Ο μύθος του Δία και της Ευρώπης

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ

Σύμφωνα με τον Άνδρωνα τον Αλικαρνασσέα ο Ωκεανός είχε δυο γυναίκες την Πομφολύγη και την Παρθενόπη, από τις οποίες απόκτησε τέσσερις κόρες, την Ασία, τη Λιβύη, την Ευρώπη και τη Θράκη απ΄όπου λένε ονομάστηκαν έτσι οι χώρες (Ήπειροι).

«‘Ανδρων δε ο Αλικαρνασσεύς Ωκεανός φημί γήμαι δυο γυναίκας, Πομφολύγην και Παρθενόπην, εξ ων τέσσαρας θυγατέρας γεννά της μεν Ασίαν και Λιβύην, θάτερας δε Ευρώπην και θράκην, αφ ων λέγει και κληθήναι τα χώρας. (ANDRWN GEOGRAFIA, αποσπάσματα, Tzetze Lyc.894)

Επί εποχής Ανδρωνα οι Ήπειροι ήσαν 4, οι εξής: η Ασία (= Μ. Ασία, Φοινίκη κ.τ.λ. = η ανατολή), η Λιβύη (= σήμερα η Αφρική = ο νότος), η Θράκη (= ο βορράς) και η Ευρώπη ( = η Ιταλία, Σικελία κ.α. = η δύση).

Σήμερα οι ήπειροι είναι 5: η Ασία, η Αφρική, η Ευρώπη, η Αυστραλία και η Ωκεανία.

Ειδικότερα για την ονομασία της Ευρώπης υπάρχει και άλλη εκδοχή, άλλος μύθος για την ονομασία της. Σύμφωνα με αυτό το μυθο το όνομα της Ηπείρου Ευρώπης προέρχεται από την πριγκίπισσα Ευρώπη, την κόρη Αγήνορα και Τηλεφάσας, που όμως ο Ηρόδοτος το αμφισβητεί, πρβ:

«Όσον για την Ευρώπη (την ήπειρο), κανείς δεν ξέρει, αν τελικά περιβάλλεται από θάλασσα ούτε από πού πήρε το όνομά της ούτε ποιος της το έδωσε, εκτός αν δεχτούμε ότι ξεκίνησε από την Ευρώπη, την Τύρια γυναίκα, και επομένως παλιότερα ήταν ανώνυμη, όπως και οι άλλες (ήπειροι). Αυτό είναι απίθανο, γιατί η Ευρώπη (η κοπέλα) ήταν από την Ασία και δεν επισκέφτηκε ποτέ τη γη που ονομάζουμε τώρα Ευρώπη, αλλά ταξίδεψε μόνο από τη Φοινίκη στην Κρήτη και από εκεί στη Λυκία»… (Ηρόδοτος Δ, 45).

Σύμφωνα με αυτή την εκδοχή όταν η Ευρώπη μεγάλωσε, μια μέρα πήγε στα λιβάδια κοντά στην παραλία προκειμένου να παίξει με τις φίλες της και να μαζέψει λουλούδια. Εκεί συνάντησε το θεό Δία, ο οποίος μόλις την είδε τον χτύπησε ο Έρωτας. Σκεφτόμενος τι να κάνει, για να την πλησιάσει, πήρε τη μορφή ταύρου κι έπαιζε μαζί της.

Ήταν πάρα πολύ όμορφος, γιατί ήταν κατάλευκος, με ωραία στριφογυριστά κέρατα και ήμερο βλέμμα. Πηδούσε λοιπόν κι αυτός στην ακρογιαλιά και μούγκριζε τόσο γλυκά, που η Ευρώπη τόλμησε ν’ ανέβει πάνω του. Μόλις έγινε αυτό, ο Δίας όρμησε προς τη θάλασσα με κείνη στην πλάτη του, έπεσε μέσα και κολυμπούσε. Αυτή τότε τρομοκρατήθηκε πολύ, με το αριστερό χέρι κρατιόταν από το κέρατο, για να μη πέσει και με το άλλο κρατούσε το πέπλο της που ανέμιζε.

Η Θάλασσα έμεινε αμέσως ακυμάτιστη, ηρέμησε κι έγινε λάδι, ενώ Έρωτες πετούσαν δίπλα, λίγο πάνω από τη θάλασσα, τραγουδούσαν τον υμέναιο, και οι Νηρηίδες βγήκαν στην επιφάνεια και πήγαιναν δίπλα-δίπλα, καβάλα στα δελφίνια, χειροκροτώντας, ημίγυμνες στα περισσότερα μέλη του σώματός τους.

Το γένος των Τριτώνων επίσης και όποιο άλλο θαλάσσιο πλάσμα δεν προκαλεί φόβο στο μάτι χόρευε γύρω από την κοπέλα. Το αποκορύφωμα ήταν πως δυο Τρίτωνες μετέφεραν την Αφροδίτη ξαπλωμένη σε κοχύλι να ραίνει τη νύφη με κάθε λογής άνθη. Όλα τούτα γίνονταν από τη Φοινίκη μέχρι την Κρήτη.

Όταν όμως επιβιβάστηκε στο νησί, ο ταύρος δεν φαινόταν πια, αλλά ο Δίας πήρε από το χέρι την Ευρώπη και την οδήγησε στο Δικταίο άντρο, κατακόκκινη και με το βλέμμα χαμηλωμένο γιατί είχε πια καταλάβει που πήγαινε. Στη συνέχεια ο Δίας ξενάγησε την Ευρώπη σε όλη την Κρήτη και μάλιστα ερωτική συνεύρεση είχαν και πάλι κάτω από ένα πλάτανο κοντά στην πόλη Γόρτυνα, που από τότε έμεινε αειθαλής.

Σημειώνεται ότι:

Α) Ο Όμηρος (Ιλιάδα Ξ 310 – 322) αναφέρει ότι η Ευρώπη, η μάνα του Μίνωα, ήταν κόρη του Φοίνικα: «μηδέ του κοσμολόητου Φοίνικα την κόρη ως αγαπούσα, που το Ραδάμανθυ μου γέννησε και τον ισόθεο Μίνω» (Ιλιάδα Ξ 310 – 322) και οι άλλοι αρχαίοι συγγραφείς του βασιλιά της Τύρου Αγήνορα. Αυτό, προφανώς, επειδή ο Αγήνορας ήταν Φοινικικής καταγωγής.

Β} Σύμφωνα με τον Ησύχιο (Αθην. ΧV σελ. 678) Ευρώπη σημαίνει «η ευρύωπος», η γυναίκα με μεγάλα (ευρείες) μάτια ( «όπες», από το οπή > όπ-μα > όμμα > μάτι), πρβλ και Θελξιώπη, βο-ώπις, Γλαυκ-ώπης ( = με μάτια ως της γλαύκας), Εύρωπος (= αρχαία πόλη), μυ-ωπία, ευρ-ώτας (με μεγάλα αυτιά = τα ώτα), παρθενωπή ή Παρθενόπη (κόρη του ωκεανού και μητέρα των ηπείρων, κατά τον Δ. Αλικαρνασέα), στενωποί κ.α.

Σύμφωνα με το Λουκιανό, η πρώτη ερωτική ένωση του Δία και της Ευρώπης έγινε στο Δικταίο Άντρο, στο σπήλαιο όπου είχε γεννηθεί και μεγαλώσει ο Δίας, πρβ:

«επεί δε επέβη τη νήσω (Κρήτη) ο μεν ταύρος ουκέτι εφαίνετο, επιλαβόμενος δε της χειρός o Ζεύς απήγε την Ευρώπην εις το Δικταίον άντρον ερυθριώσαν και κάτω ορώσαν…», (Λουκιανός Σαμωσατέας, Ενάλιοι Διάλογοι, 15).

Σύμφωνα με το Θεόφραστο ερωτική συνάντηση του Δία και της Ευρώπης έγινε και στη σκιά ενός πλατάνου στη Γόρτυνα, που από τότε παρέμεινε αειθαλής, κάτι που αποτυπώνεται στα νομίσματά της πόλης αυτής, πρβ: «εν Κρήτη δε λέγεται πλάτανόν τινα είναι εν τη Γορτυναία προς πηγή τινί η ου φυλλοβολεί. μυθολογούσι δε ως υπό ταύτη εμίγη της Ευρώπη ο Ζευς». (Θεόφραστος, Ιστορία Φυτών, 9,5).

Ο Δίας χάρισε στην Ευρώπη τρία δώρα: τον Τάλω (έναν άγρυπνο μεταλλικό γίγαντα-φύλακα που αργότερα προστάτευε την Κρήτη από κάθε επιδρομή), ένα κυνηγόσκυλο που δεν έχανε ποτέ το θήραμά του και ένα όπλο που δεν αστοχούσε ποτέ.

Μετά από αυτά, ο Δίας αποκατέστησε την Ευρώπη παντρεύοντάς τη με τον βασιλιά της Κρήτης Αστερίωνα, γιο του Τεκτάμου. Ο Αστερίων δεν απέκτησε παιδιά με την Ευρώπη, αλλά υιοθέτησε τα τέκνα του Δία.

Μετά τον θάνατό της, η Ευρώπη τιμήθηκε ως θεά με το όνομα Ελλωτίς και ο ταύρος απαθανατίστηκε ως ο ομώνυμος αστερισμός. Υπήρχε και γιορτή, τα «Ελλώτια», κατά την οποία περιέφεραν τα οστά της στολισμένα με μύρτους. Η εκδοχή αυτή του μύθου αναφέρεται από τους Ησίοδο, Αισχύλο, Σιμωνίδη, Βακχυλίδη, Μόσχο, Οβίδιο, Νόννο και άλλους ποιητές.

Παιδιά του Δία και της Ευρώπης ήταν ο Μίνωας, ο Ραδάμανθυς και ο Σαρπηδόνας. Ο Όμηρος (Ιλιάδα Ξ 310 – 320 κ.α.) αναφέρει ότι ο Δίας και η Ευρώπη απόχτησαν δυο παιδιά, το Μίνωα και το Ραδάμανθυ, τα οποία ανακηρύχθηκαν ισόθεοι, πρβ: Ουδ’ ότε Φοίνικος κούρης τηλεκλειτοίο η τεκε μοι Μίνων τε και αντίθεον Ραδάμανθυν (Ιλιάδα Ξ 321-322). Επίσης ο Όμηρος αναφέρει ότι ο Σαρπηδόνας ήταν ετεροθαλής αδελφός του Μίνωα και του Ραδάμανθυ. Γιος του Δία και της Χίμαιρας.

Ο Απολλόδωρος, σχετικά με το οικογενειακό δέντρο του Δία και της Ευρώπης, αναφέρει τα εξής: Ο Έπαφος και η Μέμφις, η κόρη του Νείλου, γέννησαν τη Λιβύη, που εξ αυτής ονομάστηκε έτσι η χώρα (Λιβύη = παλιά η Αφρική). Από τη Λιβύη και τον Ποσειδώνα γεννήθηκαν δυο δίδυμοι, ο Αγήνωρας και ο Βήλος. Ο Βήλος κατοίκησε στη Λιβύη (= η Αφρική), στην Αίγυπτο και στην Αραβία και με την Αγχινόη, θυγατέρα του Νείλου, γέννησαν δίδυμα, τον Αίγυπτο και το Δαναό, που ο μεν πρώτος έκανε 50 γιους και ο δεύτερος 50 θυγατέρες. Γέννησαν ακόμη και τον Κηφέα και Φινεα.

Ο Αίγυπτος κατέστρεψε τη Μελαμπόδων χώρα και την ονόμασε Αίγυπτο. Ο Δαναός, αφού πέτυχε να πάρει την εξουσία, με τη συμβουλή της Θεάς Αθηνάς κατασκεύασε πρώτος πλοίο («ναυς») και μαζί με τις κόρες του ήρθαν στη Ρόδο και στο Αργος. Στο Αργος του παρέδωσε τη βασιλεία ο τότε βασιλιάς Γελάνωρ και από αυτό μετά οι κάτοικοι του Αργους ονομάστηκαν Δαναοί.

Ο Αγήνωρας πήγε στη Φοινίκη, όπου έγινε γενάρχης. Με την Τηλέφασα έκανε τέσσερα παιδιά, την Ευρώπη, τον Κάδμο (που ίδρυσε τη Θήβα, αλλά και οι απόγονοί του κατοίκησαν στη Θράκη κ.α.), το Φοίνικα και τον Κίλικα.

Μερικοί λένε ότι η Ευρώπη δεν ήταν κόρη του Αγήνορα, αλλά του Φοίνικα και η οποία αγαπήθηκε από το Δία και αυτός από την ομορφιά της ταύρος γενόμενος («ταύρος χειροήθης γενόμενος») την μετέφερε στην Κρήτη όπου γέννησε το Μίνωα, το Ραδάμανθυ και το Σαρπηδόνα.

Για το Σαρπηδόνα άλλοι λένε ότι ήταν γιος του Δία και της Λαοδάμειας. Ακολούθως ο βασιλιάς της Κρήτης Αστέριος, επειδή δεν είχε γιο, υιοθέτησε τα παιδιά της Ευρώπης και ο Μίνωας στη συνέχεια τον αντικατέστησε στη βασιλεία.

Στην Ήπειρο έλεγαν ότι ο Δώδων, από τον οποίο πήρε το όνομά της η Δωδώνη, ήταν επίσης γιος του Δία και της Ευρώπης, όπως και ο Αιακός, γενάρχης των Αιακιδών. Παιδί της Ευρώπης λέγεται ότι ήταν και ο Κάρνος, αγαπημένος του θεού Απόλλωνα.

Η λατρεία της Ευρώπης διαδόθηκε σε όλη την Ελλάδα. Στο Πήλιο υπήρχε το «Λουτρόν της Ευρώπης». Η θεσσαλική πόλη Γυρτώνη ή Γυρτών είναι παραλλαγή της Γόρτυνος, του κέντρου της λατρείας της Ευρώπης στην Κρήτη. Από τον Όλυμπο πήγαζε ομώνυμό της ποτάμι, ο Εύρωπος. ΟΘάσος ήταν αδελφός της Ευρώπης, όπως και οι Κάδμος, Ρινέας,Σύρος και άλλοι. Γενικώς, οι ελληνικές πόλεις ήθελαν να έχουν κάποια σχέση με την Ευρώπη, της οποίας ο μύθος ήταν διαδεδομένος παντού, με παραλλαγές από πόλη σε πόλη.

Εκτός Ελλάδας, ο Λουκιανός (2ος αι. μ.Χ.) πληροφορήθηκε ότι ο ναός της Αστάρτης στη Σιδώνα ήταν αφιερωμένος στην πραγματικότητα στην Ευρώπη:

«Υπάρχει παρομοίως στη Φοινίκη μέγας ναός των Σιδωνίων. Τον αποκαλούν ναό της Αστάρτης. Πιστεύω ότι αυτή η Αστάρτη είναι η σεληνιακή θεότητα. Αλλά σύμφωνα με ένα εκ των ιερέων, αυτός ο ναός είναι αφιερωμένος στην πραγματικότητα στην Ευρώπη, την αδελφή του Κάδμου. …, όταν έφυγε από τη Γη οι Φοίνικες την τίμησαν με ναό και διηγούνταν ένα ιερό θρύλο γι’ αυτή, πώς ο Δίας την ερωτεύθηκε για την ομορφιά της και μεταμορφωμένος σε ταύρο την μετέφερε στην Κρήτη. Αυτό τον μύθο τον άκουσα και από άλλους Φοίνικες. Και το νόμισμα των Σιδωνίων φέρει επάνω του την Ευρώπη καθήμενη επί ταύρου…»

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Οι περισσότερες δωρεές ρούχων δεν πηγαίνουν απευθείας σε φτωχούς, αλλά πωλούνται για να βγάλουν λεφτά οι οργανώσεις

Το πραγματικό πείραμα ενός Γερμανού TikToker Ο Γερμανός έβαλε AirTag μέσα σε ένα παλιό ζευγάρι αθλητικά παπούτσια (Asics).Τα πέταξε σε κουτί συλλογής ρούχων του Bayerisches...

Έχιουμ: Ανθεκτικός θάμνος με εντυπωσιακά μωβ λουλούδια

Το έχιουμ είναι ένα πολυετές φυτό χαμηλής συντήρησης που ξεχωρίζει με το πλούσιο φύλλωμα και τα πανέμορφα λουλούδια του σε αποχρώσεις του μωβ, του...

Θεός Θάνατος: Η Αληθινή Προσωποποίηση του Τέλους στη Μυθολογία

Συχνά στην ελληνική μυθολογία, οι άνθρωποι μπερδεύουν τον Άδη με τον θεό του θανάτου Αν και ο Άδης κυβερνά τον Κάτω Κόσμο και διαχειρίζεται τις...

Θεόδωρος ο άθεος: Ο Έλληνας φιλόσοφος που αμφισβήτησε την ηθική

Ο Θεόδωρος ο άθεος, ο Έλληνας φιλόσοφος, σημάδεψε την ιστορία της αρχαίας σκέψης μέσα από την τολμηρή απόρριψη κάθε συμβατικής ηθικής Ενώ πολλοί σύγχρονοί του...

Σαν σήμερα γεννήθηκε η ΑΕΚ από τους απογόνους των ηρώων και μαρτύρων της Βασιλευουσας

Σαν σήμερα γεννήθηκε η ΑΕΚ μας από Πρόσφυγες της Κωνσταντινούπολης και της Μικράς Ασίας που έχασαν ξαφνικά τα πάντα αλλά κράτησαν το Ψυχικό τους...

Το πολύνεκρο τροχαίο δυστύχημα στα Τέμπη το 2003 που στοίχισε τη ζωή σε 21 μαθητές

Σαν σήμερα, 13 Απριλίου, συμπληρώνονται 23 χρόνια από μία από τις πιο σκοτεινές στιγμές στην ιστορία της χώρας, το πολύνεκρο τροχαίο δυστύχημα στα Τέμπη...

Το τελευταίο αντίο στον Στέφανο Μπορμπόκη

Η εξόδιος ακολουθία τελέστηκε στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Άνω Μητρούσι Σερρών όπου άνθρωποι που τον αγάπησαν και συνεργάστηκαν μαζί του βρέθηκαν για...

Πασχαλινά διηγήματα Ελλήνων συγγραφέων: Πειράγματα

Ανδρέας Καρκαβίτσας, από τα «Λόγια της πλώρης» Είδες τόνε, είδες τόνε; – Είδα τόνε. – Κι ίντα φορούσε; – Άσπρη βράκα, άσπρη βράκα! – Κι...

Πότε πέφτει φέτος το 2026 η γιορτή του Αγίου Γεωργίου

Η Εκκλησία τιμά την μνήμη του στις 23 Απριλίου (όταν όμως το Πάσχα «πέφτει» αργότερα, η γιορτή του μεταφέρεται την Δευτέρα του Πάσχα).Φέτος που...

Αρχαία Στάγειρα Χαλκιδικής – Η πόλη του Αριστοτέλη

Τα Αρχαία Στάγειρα, στη Χαλκιδική, αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας και είναι γνωστά κυρίως ως η γενέτειρα του Αριστοτέλης, ενός...

Ελλη Λαμπέτη: Η θυελλώδης ζωή του ομορφότερου ψευδίσματος του ελληνικού θεάτρου

Ήταν πρωί της 13ης Απριλίου του 1926 Στο σπίτι του Κώστα Λούκου, ιδιοκτήτη ταβέρνας και της Αναστασίας (Τάσα) Σταμάτη, στα Βίλλια Αττικής, το πολύτεκνο ζευγάρι...

Σήμερα ξεκινά η Εβδομάδα της Διακαινησίμου: Πώς προέκυψε η ονομασία

Εβδομάδα της Διακαινησίμου ονομάζεται η εβδομάδα που αρχίζει από την Κυριακή του Πάσχα και λήγει την Κυριακή του Θωμά ή Αντίπασχα Κατά την Εβδομάδα της...

O τόπος στον οποίο προσευχήθηκε για τελευταία φορά ο Χριστός πριν τον μαρτυρικό θάνατο

Γεσθημανή στα εβραϊκά σημαίνει «ελαιοτριβείο». Στον Κήπο όπου σήμερα σώζονται ελάχιστες ελιές με τεράστιους κορμούς, έκανε ο Ιησούς και την τελευταία και συγκλονιστικότερη προσευχή πριν...

Τα Πασχαλινά διηγήματα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη: Τραγούδια του Θεου

  Πασχαλινά διηγήματαΑΠΑΝΤΑ ΤΟΜΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟΣ, ΚΡΙΤΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Ν. Δ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΠΟΥΛΟΣ, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΟΜΟΣΜέ ειχε καλέσει ο γενναιος φίλος μου, ο κύρ Στέφανος Μ., εις τήν οικίαν...

Δευτέρα της Δικαινησίμου 2026

Για την ακρίβεια, η εβδομάδα της Διακαινησίμου ή Λευκή Εβδομάδα, είναι αυτή που διανύουμε τώρα η εβδομάδα που αρχίζει από τη Δευτέρα του Πάσχα και...

Μεταμεσονύκτια βόμβα του Ευαγγελου Αντωναρου για δύο υπουργούς του Μητσοτακη

Σε ανάρτηση του ο Ευάγγελος Αντωναρος αναφέρει: ΚΟΥΙΖ ( για δυνατούς λύτες και έμπειρους γνωστές):Ποιοι είναι τα δύο.μελη της 60μελους κυβέρνησης που ο Μητσοτάκης  έχει...

Έφυγε από τη ζωή πλήρης ημερών ένας από τους σπουδαιότερους Ελληνες επιχειρηματίες, ένας στυλοβάτης της οικονομίας μας, ο Ιωάννης Ξυνος

Με βαθιά θλίψη αποχαιρετούμε τον Ιωάννη Ξυνό Ξεκίνησε την επαγγελματική του πορεία στο χονδρεμπόριο τροφίμων το 1954 και στη συνέχεια ανέπτυξε την οικογενειακή επιχείρηση σούπερ...

Ιστορική φωτογραφία: Ελληνικό Πάσχα στην Σμύρνη, 1920

Τη Μ. Πέμπτη έβαφαν τ’ αυγά Η παράδοση τα ήθελε κόκκινα, στο χρώμα της θυσίας του Χριστού και της χαρμόσυνης αναμονής. Πολλές νοικοκυρές έβαφαν...

Όλη η παγκόσμια Ελίτ στην λέσχη Μπίλντερμπεργκ ανήμερα της Κυριακής του Πάσχα

Αλλοι σουβλίζουν σήμερα αρνιά και άλλοι κοινωνίες απόκληρες με τις αποφάσεις τους

Η Λαμπρή και τα Λαμπροήμερα στον Πόντο

Στις περιπτώσεις που ο Ελληνισμός βρίσκεται εκτός των συνόρων της σημερινής Ελλάδας, κάθε εορτή επιτείνει το νόημά τηςγράφει η Μυροφόρα Ε. ΕυσταθιάδουΥποψήφια Διδάκτωρ Λαογραφίας...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ