχής, που έτρωγε τις άκρες του, όπως οι προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης. Στα νερά του ποταμού αναβάπτιζε όσους ήταν έτοιμοι για τη μετάνοια, από τις αμαρτίες τους. Όταν το μεγάλο συμβούλιο έστειλε κάποιους να τον ακούσουν και να βγάλουν ένα συμπέρασμα για τη δράση του, οι απεσταλμένοι είπαν: φωνή βοώντος εν τη ερήμω….

Ο Ιωάννης ήταν μόλις έξι μήνες μεγαλύτερος του Ιησού. Όταν είδε τον Ιησού αναγνώρισε αμέσως τον Υιό του Θεού και αρνήθηκε να τον βαφτίσει λέγοντας ότι δεν είναι άξιος ούτε τα κορδόνια από τα σανδάλια του να λύσει. Φυσικά έγινε το θέλημα του Ιησού και την ώρα της βάφτισης, εμφανίσθηκε ένα περιστέρι, που ήταν το Άγιο Πνεύμα, ενώ ακούστηκε η φωνή του θεού να λέει: «αυτός είναι ο υιός μου ο αγαπητός». Έχουμε λοιπόν τη φανέρωση του Θεού και γι΄ αυτό η σημαντική αυτή γιορτή της χριστιανοσύνης ονομάζεται Θεο- φάνεια.

Συγχρόνως έχουμε στο ίδιο σημείο για πρώτη φορά τον Ιησού, το Άγιο Πνεύμα και τον Θεό, δηλαδή την Αγία Τριάδα, που είναι η δογματική βάση της Ορθοδοξίας. Δεν είναι σαφές πότε άρχισε να εορτάζονται τα Θεοφάνεια, αλλά τον τέταρτο αιώνα ήταν ήδη μια λαμπρή γιορτή. Στην Ελλάδα υπήρξε άμεσα συνδεδεμένη με τη ναυτική ζωή και δεμένη με αναρίθμητα έθιμα και παραδόσεις, ανά περιοχή. Φυσικά, η ρίψη του Σταυρού συμβολίζει τη βάφτιση του Ιησού στον Ιορδάνη.

Το παρακάτω κείμενο δημοσιεύθηκε στον ιστότοπο http://www.saronicmagazine.com:

«Στη θάλασσα θα πέσω, καλέ, βαθιά στα κύματα, να πιάσω την ποδιά σου, καλέ, με τα κεντήματα, γιάλα-γιάλα» και «Καράβι, καραβάκι που πας γιαλό-γιαλό, αν είσαι για την Πόλη, κάτσε ναρθώ κι εγώ». «Τα παιδιά του Σταυρού» τα υποδέχονται από πόρτα σε πόρτα όλοι οι Ερμιονίτες με ιδιαίτερη χαρά κατά τη διάρκεια όλης της νύχτας. Ανήμερα των Φώτων οι νέοι Ερμιονίτες παίρνουν την ευχή του ιερέα και επιβιβάζονται σε στολισμένες –με σμύρτα, φοινικόκλαδα, μπαλόνια και σημαίες από την παραμονή των Θεοφανίων– βάρκες. Για να ζεσταθούν, πίνουν κονιάκ και κουνούν τις βάρκες τραγουδώντας! Η επιστροφή των ναυτικών εορταζόταν με μεγαλειώδη τρόπο και, καθώς περνούσαν τα χρόνια, ταυτίστηκε με τον εορτασμό του καθαγιασμού των υδάτων στις 6 Ιανουαρίου

Με βάση τις διηγήσεις που υπάρχουν στην Ερμιόνη, το έθιμο έχει τις ρίζες του στα χρόνια όπου στη θάλασσα έπεφταν για την ανάδυση του Τιμίου Σταυρού αποκλειστικά οι σφουγγαράδες, οι άνθρωποι της θάλασσας, όσοι δούλευαν σε εμπορικά πλοία. Οι Ερμιονίτες ψαράδες κάποτε έφταναν έως τις βόρειες ακτές της Λιβύης και στην Μπαρμπαριά για να μαζέψουν σφουγγάρια. Αυτό το δύσκολο ταξίδι ξεκινούσε από το λιμάνι της Ερμιόνης, όπου οι ιερείς άγιαζαν τα νερά για να έχουν καλό ταξίδι. Η επιστροφή των ναυτικών εορταζόταν με μεγαλειώδη τρόπο και, καθώς περνούσαν τα χρόνια, ταυτίστηκε με τον εορτασμό του καθαγιασμού των υδάτων στις 6 Ιανουαρίου. Τελικά, καθιερώθηκε να βουτούν στη θάλασσα οι νέοι Ερμιονίτες, που μόλις αποφοίτησαν από το Λύκειο και την επόμενη χρονιά πρόκειται να πάνε φαντάροι. Για τη διατήρηση αυτού του εθίμου, οι Ερμιονίτες καμαρώνουν ιδιαίτερα και για τον λόγο αυτό δίνουν όλοι το «παρών» στο γραφικό βόρειο λιμάνι της περιοχής την ημέρα των Θεοφανείων….

keimeno theofaneiapalia
Καβάλα, 1910. Όταν η πόλη του καπνού άκμαζε και έσφυζε από ζωή…
keimeno theofaneiapalia1
Θεοφάνεια στον Πόρο, με τα παιδάκια στην πρώτη σειρά για να βλέπουν…
keimeno theofaneiapalia2
Ερμιόνη. Με τους επίσημους στην προβλήτα και τα νιάτα να βουτούν για τον Σταυρό. Ο πρώτος νεαρός φαίνεται να κρατά μια εικόνα…
keimeno theofaneiapalia3
Ύδρα. Αυτός που έπιασε τον Σταυρό τρέχει στον ιερέα να τον δώσει και να πάρει την ευχή του, όπως και οι υπόλοιποι που βούτηξαν για το καλό και για την ανάμνηση που θα τους συντροφεύει όλη τους τη ζωή…
keimeno theofaneiapalia4
Λαμπρότητα και κοσμοσυρροή στην Ύδρα…
keimeno theofaneiapalia5
Μώλος Ιωάννινα. Θεοφάνεια στις αρχές του 20ου αιώνα…

keimeno theofaneiapalia6

Από: mixanitouxronou.gr
vimaorthodoxias

ΠρωτοσελιδαΕιδήσεις

1945: Ο βομβαρδισμός της Δρέσδης

"Μέσα από τα χαλάσματα εξείχαν χέρια, πόδια, σπασμένα κρανία. Οι δεξαμενές νερού ήταν γεμάτες με πτώματα": Σαν σήμερα, τη νύχτα της 13 προς 14 Φεβρουάριου...

Οι Άγιοι Κύρος και Ιωάννης οι Ανάργυροι

Οι Άγιοι Μάρτυρες Κύρος και Ιωάννης άθλησαν κατά την εποχή του αυτοκράτορα Διοκλητιανού (284 – 305 μ.Χ.) Ο Άγιος Κύρος καταγόταν από την Αλεξάνδρεια, ενώ...

Τρεις Ιεράρχες: Πως καθιερώθηκε η εορτή τους

Την εορτή των Τριών Ιεραρχών καθιέρωσε ο Αλέξιος Κομνηνός το 1100 μΧ, αφενός για να τιμηθούν οι τρεις μεγάλοι Άγιοι της Εκκλησίας μας κι...

Οι Τρεις Ιεράρχες: Σύμβολα της εκκλησιαστικής κοινωνίας

Την 30ή Ιανουαρίου εορτάζει η Εκκλησία την μνήμη των τριών μεγάλων Ιεραρχών, Βασιλείου του Μεγάλου, Γρηγορίου του Θεολόγου και Ιωάννου του ΧρυσοστόμουΔεν πρόκειται περί...

Οδός Ερμού, ο διαχρονικός γυναικόδρομος των Αθηνών

Αποτέλεσε το σύμβολο του αστικού εκσυγχρονισμού της Αθήνας μας, τον πυρήνα της εκπόρευσης της ευρωπαϊκής μόδας, αλλά και περίοπτο σημείο συνάντησης των γυναικών της...

Κωνσταντίνος Δαβάκης: Ο ήρωας του Ελληνοϊταλικού πολέμου

Αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού, από τις θρυλικές μορφές του Ελληνοϊταλικού Πολέμου (1940-1941). Ο Κωνσταντίνος Δαβάκης γεννήθηκε το 1897 στα Κεχριάνικα Λακωνίας και ήταν γιος του...

Άγιος Γρηγόριος: Αλφαβητάριον παραινέσεων

Σπουδαία εκκλησιαστική προσωπικότητα και ένας από τους Τρεις Ιεράρχες Η μνήμη του γιορτάζεται σε Ανατολή και Δύση στις 25 Ιανουαρίου. Την ημέρα αυτή γιορτάζουν...

Οκτώ αιώνες απο την υπογραφή της «magna karta» – οικουμενικής διακήρυξηςτων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, από τον Ιωάννη  τον Ακτήμονα

Πέρασαν οκτώ αιώνες από την πρώτη επίσημο διακήρυξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όταν ο άγγλος βασιλιάς Ιωάννης ο Ακτήμονας, υφιστάμενος την μεγάλη πίεση των ευγενών, του...

Το ιστορικό νοσοκομείο της Αθήνας, «Η Σωτηρία»

  Συνδεδεμένο με μερικές και μάλιστα οδυνηρές ιστορικές μνήμες της σύγχρονης Ελλάδας είναι το νοσοκομείο «Η Σωτηρία» Γράφει ο Πάνος Ν. ΑβραμόπουλοςΤο νοσοκομείο ευρίσκεται επι της...

Το ενωτικό δημοψηφισμα του 1950 στην Κύπρο

Συμπληρώνονται σήμερα 76 χρόνια από την ιστορική 15η Ιανουαρίου 1950, μια ημερομηνία-σταθμό για τον κυπριακό ελληνισμό Ήταν η ημέρα που ο λαός της Κύπρου, με...

Σήμερα η εκκλησία μας τιμά την μνήμη της Αγίας Νίνας Ισαποστόλου

Σύμφωνα με τον συναξαριστή, η Αγία Νίνα (ή Νίνω) γεννήθηκε στην Καππαδοκία, όπου κατοικούσαν πολλοί Γεωργιανοί και φέρεται ως συγγενής του Αγίου Μεγαλομάρτυρα Γεωργίου...

Σήμερα η εκκλησία μας τιμά την μνήμη των των Αγίων Ερμύλου και Στρατόνικου των μαρτύρων και του Οσίου Μάξιμος του Καυσοκαλυβίτη

Σήμερα Τρίτη 13/1 η εκκλησία μας τιμά την μνήμη των των Αγίων Ερμύλου και Στρατόνικου των μαρτύρων και του Οσίου Μάξιμος του Καυσοκαλυβίτη Τα ονόματα...

«Κυριακάτικα»: Η επιστολή 207 Πυργίων στον Καποδίστρια εν έτει 1830 – Γιατί την είχαν στείλει – Τα ονόματα

Οι κοτσαμπάσηδες της περιοχης καθώς καί οι πολιτευτές συνασπισμένοι υπό τόν Λυκουργο Κρεστενίτη, δημιουργουσαν προσκόμματα στό έργο του Κυβερνήτη  του Αθανάσιου Φωτόπουλου, πρ. Καθηγητή Ιστορίας...

Η δολοφονία των αναπήρων στη ναζιστικη Γερμανια

Την 1η Ιανουαρίου 1934, οι εγκληματίες ναζιστές ενεργοποιούν τον νόμο για "πρόληψη απογόνων ασθενών με κληρονομικές ασθένειες" ενάντια σε ΑμεΑ που είχαν ψήφισει λίγους...

Η ναυμαχία της Λήμνου: Όταν το θωρηκτό Αβέρωφ έκλεισε τον τουρκικό στόλο μέσα στα στενά

Σαν σήμερα, πριν από 113 χρόνια, ο ελληνικός στόλος υπό την ηγεσία του Παύλου Κουντουριώτη σφράγισε την κυριαρχία του στις ελληνικές θάλασσες Η ναυμαχία της...

Σήμερα η εκκλησία τιμά την μνήμη των Οσίου Σεραφείμ του Σαρώφ

Σήμερα 2/1 η εκκλησία τιμά την μνήμη των Οσίου Σεραφείμ του Σαρώφ, Αγίου Σιλβέστρου Επισκόπου Ρώμης – Οσίου Σιλβέστρου εκ Ρωσίας. Έτσι λοιπόν τα ονόματα...

Τα άγνωστα Χριστούγεννα του 1944 στη Μυτιλήνη

Ο Δεκέμβρης του 1944 στη Μυτιλήνη έληξε με τη νίκη των δυνάμεων της αριστεράς που με διαπραγματεύσεις αλλά και έντονη την παρουσία των στρατιωτικών...

Σαν σήμερα 18 Δεκεμβρίου 1803 ο “Χορός του Ζαλόγγου”

Διηγηθείτε στα παιδιά σας τι διαδραματίστηκε τότε στο Σούλι Εξηγείστε τους γιατί οι Σουλιώτισσες προτίμησαν γι' αυτές και τα παιδιά τους τον θάνατο παρά την...

Οι Άγιοι Ευστράτιος, Αυξέντιος, Ευγένιος, Μαρδάριος και Ορέστης τιμώνται σήμερα, Σάββατο 13 Δεκεμβρίου

Εορτολόγιο: Σε ποιους να ευχηθείτεΆρης Ευστράτιος, Ευστράτης, Στρατής, Στράτος, Ευστρατάς, Στρατάς, Ευστρατία, Στρατούλα, Στράτα, Ευστρατούλα Αυξέντιος, Αυξέντης, Αυξεντία, Αυξεντούλα Ευγένιος, Ευγένης Μαρδάριος, Μαρδάρης,...

Η σφαγή στα Καλαβρυτα σαν σήμερα το 1943: Ένα από τα πιο φρικτά εγκλήματα πολέμου των Γερμανών που διαπράχθηκαν στην κατεχόμενη Ελλάδα

Η Σφαγή των Καλαβρύτων έλαβε χώρα στις 13 Δεκεμβρίου 1943, από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής της 117ης Μεραρχίας Καταδρομών (Jäger-Division) Η επιχείρηση «Καλάβρυτα» (Unternehmen Kalavryta)...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ