Οι τιμές στο γάλα αναμένεται να διαμορφωθούν στα επίπεδα που έκλεισαν στο τέλος της προηγούμενης περιόδου (Μάιος 2024), ενώ δεν αποκλείεται μια μικρή μείωση, αν η προσφορά γάλακτος παραμείνει σε υψηλά επίπεδα.
- ΤΟΥ ΘΑΝΑΣΗ ΑΝΤΩΝΙΟΥ – Εφημερίδα «Έλληνας Αγρότης»
Οσον αφορά την τιμή των τελικών προϊόντων -της φέτας κυρίως-, θα παραμείνει στα (μάλλον υψηλά) επίπεδα όπου βρίσκεται σήμερα. Ελάχιστοι στην αγορά είναι αυτοί που θεωρούν ότι οι τιμές μπορεί να πάρουν την ανιούσα, να ξεπεράσουν δηλαδή το όριο των 1,60 ευρώ/λίτρο για το πρόβειο γάλα και τα 50 λεπτά για το αγελαδινό.
Οι παραγωγοί βρίσκονται, ως συνήθως τέτοια εποχή, στο «σκοτάδι», καθώς δεν γνωρίζουν τις προθέσεις των μεγάλων επιχειρήσεων και τους συσχετισμούς που διαμορφώνονται στην αγορά, οπότε μόνο προβλέψεις διατυπώνονται, και αυτές με επιφύλαξη.
Δύο είναι οι παράγοντες που θα διαμορφώσουν τις τιμές, σύμφωνα με όσα μας είπαν οι παραγωγοί και οι μεταποιητές από διάφορα σημεία της Ελλάδας: α) τα κόστη παραγωγής γάλακτος, οι ζωοτροφές κυρίως και η ενέργεια, β) τα αποθέματα τυριών στα ελληνικά τυροκομεία και η ζήτησή τους στη λιανική.
Αναμονή στις Σέρρες
Στο αγελαδινό γάλα οι συνθήκες είναι διαφορετικές, υπάρχει όμως κι εκεί κινητικότητα. Σε γενικές γραμμές, οι τιμές του προσδιορίζονται από τις παραγόμενες ποσότητες. Οι παραγωγοί που παραδίδουν στις μεγάλες εταιρίες του κλάδου περισσότερους από 10 τόνους γάλακτος την ημέρα απολαμβάνουν μπόνους που κυμαίνεται από 1 μέχρι και 2 λεπτά/λίτρο, ενώ οι παραγωγοί που παραδίδουν περίπου πέντε τόνους την ημέρα απολαμβάνουν μπόνους της τάξης του 0,5-1 λεπτού/λίτρο.
Για τις μεγάλες γαλακτοπαραγωγικές ζώνες της Κεντρικής Μακεδονίας, οι τιμές κυμαίνονται γύρω στα 52 λεπτά/λίτρο για τους παραγωγούς που παραδίδουν 5-7 τόνους και γύρω στα 53 λεπτά για όσους παραδίδουν 10 και πλέον τόνους.
Ο Σοφοκλής Φιλιππίδης, γαλακτοπαραγωγός από τον Γάζωρο Σερρών, ιδιοκτήτης μεγάλης μονάδας αγελαδοτροφίας και συνεργάτης κορυφαίας τοπικής γαλακτοβιομηχανίας, μας είπε ότι η πρόβλεψή του είναι για άνοδο της τιμής. «Αυτή είναι η αίσθησή μου, χωρίς όμως να μπορώ να την τεκμηριώσω αυτή τη στιγμή. Οι ειδήσεις που μας έρχονται από το εξωτερικό κι έχουν να κάνουν με τον περιορισμό της αγελαδοτροφίας σε μια σειρά από κράτη της δυτικής Ευρώπης δίνουν την εντύπωση πως ίσως παρουσιαστεί μικρή έλλειψη αγελαδινού γάλακτος τα επόμενα χρόνια».
Λέσβος: Οι συνεταιριστές κερδίζουν με 1,50€
Ο Μανώλης Κωνσταντιδέλλης, γενικός διευθυντής στον Αγροτικό Κτηνοτροφικό Συνεταιρισμό Μεσοτόπου Λέσβου, υποστηρίζει ότι η τιμή του γάλακτος δεν πρέπει να πέσει, γιατί οι κτηνοτρόφοι είναι ήδη πιεσμένοι.
«Πέρυσι πληρώσαμε τους παραγωγούς 1,50 ευρώ/λίτρο, 10 λεπτά πάνω από την τιμή που έδιναν οι έμποροι γάλακτος στο νησί μας, ενώ η τιμή για το γίδινο ήταν 1 ευρώ/λίτρο» μας είπε. Και συμπλήρωσε: «Δεν πρέπει να πέσει η τιμή, δεν αντέχει ο κτηνοτρόφος, κι αυτή θα είναι η θέση του συνεταιρισμού μας. Είναι πολλά τα έξοδα της παραγωγής, γνωστά σε όλους πιστεύω».
Ανοίγουν καταστήματα
Σύμφωνα με τον Μ. Κωνσταντιδέλλη, αυτή τη στιγμή υπάρχει ισορροπία στην αγορά, η οποία πρέπει να παραμείνει «και θα παραμείνει, εφόσον οι άλλοι κρίκοι της εφοδιαστικής αλυσίδας δεν θελήσουν να γίνουν μεμιάς πλούσιοι, για να μπορέσουν να παραμείνουν οι κτηνοτρόφοι στις εκμεταλλεύσεις τους, να παράγουν γάλα, για να μπορούμε να φτιάχνουμε φέτα». Οσο για το εξαιρετικό αυτό προϊόν (ΠΟΠ στο νησί της Λέσβου), η τιμή της φέτας θα εξαρτηθεί από την τιμή του γάλακτος και δεν πρόκειται να αυξηθεί περαιτέρω, αν η τιμή του γάλακτος παραμείνει στο επίπεδο των 1,50 ευρώ/λίτρο.
Αξίζει να αναφέρουμε ότι ο συνεταιρισμός, ο οποίος διαθέτει ήδη καταστήματα λιανικής πώλησης σε Θεσσαλονίκη (Αγορά Μοδιάνο) και Αθήνα (Ηλιούπολη), ετοιμάζει αυτό το διάστημα το τρίτο κατάστημά του, στη Θεσσαλονίκη (Καλαμαριά).
Κτηνοτρόφοι και τυροκόμοι μιλούν στον «Ε.Α.» για τους φόβους τους
Στα 1.500 μέτρα υψόμετρο, στην είσοδο της Βάλια Κάλντα, στη θέση Ντίζα Περιβολίου Γρεβενών στην Πίνδο, συναντήσαμε πρόσφατα τον κτηνοτρόφο Στέργιο Σαΐτη, ο οποίος εκτρέφει περίπου 400 αιγοπρόβατα.
Την προηγούμενη περίοδο ο κτηνοτρόφος παρέδιδε το γάλα του στον Συνεταιρισμό Αιγοπροβατοτρόφων Ελασσόνας «Γάλα Ελλάς» στην τιμή των 1,60 ευρώ/λίτρο, από τις καλύτερες που καταγράφηκαν σε πανελλαδικό επίπεδο, όχι όμως αρκετή για τις συνθήκες στις οποίες διαβιοί και εκτρέφει τα ζώα του. Ο ίδιος δεν γνωρίζει πού θα κυμανθούν οι τιμές, όμως, όπως μας εξομολογήθηκε, φοβάται πως οι πιέσεις των εταιριών που συλλέγουν γάλα στη Θεσσαλία θα οδηγήσουν σε περαιτέρω μείωση της τιμής.
Μένουμε στον ίδιο νομό, αλλά κατεβαίνουμε στην πόλη των Γρεβενών, όπου συναντάμε τον τυροκόμο Βασίλειο Σιαφαρίκα, παραγωγό με μακρά οικογενειακή παράδοση, ο οποίος παραμένει σταθερά στην πλευρά της «αδιαπραγμάτευτης ποιότητας» και αρνείται να παίξει παιχνίδια με τη φέτα. «Το 2024 αγοράσαμε ακριβά το γάλα και θεωρώ πως πουλάμε φτηνά το τυρί. Αγοράσαμε 1,50 ευρώ/κιλό το γάλα και πουλάμε 7,80 ευρώ/κιλό τη φέτα. Θα έπρεπε, αν θέλετε, να πουλάμε 8,40 ευρώ/κιλό, διότι το γάλα κατέβηκε μόλις 5 λεπτά, άρα εμείς οι τυροκόμοι βάλαμε για μια ακόμα χρονιά “πλάτη”. Είναι όμως θλιβερό να βλέπω συναδέλφους που έχουν ακόμα τυριά στα ψυγεία τους να πουλάνε στην τιμή των 6,20 ευρώ/κιλό και να χάνουν χρήματα – και μάλιστα για χρόνια» σχολιάζει.
Ο Γρεβενιώτης παραγωγός, ο οποίος έχει ενταχθεί και στο πολλά υποσχόμενο cluster των τυροκόμων της Δυτικής Μακεδονίας, αναφερόμενος στους κτηνοτρόφους μάς λέει: «Τον Μάιο αγοράζαμε γάλα στην τιμή των 1,48 ευρώ/ λίτρο. Θεωρώ πως είναι μια καλή τιμή για τον παραγωγό. Αν δεν βγάλει χρήματα και τώρα, δεν ξέρω πότε θα βγάλει. Αν έβγαινε ο κτηνοτρόφος πριν από χρόνια, όταν το γάλα είχε 90 λεπτά…»
Αρκαδία: Θα παραμείνουν τα 1,65 €;
Ο μετακινούμενος κτηνοτρόφος Αθανάσιος Κατσικάρης εκτρέφει κοπάδι 250 αιγών. Ξεχειμωνιάζει στους Βουτιάνους Λακωνίας, αλλά το καλοκαίρι ανεβαίνει στον Πάρνωνα κι έχει έδρα του τον Αγιο Πέτρο Βόρειας Κυνουρίας, όπου τον συναντήσαμε. Εδινε το γάλα του με 1,65 ευρώ/λίτρο, αλλά αυτή τη στιγμή δεν γνωρίζει πού θα κινηθεί η νέα τιμή. «Ηταν καλή η τιμή που πήραμε για την περίοδο 2023-2024, αλλά μην ξεχνάτε ότι ήταν για μερικούς μήνες μόνο» μας λέει.
Σύμφωνα με τον νεαρό τυροκόμο Κωνσταντίνο Τσατσουλή από τη Φάρμα Τσαλιμάκου στη Βυτίνα, ο οποίος συνεχίζει σήμερα μια σπουδαία τυροκομική παράδοση η οποία κρατά από το 1935, «αυτή τη στιγμή υπάρχουν αποθέματα τυριών, τόσο φέτα όσο και σκληρά, τα οποία αναμένεται να οδηγήσουν σε πτώση της τιμής του γάλακτος».
Θεσσαλία: Ταλαιπωρεί η πανώλη
Κατηφορίζουμε προς τη Θεσσαλία και την Ελασσόνα, πόλη άμεσα συνδεδεμένη με τη φέτα, η οποία δίνει τον τόνο στην ευρύτερη αγορά γάλακτος, σε μια περιοχή όμως η οποία αντιμετώπισε πρόσφατα την πανδημία της πανώλης των μικρών μηρυκαστικών. Ο Γιάννης Γιώτσας από τη Γαλανόβρυση Ελασσόνας «τρέχει» με την οικογένειά του την ομώνυμη τυροκομική εταιρία. «Αυτό το διάστημα γίνονται οι εκκαθαρίσεις της γαλακτικής περιόδου 2023-2024, οπότε δεν γνωρίζω πού θα κινηθούν οι τιμές. Εάν δεν λυθεί το πρόβλημα με την πανώλη, το οποίο -σας πληροφορώ- δεν έχει λυθεί, δεν μπορούμε να συζητάμε για νέα συμβόλαια της γαλακτικής περιόδου».
Η φέτα και η αγοραστική κίνηση
Οπως μας ενημέρωσε ο Γιάννης Γιώτσας, υπάρχουν ακόμα δύο παράγοντες που θα επηρεάσουν αποφασιστικά τις τιμές του γάλακτος: η διάθεση των αποθεμάτων φέτας στα ψυγεία των Θεσσαλών συναδέλφων του και η αγοραστική κίνηση. «Υπάρχει μια μικρή ύφεση στις πωλήσεις της φέτας και μια αντίστοιχη αύξηση στο αγελαδινό τυρί» μας λέει προβληματισμένος, κι αυτό συμβαίνει «εξαιτίας του ότι ορισμένοι καταναλωτές συνδέουν το αιγοπρόβειο γάλα και τη φέτα με την πανώλη, αγνοώντας πως δεν επηρεάζεται το γάλα αλλά και το γεγονός ότι η φέτα που διατίθεται αυτή τη στιγμή έχει παραχθεί με γάλα που συλλέχθηκε αρχές του 2024 μέχρι, το πολύ, τον Μάιο».