Ένα από τα ιδιαίτερα ΠΟΠ προϊόντα της χώρας μας, το φΙστίκι από την Αίγινα, όχι μόνο ξεχωρίζει για την ποιότητα και τη γεύση του κερδίζοντας δίκαια την διεθνή πρωτιά αλλά παράλληλα, αποτελεί εξαιρετική υπερτροφή για τον οργανισμό μας.
Η φιστικιά (επιστ. Πιστακία η γνησία, Pistacia vera) κατάγεται από το Ιράν, ήταν γνωστή στους Έλληνες ήδη από τον Θεόφραστο και τα πρώτα ίχνη της εντοπίζονται την 7η χιλιετία π.Χ. Ανάμεσα στα φυτά που έγιναν γνωστά από τις κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου αναφέρεται και η φιστικιά και την περίοδο του Βυζαντίου ο καρπός της ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής.
Σήμερα το Ιράν έχει τη μεγαλύτερη παραγωγή στον κόσμο. Ακολουθούν οι Η.Π.Α., η Τουρκία και η Συρία και στην Ελλάδα καλλιεργείται και σε πολλά άλλα μέρη εκτός από την Αίγινα. Είναι δένδρο ιδιαίτερα ευπαθές και η καλλιέργειά του απαιτεί πολύ συγκεκριμένες εδαφολογικές και κλιματολογικές συνθήκες.
Ο πρώτος οργανωμένος φιστικιώνας έγινε το 1860 από τον Δ. Παυλίδη (της γνωστής σοκολατοβιομηχανίας) στο κτήμα του στο Ψυχικό. Το πρώτο δενδρύλλιο φιστικιάς λέγεται πως έφερε στην Αίγινα πιθανότατα από τη Συρία ο γιατρός Νίκος Περόγλου το 1896, δημιουργώντας και τον πρώτο παραθαλάσσιο φιστικιώνα έκτασης είκοσι στρεμμάτων.
Οι δικές του επίμονες προσπάθειες ώθησαν και έπεισαν τους αγρότες της Αίγινας να αντικαταστήσουν τις ελιές και τα κλήματα που καλλιεργούσαν μέχρι τότε, με φιστικιές αξιοποιώντας τις ιδιαιτερότητες του εδάφους και του κλίματος του νησιού που προσδίδουν στον καρπό ιδιαίτερα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά, εξαιρετική γεύση και άρωμα.
Το 1947 δημιουργήθηκε ο Σύνδεσμος Φιστικοπαραγωγών Αιγίνης σε μια προσπάθεια να δοθεί έμφαση στην ποιότητα. Στις 2 Ιουλίου του 1996 το φιστίκι Αιγίνης αναγνωρίζεται ως προϊόν Π.Ο.Π. δηλαδή Προϊόν Ονομασίας Προέλευσης.
Τα φιστίκια είναι από τους καλύτερους ποιοτικά και πιο νόστιμους ξηρούς καρπούς, ειδικά αν τα απολαμβάνουμε άψητα και ανάλατα. Χαρακτηρίζονται σαν μια σούπερ συμπυκνωμένη τροφή, μεγάλης θρεπτικής αξίας, πλούσια σε βιοτίνη, πρωτεΐνες, φυτικές ίνες, ανόργανα άλατα και βιταμίνες του συμπλέγματος Β.
Είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά συστατικά που μειώνουν την LDL χοληστερόλη προστατεύοντας έτσι την καρδιά μας. Αποτελούν επίσης πηγή καλών λιπαρών οξέων και μας προσφέρουν το αίσθημα κορεσμού βοηθώντας στον έλεγχο του βάρους μας.
[itrofi.gr]
Η κοινή φιστικιά αγαπά το μακρύ και ζεστό καλοκαίρι και μας δίνει καρπούς που αποτελούν πολύ καλές πηγές δύο βιταμινών του συμπλέγματος Β της βιταμίνης Β1 και της βιταμίνης Β6.
Μία χούφτα (28 γραμμάρια) καβουρδισμένα, ανάλατα φιστίκια Αιγίνης θα μας δώσει το 16% της βιταμίνης Β1 που χρειαζόμαστε καθημερινά και το 18% της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης σε βιταμίνη Β6.
Εκτός από 160 θερμίδες απόλαυσης (όσες αποδίδει μία χούφτα φιστίκια Αιγίνης) οι λάτρεις αυτού του ξηρού καρπού προσλαμβάνουν και πολύτιμα ιχνοστοιχεία όπως ο χαλκός και το μαγγάνιο.
Στο φιστίκι Αιγίνης θα βρούμε επίσης μονοακόρεστα λιπαρά, φυτικές ίνες, φυτικές στερόλες και ισχυρά αντιοξειδωτικά στοιχεία όπως η λουτεΐνη και οι ανθοκυανίνες, δύο συστατικά στα οποία ο καρπός του φιστικιού οφείλει το μοναδικό πράσινο-μωβ χρώμα του.
Οι φυτικές στερόλες είναι ουσίες που υπό προϋποθέσεις, συνδράμουν στη μείωση των επιπέδων της χοληστερόλης. Ποιες είναι όμως αυτές οι προϋποθέσεις; Βασικό σημείο αναφοράς για την επίδραση των φυτικών στερολών στη χοληστερόλη είναι η ποσότητα κατανάλωσης. Απαιτούνται περίπου 2 γρ. φυτικών στερολών προκειμένου να επιτευχθεί στατιστικά σημαντική μείωση στα επίπεδα της χοληστερόλης.
Για να προμηθευτούμε 2 γρ. φυτικών στερολών από τα φιστίκια πρέπει να καταναλώσουμε σχεδόν 34 χούφτες (των 28 γρ. η καθεμιά) φιστίκια! Για να είμαστε, λοιπόν, επιστημονικά σωστοί, δεν μπορούμε να ισχυριζόμαστε ότι οι φυτικές στερόλες που μπορούμε να προσλάβουμε από τα φιστίκια μειώνουν τη χοληστερόλη.
Αυτό όμως το δεδομένο δεν μειώνει την πραγματική θετική δράση που έχουν τα φιστίκια Αιγίνης στα επίπεδα της χοληστερόλης, επειδή μία τροφή δεν σημαίνει ένα μόνο διατροφικό συστατικό, αλλά ένα σύνολο στοιχείων που δρουν και αλληλεπιδρούν με μοναδικό τρόπο στην ανθρώπινη υγεία. Ας δούμε λοιπόν επιστημονικά τεκμηριωμένες μελέτες που υποστηρίζουν τη θετική επίδραση του καρπού της Pistacia Vera σε διάφορες εκφάνσεις της ανθρώπινης υγείας.
Επιστημονική μελέτη που διεξήχθη σε παχύσαρκους έδειξε πως εκείνοι που κατανάλωναν 53 γρ. φιστίκια, ως απογευματινό σνακ στο πλαίσιο μιας δίαιτας αδυνατίσματος, είχαν σημαντική μείωση των τριγλυκεριδίων σε αντίθεση με εκείνους που κατανάλωσαν απογευματινό σνακ ίσης θερμιδικής αξίας από με ψωμάκια τύπου pretzel.
Επιπλέον υπάρχουν έρευνες που δείχνουν ότι τα φιστίκια της Pistacia Vera βελτιώνουν τα επίπεδα ολικής και «καλής» χοληστερόλης (HDL) σε υγιείς ενηλίκους, γεγονός άκρως σημαντικό, αν αναλογιστούμε πόσο δύσκολα ανεβαίνουν τα επίπεδα αυτής της λιποπρωτεΐνης με διατροφικές παρεμβάσεις. Παράλληλα οι έρευνες έδειξαν πως τα φιστίκια Αιγίνης προσδίδουν και σημαντικά αντιοξειδωτικά οφέλη.
Αξίζει να σημειωθεί πως, στην πλειονότητα των επιστημονικών ερευνών, τα φιστίκια πρωταγωνιστούν ως ψημένα και όχι ωμά. Αυτό ουσιαστικά σημαίνει πως το ψήσιμο, αν και μειώνει ελαφρά την περιεκτικότητα των φιστικιών σε αντιοξειδωτικά συστατικά, όπως συγκεκριμένες ανθοκυανίνες και φλαβονοειδή, εντούτοις δεν υποβαθμίζει θρεπτικά το προϊόν, ώστε να το «απογυμνώσει» από τις ευεργετικές του επιδράσεις.
Πηγή: Γνωρίστε τα ελληνικά super foods, του Κωνσταντίνου Ξένου και της Αστερίας Σταματάκη, εκδόσεις Διόπτρα