Τα ένζυμα βρίσκονται σε όλα τα ζωντανά ζωικά και φυτικά κύτταρα. Είναι απαραίτητα για τη ζωή, καθώς είναι βασικά συστατικά κάθε χημικής αντίδρασης του σώματος- παράδειγμα, οι μόνες ουσίες που μπορούν να διασπάσουν την τροφή έτσι ώστε να μπορεί να περάσει από το γαστρεντερικό σωλήνα στην κυκλοφορία του αίματος είναι τα ένζυμα.
Πέρα από τη συμμετοχή τους στη διαδικασία της πέψης, τα ένζυμα συμβάλλουν επίσης σε πολλές διαδικασίες, από την παραγωγή ενέργειας, τη μεταφορά θρεπτικών συστατικών στα κύτταρα, την ορθή ρύθμιση των ορμονών μέχρι την ανοσοποίηση.
Μέχρι σήμερα, έχουν εντοπιστεί περισσότερα από 3.000 διαφορετικά ένζυμα στο σώμα μας, το καθένα με διαφορετική λειτουργία.
Υπάρχουν τρεις βασικές κατηγορίες ενζύμων:
-Ένζυμα τροφών: συναντώνται στις ωμές τροφές, λαμβάνονται από τον άνθρωπο μέσω της διατροφής και εκκινούν τη διαδικασία της πέψης
-Πεπτικά ένζυμα: παράγονται από το σώμα για να διασπάσει το φαγητό σε μικρότερα μόρια
-Μεταβολικά ένζυμα: παράγονται από το σώμα και συμμετέχουν σε πλήθος περίπλοκων μεταβολικών αντιδράσεων
Τα ένζυμα είναι, λοιπόν, απαραίτητα για την ευζωία και την υγεία του σώματός μας. Όμως, στην πορεία της ζωής, μία δίαιτα βαριά σε λιπαρά, η υψηλή πρόσληψη ζάχαρης και επεξεργασμένων τροφών, η χρήση αντιβιοτικών και άλλων φαρμακευτικών φαρμάκων, το κάπνισμα, το αλκοόλ, και το στρες, μπορεί να οδηγήσουν σε μία χαμηλή παραγωγή και ενεργοποίηση ενζύμων από το σώμα μας. Αυτό, εκτός από μεγάλη δυσκολία στην πέψη, μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα όπως υποθρεψία και έλλειψη θρεπτικών συστατικών (αναιμία, έλλειψη Β12, οστεοπενία και οστεοπόρωση), εμφάνιση εντερικών διαταραχών και δυσλειτουργία του εντέρου, ακόμα και την εμφάνιση τροφικών αλλεργιών και δυσανεξίας.
Είναι αξιοσημείωτο το ότι πολλές από τις ανεπάρκειες που εμφανίζονται σε θρεπτικά συστατικά (πχ σιδηροπενική αναιμία) μπορούν να αντιμετωπιστούν απλά με την αποκατάσταση της εντερικής και πεπτικής υγείας, ενώ έρευνες των τελευταίων χρόνων έχουν συνδέσει την κακή πεπτική και εντερική κατάσταση ακόμα και με την εμφάνιση κατάθλιψης.
Έτσι, πρέπει να φροντίσουμε ώστε η διατροφή μας να περιέχει επαρκής ποσότητες ενζύμων, μέσα από την κατανάλωση ακατέργαστων τροφών. Τα ένζυμα αυτά, θα μετατρέψουν τις τρόφιμα σε θρεπτικά συστατικά όπως αμινοξέα, γλυκόζη, λιπαρά οξέα, κ.λπ, ώστε να χρησιμοποιηθούν από το σώμα.
Μιλάμε για ωμές και φυσικές τροφές, καθώς όλα τα ένζυμα απενεργοποιούνται σε θερμοκρασία μεγαλύτερη από 47°C, έτσι το μαγείρεμα και η επεξεργασία μπορεί να τα καταστρέψει. Η μαγειρεμένη τροφή ωθεί τον οργανισμό να παράγει από μόνος του τα ένζυμα για την πέψη της, επιβαρύνοντας τον, και αποσπώντας ενέργεια που θα χρησιμοποιούσε για άλλες λειτουργίες.
Από την άλλη, τον σημαντικότερο ρόλο στην απελευθέρωσή τους παίζει η μάσηση: το φαγητό στο στόμα, λοιπόν, πρέπει να μασιέται καλά, και να αναμιγνύεται επαρκώς με τις στοματικές εκκρίσεις, ώστε να απελευθερωθούν όσο το δυνατόν περισσότερα θρεπτικά συστατικά από το γεύμα που καταναλώνουμε. Ακόμα, να φροντίζουμε να δαγκώνουμε μικρές μπουκιές- καθώς παρουσία των ενζύμων, η τροφή στο στόμα διογκώνεται και σε μεγαλύτερες ποσότητες τροφής, αναγκαζόμαστε να καταπιούμε πρόωρα.
Μερικές τροφές πλούσιες σε ένζυμα είναι οι εξής:
-Ανανάς
-Παπάγια
-Μέλι
-Μπανάνες
-Κεφίρ
-Τζίντζερ
-Πράσινα ωμά λαχανικά
– Ξηροί καρποί
Ειδικά για τους τελευταίους, οι ωμοί, ανάλατοι ξηροί καρποί, πέρα από όλα τα υπόλοιπα θρεπτικά τους οφέλη, όταν μουσκεύονται, ενεργοποιούν τα ένζυμά τους (που διαφορετικά μένουν ανενεργά). Δοκίμασε να τους αφήσεις για μισή ώρα σε νερό και μετά φύλαξε τους στο ψυγείο ώστε να μην πιάσουν μούχλα στο περίβλημα του καρπού τους.
Δάφνη Νταλάπα Διαιτολόγος-Διατροφολόγος
diatrofi