Ο Κωνσταντίνος Γρίβας καθηγητής Γεωπολιτικής και Σύγχρονων Στρατιωτικών Τεχνολογιών, διευθυντής του Τομέα Θεωρίας και Ανάλυσης Πολέμου στην Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων μίλησε στην εκπομπή του Ανδρέα Μαζαράκη “Ο Εξαρχείων” για την αποχώρηση της Τουρκίας από τη Συνθήκη για τις Συμβατικές Ένοπλες Δυνάμεις στην Ευρώπη.
Η αρχική Συνθήκη για τις Συμβατικές Ένοπλες Δυνάμεις στην Ευρώπη (CFE) αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης και συνήφθη κατά τα τελευταία χρόνια του Ψυχρού Πολέμου και καθόρισε ολοκληρωμένα όρια σε βασικές κατηγορίες συμβατικού στρατιωτικού εξοπλισμού στην Ευρώπη (από τον Ατλαντικό έως τα Ουράλια) και έδωσε εντολή για την καταστροφή του πλεονάζοντος οπλισμού.
Η συνθήκη πρότεινε ίσα όρια για τις δύο «ομάδες κρατών-μερών», τον Οργανισμό Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ) και το Σύμφωνο της Βαρσοβίας. Το 2007, η Ρωσία «ανέστειλε» τη συμμετοχή της στη συνθήκη και στις 10 Μαρτίου 2015, επικαλούμενη την υποτιθέμενη de facto παραβίαση της Συνθήκης από το ΝΑΤΟ, η Ρωσία ανακοίνωσε επίσημα ότι σταματά «εντελώς» τη συμμετοχή της σε αυτήν από την επόμενη μέρα.
Στις 7 Νοεμβρίου 2023, η Ρωσία αποσύρθηκε από τη συνθήκη και σε απάντηση οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους στο ΝΑΤΟ ανέστειλαν τη συμμετοχή τους στη συνθήκη.
Το 1972, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ρίτσαρντ Νίξον και ο Σοβιετικός Γενικός Γραμματέας Λεονίντ Μπρέζνιεφ κατέληξαν σε συμβιβαστική συμφωνία για τη διεξαγωγή ξεχωριστών πολιτικών και στρατιωτικών διαπραγματεύσεων. Η Διάσκεψη για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΔΑΣΕ) θα ασχοληθεί με πολιτικά θέματα και οι αμοιβαίες και ισορροπημένες μειώσεις δυνάμεων (MBFR) με στρατιωτικά θέματα.
Η ΔΑΣΕ είχε ως αποτέλεσμα το 1975, 35 κράτη να υπογράψουν το τελικό έγγραφο: την Τελική Πράξη του Ελσίνκι. Οι διαπραγματεύσεις για το MBFR σταμάτησαν από την ΕΣΣΔ το 1979 λόγω της απόφασης του ΝΑΤΟ να αναπτύξει νέα πυρηνικά όπλα μέσου βεληνεκούς στην Ευρώπη.
Το 1986, ο Σοβιετικός Γενικός Γραμματέας Μιχαήλ Γκορμπατσόφ πρότεινε στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων MBFR τη μείωση των χερσαίων και αεροπορικών δυνάμεων και τη συμπερίληψη συμβατικών και πυρηνικών όπλων από τον Ατλαντικό έως τα Ουράλια. Η πρόταση αυτή επισημοποιήθηκε αργότερα εκείνο το έτος κατά τη διάρκεια συνεδρίασης της Συνθήκης της Βαρσοβίας.
Το Βορειοατλαντικό Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ εξέδωσε τη Διακήρυξη των Βρυξελλών πάνω στον Έλεγχο των Συμβατικών Όπλων, η οποία καλούσε για δύο διακριτά σύνολα διαπραγματεύσεων: η μία να οικοδομήσει πάνω στα αποτελέσματα των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και Ασφάλειας (CSBM) της Διάσκεψης της Στοκχόλμης και η άλλη να εδραιώσει τη συμβατική σταθερότητα στην Ευρώπη μέσω διαπραγματεύσεων πάνω στον έλεγχο των συμβατικών όπλων από τον Ατλαντικό μέχρι τα Ουράλια (ATTU).
Το 1987, το έγγραφο της Στοκχόλμης τέθηκε σε ισχύ και για πρώτη φορά παρείχε ένα διαπραγματευτικό δικαίωμα για τη διεξαγωγή επιτόπιων επιθεωρήσεων των στρατιωτικών δυνάμεων στο πεδίο.
Στις 17 Φεβρουαρίου 1987 άρχισαν στη Βιέννη ανεπίσημες συνομιλίες μεταξύ των 16 κρατών του ΝΑΤΟ και των 7 κρατών της Συνθήκης της Βαρσοβίας πάνω σε μια εντολή για συμβατικές διαπραγματεύσεις στην Ευρώπη, η οποία θα καθόριζε τις κατευθυντήριες γραμμές διαπραγμάτευσης της συνθήκης.
Αρκετούς μήνες αργότερα, στις 27 Ιουνίου, το ΝΑΤΟ παρουσίασε ένα σχέδιο εντολής κατά τη διάρκεια της διάσκεψης των 23 κρατών στη Βιέννη. Η εντολή ζητούσε την εξάλειψη των ανισοτήτων δύναμης, την ικανότητα αιφνιδιαστικής επίθεσης και μεγάλης κλίμακας επιθετικών επιχειρήσεων και τη δημιουργία ενός αποτελεσματικού …