Το βιβούρνο είναι ένας ιδιαίτερα δημοφιλής και ανθεκτικός καλλωπιστικός θάμνος με πράσινο γυαλιστερό φύλλωμα, πανέμορφα μικρά λουλούδια και υπέροχο γλυκό άρωμα.
Το βιβούρνο είναι εξαιρετικά προσαρμοσμένο στο κλίμα της χώρας μας και χρησιμοποιείται πολύ συχνά για τη διαμόρφωση φραχτών, καθώς και για μεμονωμένες φυτεύσεις στον κήπο.
Η φύτευση του βιβούρνου μπορεί να γίνει και σε γλάστρα το μπαλκόνι, ενώ τη φροντίδα του μπορεί να την επιμεληθεί και ο πιο αρχάριος κηπουρός.
Το βιβούρνο ανθίζει μέσα στον χειμώνα μέχρι την άνοιξη, ανάλογα το είδος, σχηματίζοντας πυκνά μπουκέτα λουλουδιών που μέσα στο καλοκαίρι δίνουν μικρούς γυαλιστερούς σκουρόχρωμους καρπούς.
1. Ποια είναι τα κυριότερα είδη και ποικιλίες βιβούρνου;
Υπάρχουν πάνω από 150 είδη και ποικιλίες βιβούρνου, άλλα αειθαλή και άλλα φυλλοβόλα, με το ύψος τους να κυμαίνεται από 90 εκατοστά μέχρι 5-6 μέτρα, ωστόσο τρία είναι τα κυριότερα και πιο γνωστά είδη βιβούρνου:
Κοινό βιβούρνο τίνους (Viburnum tinus): Αειθαλές φυτό που συναντάμε αυτοφυές στις μεσογειακές περιοχές με το δερματώδες φύλλωμα του να θυμίζει το φύλλωμα της δάφνης. Η ανάπτυξη του βιβούρνου τίνους φτάνει σε ύψος τα 2-4 μέτρα και διαμορφώνεται σε θάμνο ή μικρό δέντρο. Το κοινό βιβούρνο ανθίζει μέσα στον χειμώνα με άσπρα-ροζε λουλούδια.
Χιονανθές βιβούρνο ή βιβούρνο χιονόμπαλα (Viburnum opulus ‘snowball’): Φυλλοβόλο φυτό που ξεχωρίζει για τα εντυπωσιακά λευκά λουλούδια του που σχηματίζονται σε στρογγυλά μπουκέτα που θυμίζουν χιονόμπαλα, απ’ όπου και πήρε το όνομα του. Οι καρποί του χιονανθούς βιβούρνου μοιάζουν με τους καρπους του κράνμπερυ. Η ανάπτυξη του φτάνει τα 2,5 με 5 μέτρα και οπτικά θυμιζει ορτανσία με περισσότερους βλαστούς και μεγαλύτερη ανάπτυξη.
Βιβούρνο λουσίντουμ (Viburnum tinus ‘lucidum’): Αειθαλές φυτό που έχει πολύ γρήγορη ανάπτυξη και φτάνει σε ύψος τα 3 με 5 μέτρα. Ξεχωρίζει για την πλούσια βλάστηση και τα μεγάλα γυαλιστερά φύλλα του ανοικτοπράσινου χρώματος. Το βιβούρνο λουσίντουμ ανθίζει μέσα στην άνοιξη με ταξιανθίες μικρών λευκών λoυλουδιών.
Βιβούρνο αρωματικό (Viburnum odoratissimum): Αειθαλής θάμνος, αρκετά ανθεκτικός, με γυαλιστερά φύλλα ανοικτοπράσινου χρώματος. Aναπτύσσεται σε ύψος 3-4 μέτρων και περίπου 3 μέτρα πλευρικά. Την περίοδο Μαρτίου-Απριλίου, εμφανίζει λευκά αρωματικά λουλούδια που αναδίδουν ένα γλυκό άρωμα και το φθινόπωρο σχηματίζει μικρούς κόκκινους καρπους.
2. Σε τι θέση φυτεύουμε το βιβούρνο για να αναπτυχθεί;
Το βιβούρνο μπορεί να αναπτυχθεί σε όλους τους τύπους εδαφών, ακόμα και σε ξερά και ασβεστώδη, καθώς δεν έχει ιδιαίτερες απαιτήσεις ως προς το χώμα για τη φύτευσή του. Αναπτύσσεται γρήγορα και σχηματίζει πυκνή βλάστηση σε σφαιρικό σχήμα.
Μπορεί να καλλιεργηθεί σε ηλιόλουστες, ημισκιερές και σκιερές θέσεις, αντέχει τον άνεμο και αναπτύσσεται και σε παραθαλάσσια μέρη καθώς είναι ανθεκτικό στην αλατότητα.
Το ίδιο ισχύει και κατά τη φύτευση του βιβούρνου σε γλάστρα στο μπαλκόνι, καθώς το βιβούρνο είναι ιδιαίτερα ανθεκτικό και μπορεί να αναπτυχθεί τόσο σε βορινό, όσο και σε νότιο μπαλκόνι.
3. Κάθε πότε χρειάζεται πότισμα και λίπασμα το βιβούρνο;
Το βιβούρνο έχει σημαντικές ανάγκες σε νερό και θέλει πότισμα δυο φορές τη βδομάδα την εποχή της άνοιξης και του φθινοπώρου. Τους ζεστούς καλοκαιρινούς μήνες, ποτίζουμε το βιβούρνο τουλάχιστον τρεις φορές τη βδομάδα, ενώ την περίοδο του χειμώνα κάθε 1-2 βδομάδες αναλογα και τις βροχοπτώσεις.
Όσον αφορά τη λίπανση του βιβούρνου, καλό είναι να του βάζουμε πλήρες κοκκώδες λίπασμα στις αρχές της άνοιξης και συμπληρωματικά στις αρχές του φθινοπώρου για να τονώσουμε τη βλάστηση και την ανθοφορία του.
4. Ποιες ασθένειες και έντομα προσβάλλουν το βιβούρνο;
Το βιβούρνο είναι σχετικά ανθεκτικό σε ασθένειες και έντομα. Όμως, σε συνθήκες υγρασίας, ζέστης και κακού αερισμού, μπορεί να προσβληθεί από διάφορες μυκητολογικές ασθένειες, εμφανίζοντας διάφορες γκρι, καφέ, κόκκινες ή μαύρες κηλίδες στο φύλλωμα του. Για την προληπτική αντιμετώπιση των ασθενειών, ψεκάζουμε το φύλλωμα με οικολογικό διάλυμα βρέξιμου χαλκού και θειαφιού. Εναλλακτικά μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα δικό μας διάλυμα με σπιτικά υλικά χρησιμοποιώντας 1 κουταλιά του γλυκού μαγειρική σόδα και 1 κουταλιά του γλυκού παραφινέλαιο σε 2 λίτρα νερό.
Για την καταπολέμηση των εντόμων της μελίγκρας, του θρίπα, της βαμβακάδας και του τετράνυχου που προσβάλλουν τα φύλλα και τους βλαστούς του βιβούρνου, ψεκάζουμε με διάλυμα θερινού πολτού που προμηθευόμαστε από γεωπονικά καταστήματα ή δυαλύουμε 20 γραμμάρια τριμμένο πράσινο σαπούνι και 5ml οινόπνευμα σε 1 λίτρο νερό.
5. Ποια εποχή και πώς γίνεται το κλάδεμα του βιβούρνο;
Το βιβούρνο κλαδεύεται συνήθως μέσα στον Απρίλιο, αφού έχει ολοκληρωθεί η ανθοφορία του. Συμπληρωματικά, κάνουμε ένα ελαφρύ κλάδεμα στις αρχές του φθινοπώρου, όπου αφαιρούμε ξερούς, άρρωστους και αδύναμους βλαστούς με κιτρινισμένο φύλλωμα. Αποφεύγουμε να κλαδεύουμε το βιβούρνο κατά την περίοδο του χειμώνα, γιατί θα το εμποδίσουμε να ανθοφορήσει την επόμενη χρονιά.
Επίσης, μπορούμε να το κλαδεύουμε συχνά, μια φορά το μήνα από Απρίλιο ως Ιούλιο πραγματοποιώντας κορφολογήματα, για να διατηρούμε το σχήμα του σε συμπαγή μορφή, περιορίζοντας το ύψος του στο επιθυμητό επίπεδο.
6. Πώς δημουργούμε καινούρια φυτά βιβούρνου;
Η δημιουργία καινούριων φυτών βιβούρνου μπορεί να γίνει με σπόρο, προτιμούμε ωστόσο ως πιο εύκολη και γρήγορη μέθοδο, τον πολλαπλασιασμό με μοσχεύματα. Για την δημιουργία φυτών βιβούρνου από μοσχεύματα, παίρνουμε τμήματα τρυφερών βλαστών μήκους 15-20 εκατοστών στις αρχές της άνοιξης. Στη συνέχεια απομακρύνουμε τα 2/3 των φύλλων του βλαστού ξεκινωντας από την βάση του, αφήνοντας συνηθως 2 ζευγάρια φύλλων στην κορυφή του βλαστού. Φυτεύουμε το μόσχευμα σε μίγμα τύρφης, περλίτη και άμμου σε αναλογία 1:1:1 και το τοποθετούμε σε φωτεινό μέρος και δροσερό περιβάλλον. H χρήση ορμόνης ριζοβολίας στην βάση της τομής του μοσχεύματος βοηθά στην βελτίωση της επιτυχίας του πολλαπλασιασμού. Μετά από 6 εβδομάδες, θα έχει σχηματιστεί ριζικό σύστημα και το καινούριο φυτό βιβούρνου μπορεί να μεταφυτευτεί στην οριστική του θέση.
7. Κι ένα μυστικό για το βιβούρνο
Το βιβούρνο είναι ανθεκτικο φυτό στην ατμοσφαιρική ρύπανση και επειδή έχει μικρές ανάγκες σε φροντίδα μπορεί να φυτευτεί σε διαχωριστικά δρόμων και λεωφόρων, σε κεντρικές πλατείες πόλεων και στις άκρες εθνικών οδών.