Ο Ρολάν Γκαρός (Roland Eugène Adrien Georges Garros, 6 Οκτωβρίου 1888 – 5 Οκτωβρίου 1918) ήταν Γάλλος αεροπόρος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και πρωτοπόρος της αεροπορίας.
Ο Εζέν Αντριέν Ρολάν Ζορζ Γκαρός γεννήθηκε στο Σαιν-Ντενί της Ρεϋνιόν στις 6 Οκτωβρίου του 1888. Φοίτησε στο λύκειο Λυσέ Ζανσόν ντε Σαλύ (Lycée Janson de Sailly) και στην εμπορική σχολή HEC Paris.
Ξεκίνησε την καριέρα του ως αεροπόρος το 1909, πετώντας με ένα μονοπλάνο της σειράς Ντεμουαζέλ (γνωστό και ως «αλογόμυγα») του κατασκευαστή Αλμπέρτο Σάντος-Ντυμόν, ένα αεροσκάφος το οποίο πετούσε καλά μόνον αν το κυβερνούσε ένας πολύ ελαφρύς πιλότος. Απέκτησε την αεροπορική του άδεια (Ae.C.F.) τον Ιούλιο του 1910 και το 1911 κλήθηκε να κυβερνήσει ένα αεροσκάφος της Μπλεριό (Blériot XI), με το οποίο πήρε μέρος σε διάφορους αγώνες στην Ευρώπη, ανάμεσά τους και ο αγώνας Παρίσι-Μαδρίτη του 1911 και το Circuit of Europe (Παρίσι-Μαδρίτη-Παρίσι), στο οποίο κατετάγη δεύτερος. Με το συγκεκριμένο αεροσκάφος κατάφερε να τερματίσει σε πολλούς τέτοιους αγώνες.
Τον Σεπτέμβριο του 1911 πέταξε σε ύψος 18.410 ποδιών (5.610 μέτρα), σπάζοντας το σχετικό ρεκόρ της εποχής. Μέχρι το 1913 είχε καταφέρει να επιλεγεί να αγωνίζεται με την γρήγορη σειρά μονοπλάνων Morane-Saulnier ενώ έγινε ο πρώτος πιλότος που διέσχισε την Μεσόγειο Θάλασσα, από τις ακτές της νοτιοανατολικής Γαλλίας μέχρι την Τυνησία χωρίς στάση.
Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος
Με το ξέσπασμα του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου ο Ρολάν Γκαρός κατατάχθηκε στην Γαλλική Αεροπορία. Αρχικά υπηρέτησε στην μοίρα των αεροπλάνων Morane-Saulnier MS23, καθώς ήταν έμπειρος πιλότος στα αεροπλάνα τύπου Escadrille MS26. Έλαβε μέρος σε πολλές αποστολές παρατήρησης και αναγνώρισης,
Το πιο σημαντικό πρόβλημα και για τις δύο πλευρές στις πρώτες πολεμικές αεροπορικές αποστολές την περίοδο του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου αφορούσε την σταθερότητα του μπροστινού πολυβόλου και τον συγχρονισμό της κίνησης του έλικα και της ρίψης βολών. Το πρόβλημα λύθηκε τελικά με τη δημιουργία του γραναζιού συγχρονισμού, από τον Γερμανό Άντονι Φόκκερ. Με το νέο εξάρτημα ο πιλότος μπορούσε να πυροβολεί από ένα πολυβόλο που βρισκόταν στο μπροστινό μέρος του αεροπλάνου, χωρίς πια να υπάρχει κίνδυνος οι σφαίρες να χτυπούν τα πτερύγια της προπέλας του έλικα.
Με την ανάπτυξη ενός παρόμοιου μηχανισμού ασχολήθηκε και ο Ρολάν Γκαρός από την πλευρά των Γάλλων, μέσω σχετικών τροποποιήσεων στο αεροπλάνο που χρησιμοποιούσε, ένα Type L της Morane-Saulnier. Ο Γκαρός έγινε ο πρώτος πιλότος που κατάφερε να καταρρίψει ένα αεροπλάνο χρησιμοποιώντας μια παρόμοια τεχνική, την 1η Απριλίου 1915, ενώ επανέλαβε το κατόρθωμα στις 15 και 18 Απριλίου.
Στις 18 Απριλίου το αεροπλάνο του Γκαρός καταρρίφθηκε, είτε από πυρά εδάφους είτε από άλλες αιτίες. Το αεροπλάνο του έπεσε στην Γερμανική πλευρά και ο Γκαρός συνελήφθη. Σύμφωνα με τον θρύλο, ο Φόκκερ μελέτησε τις τροποποιήσεις του Γκαρός στον έλικα του αεροπλάνου, το οποίο δεν είχε προλάβει να καταστραφεί ολοκληρωτικά. Στην πραγματικότητα, ο Φόκκερ είχε ήδη αναπτύξει τον δικό του μηχανισμό αρκετούς μήνες νωρίτερα.
Ο Γκαρός κατάφερε να αποδράσει από το στρατόπεδο αιχμαλώτων στις 14 Φεβρουαρίου του 1918. Επανεντάχθηκε στη Γαλλική Αεροπορία, στα αεροπλάνα Escadrille 26, σημειώνοντας τουλάχιστον μια (καταγεγραμμένη) κατάρριψη στις 2 Οκτωβρίου 1918.
Το τέλος
Ο Γκαρός σκοτώθηκε στις 5 Οκτωβρίου, ενώ πετούσε πάνω από το χωριό Βουζιέρ των Αρδενών στη νότια Γαλλία, όταν οι Γερμανοί κατέρριψαν το αεροπλάνο του. Πιθανόν, ο πιλότος που κατέρριψε το αεροσκάφος του Γκαρός να ήταν ο Γερμανός άσος Hermann Habich.
Μέχρι τον θάνατό του ο Γκαρός είχε καταφέρει να πραγματοποιήσει 4 καταγεγραμμένες νίκες σε αερομαχίες. Αν και υποστηρίζεται πως στις 2 Οκτωβρίου κατέρριψε και δεύτερο αεροπλάνο, η κατάρριψη αυτή δεν είναι επίσημα καταγεγραμμένη. Καθώς ο τίτλος του ιπτάμενου άσου δίνεται σε πιλότους που καταφέρουν 5 καταρρίψεις, ο Γκαρός εσφαλμένα θεωρείται από κάποιους ως ο πρώτος ιπτάμενος άσος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, καθώς ο τίτλος αυτός ανήκει στον Γάλλο Αντόλφ Πεγκού.
Μέρη τα οποία φέρουν το όνομά του
Το 1920 ένα στάδιο στο κέντρο του Παρισιού, το οποίο φιλοξενεί το Διεθνές Τουρνουά Τένις της Γαλλίας, ονομάστηκε Στάδιο Ρολάν Γκαρός, όνομα το οποίο πέντε χρόνια αργότερα, δόθηκε και στο Τουρνουά το οποίο φιλοξενείται σ’ αυτό.