Σταύρος Ιωαννίδης
Ύστερα από 36 μήνες ανάπτυξης, το ομοίωμα του μη επανδρωμένου αεροσκάφους Αρχύτας της ΕΑΒ ετοιμάζεται για την παρθενική του πτήση. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», στα τέλη Απριλίου ή το αργότερο στις αρχές Μαΐου, το «iron bird», δηλαδή ένα μεταλλικό ομοίωμα του αεροσκάφους θα πραγματοποιήσει την πρώτη πτητική δοκιμή, η οποία θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό την εξέλιξη του προγράμματος.
Αν και πρόκειται για ένα αρκετά φιλόδοξο σχέδιο, ο Αρχύτας ξεκίνησε τη «ζωή» του με έναν ιδιαίτερα παράδοξο τρόπο. Η παραδοξότητα έγκειται στο γεγονός ότι το πρόγραμμα αναπτύχθηκε από το υπουργείο Οικονομικών, στο οποίο ανήκε μέχρι πρότινος η ΕΑΒ, ενώ σε κανένα στάδιο του σχεδιασμού και της κατασκευής του δεν ζητήθηκε η άποψη των Ενόπλων Δυνάμεων. Το αποτέλεσμα είναι ότι δαπανήθηκαν πόροι για ένα σύστημα το οποίο, όπως όλα δείχνουν, θα έχει περιορισμένη επιχειρησιακή αξία για τα ελληνικά επιτελεία που καλύπτουν τις ανάγκες τους με UAV που αγόρασαν ή νοικιάζουν από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Γαλλία και το Ισραήλ.
Αρμόδιες πηγές, πάντως, αποκαλύπτουν στην «Κ» ότι τον Αρχύτα 1 θα διαδεχθεί σύντομα ο Αρχύτας 2, ο οποίος θα αποτελεί εξέλιξη του αρχικού συστήματος και θα σχεδιαστεί με τη συνδρομή του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) βάσει των προδιαγραφών που θα θέσουν τα γενικά επιτελεία.
Η πρώτη πτήση
Με το «iron bird» θα δοκιμαστεί η δυνατότητα της κάθετης απογείωσης και ελέγχου του Αρχύτα. Οπως αφήνει να εννοηθεί το όνομά του, πρόκειται για ένα μεταλλικό «κουτί», σχεδιασμένο να έχει την ίδια πτητική συμπεριφορά και τις ίδιες ροπές με τον Αρχύτα. Το «iron bird» άλλωστε, δεν θα διαθέτει κανένα από τα πανάκριβα συστήματα της τελικής έκδοσης, όμως, στη θέση τους θα τοποθετηθούν ομοιώματα με το ίδιο βάρος, ώστε η προσομοίωση να είναι όσο το δυνατόν πιο ακριβής.
Εφόσον η πρώτη δοκιμή ολοκληρωθεί με επιτυχία, η ΕΑΒ θα προχωρήσει στην κατασκευή του πρωτοτύπου, το οποίο θα αποτελείται από συνθετικά υλικά και θα διαθέτει όλα τα υποσυστήματα, όπως ηλεκτροπτικά, επικοινωνίες, σύστημα καθοδήγησης κ.λπ. Αρμόδιες πηγές αναφέρουν στην «Κ» ότι, αν όλα κυλήσουν σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η δοκιμαστική πτήση του πρωτότυπου Αρχύτα θα πραγματοποιηθεί στα τέλη του έτους ή τις αρχές του επόμενου. Οι ίδιες πηγές, πάντως, επισημαίνουν ότι όλα τα υποσυστήματα του αεροσκάφους έχουν κατασκευαστεί και έχουν δοκιμαστεί στο εργαστήριο.
Αρχύτας 1 και Αρχύτας 2
Δεν αποτελεί μυστικό ότι το ενδιαφέρον των Ενόπλων Δυνάμεων για τον Αρχύτα είναι σχεδόν ανύπαρκτο. Οι στόχοι που έχουν τεθεί αφορούν στην προμήθεια λιγοστών UAV για δοκιμαστικούς σκοπούς, ενώ μεγαλύτερο ενδιαφέρον φαίνεται να υπάρχει από το υπουργείο Πολιτικής Προστασίας για αποστολές εναέριας επιτήρησης. Για τον λόγο αυτό, η ΕΑΒ επεξεργάζεται δύο βασικά σενάρια για το μέλλον του Αρχύτα. Το πρώτο αφορά στην ανάπτυξη μιας πολιτικής έκδοσης του Αρχύτα με βασικές λειτουργίες και χαμηλό κόστος. Με την παρούσα σχεδίαση, ο Αρχύτας θα έχει αυτονομία 12 ωρών, ηλεκτροπτικά συστήματα, συσκευή αντί-jamming και δυνατότητα κάθετης απογείωσης – προσγείωσης, ενώ μπορεί να πετάξει στο οπτικό πεδίο του χρήστη.
Το δεύτερο σενάριο αφορά στην ανάπτυξη μιας στρατιωτικής έκδοσης, προσαρμοσμένης στις ανάγκες του τελικού χρήστη, για την οποία θα απαιτηθεί περισσότερος χρόνος ανάπτυξης και δοκιμών, ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες, η ΕΑΒ στοχεύει και στην απόκτηση πιστοποιητικού αξιοπλοΐας. Για τη στρατιωτική εκδοχή, η διοίκηση της εταιρείας θέλει να εκμεταλλευθεί το φορτίο των 30 κιλών που μπορεί να φέρει ο Αρχύτας ώστε να προσαρμόσει έναν αρχικό οπλισμό αλλά και σύστημα καθοδήγησης με GPS.
Η απαίτηση των Ενόπλων Δυνάμεων, όπως αποτυπώθηκε στη συνάντηση που είχαν πριν από λίγες ημέρες οι αρχηγοί των επιτελείων με τη διοίκηση της ΕΑΒ, αφορά σε ένα οπλισμένο UAV που θα μπορεί να επιχειρεί σε μεγάλες αποστάσεις, με ασφαλείς επικοινωνίες και χαμηλό κόστος χρήσης – υποστήριξης.