Λίγες εβδομάδες μετά το «αντάρτικο» των 11 βουλευτών της Ν.Δ. για το μείζον θέμα των «κόκκινων» δανείων και τις δικαιολογίες που ακολούθησαν από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών, έρχονται τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για το β’ τρίμηνο του 2024, τα οποία δείχνουν πως η χώρα μας κατέχει τη θλιβερή πρωτιά με το υψηλότερο ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Με βάση τα στοιχεία της ΕΚΤ, η χώρα μας διαθέτει δείκτη μη εξυπηρετούμενων δανείων 3,42% και παραμένει «κόκκινη» πρωταθλήτρια σε όλη την Ε.Ε., έχοντας μπροστά της πολύ δρόμο να διανύσει μέχρι να «πιάσει» τον ευρωπαϊκό μέσο όρο τού 1,92%. Σημειώνεται πως η κυβέρνηση, μέσω των προγραμμάτων «ΗΡΑΚΛΗΣ» και τις κρατικές εγγυήσεις που προσφέρει (πρόσφατα ανακοινώθηκε πως θα αυξηθεί κατά 1 δισ. στα 3 δισ. ευρώ), στην πράξη απαλλάσσει τις τράπεζες από τα «κόκκινα» δάνεια, ώστε να φαίνονται «ελαφρύτερα» τα οικονομικά τους στοιχεία και πωλούνται μαζικά, μέσω τιτλοποιήσεων, στα ξένα funds.
Στην πράξη αλλάζει μόνο χέρια το χρέος των Ελλήνων δανειοληπτών, των οποίων τα δάνεια περνούν στα funds που με τη σειρά τους δίνουν τη διαχείρισή τους στους servicers.
Με βάση τα στοιχεία της ΕΚΤ, στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Ισπανία με 2,79%, ακολουθεί το Λουξεμβούργο με 2,64% (με τον δείκτη μάλιστα να κινείται ανοδικά τα τελευταία χρόνια, καθώς πριν από έναν χρόνο ήταν στο 1,39%) και ακολουθούν η Πορτογαλία με 2,55% και η Ιταλία με 2,41%. Οι Λετονία, Λιθουανία και Εσθονία έχουν τους χαμηλότερους δείκτες, σχεδόν μηδενικούς δείκτες «κόκκινων» δανείων (0,40%, 0,65% και 0,92%, αντίστοιχα).
Στον αέρα ο φορέας απόκτησης ακινήτων
Εδώ και χρόνια, παρά τον τεράστιο όγκο «κόκκινων» δανείων, η χώρα μας δεν διαθέτει απολύτως καμία προστασία για την πρώτη κατοικία έναντι πλειστηριασμών. Οι μόνοι που τυγχάνουν προστασίας είναι οι ευάλωτοι δανειολήπτες, υπό την προϋπόθεση όμως πως θα αιτηθούν την ένταξή τους στην προπτωχευτική διαδικασία, δηλαδή ότι δέχονται να χάσουν όλη την περιουσία τους όταν ενεργοποιηθεί ο φορέας απόκτησης και επαναμίσθωσης ακινήτων. Πρόκειται για έναν φορέα που εκκρεμεί να συσταθεί εδώ και χρόνια και στην πρόσφατη απάντηση της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικού Χρέους προς τους 11 βουλευτές της Ν.Δ. απέφυγε εντέχνως να προσδιορίσει το χρονοδιάγραμμα ενεργοποίησής του!
Οταν (και αν) τεθεί σε λειτουργία, θα γίνει το πρώτο «ξεσκαρτάρισμα» για τους δανειολήπτες που έχουν προχωρήσει στην αίτηση και, εφόσον βρεθούν να μην πληρούν τα κριτήρια, αναμένεται να αρχίσει η διαδικασία των πλειστηριασμών, ακόμα και των εξώσεων. Οι πραγματικά «κόκκινοι» ευάλωτοι δανειολήπτες θα έχουν τη δικαίωμα να παραμείνουν ως ένοικοι στα σπίτια τους, καταβάλλοντας ένα μηνιαίο μίσθωμα που θα συμφωνηθεί με τον φορέα και θα μπορούν να τα επαναγοράσουν έπειτα από 12 χρόνια, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα μισθώματα που έχουν καταβάλει ως εκείνη την ημέρα.
Πανάκριβοι οι δανεισμοί, ανύπαρκτα τα επιτόκια των καταθέσεων
Εκτός από τα «κόκκινα» δάνεια η Ελλάδα βρίσκεται και στην πρώτη πεντάδα των χωρών με το υψηλότερο επιτοκιακό περιθώριο, δηλαδή την «ψαλίδα» ανάμεσα στα επιτόκια που προσφέρουν οι τράπεζες σε νέα δάνεια και σ’ εκείνα για τις καταθέσεις.
Ο μέσος ευρωπαϊκός όρος ανέρχεται στο 1,61%, όταν στη χώρα μας ξεπερνά το 3,32%! Πρόκειται για μια ξεκάθαρη ληστεία από πλευράς συστημικών τραπεζών έναντι των Ελλήνων πολιτών, αφού για τη χορήγηση ενός δανείου καλούνται να πληρώσουν πανάκριβα επιτόκια, αλλά όταν θελήσουν να καταθέσουν τα χρήματά τους σε μία από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες, οι τόκοι είναι σχεδόν μηδενικοί.
Με βάση τα στοιχεία της ΕΚΤ, η «ψαλίδα» στις συστημικές τράπεζες της χώρας μας ανέρχεται στο 3,32%, καταλαμβάνοντας την 5η πανευρωπαϊκή θέση, πίσω από τη Λετονία με 3,78%, τη Λιθουανία με 3,67%, την Εσθονία με 3,64% και τη Σλοβενία με 3,64%.
Είναι ενδεικτικό πως το μέσο επιτόκιο για νέες καταθέσεις αγγίζει στη χώρα μας το 0,57%, ενώ για να λάβει κάποιος ένα νέο δάνειο θα πρέπει να καταβάλει επιτόκια της τάξεως του 5,86%! Σχεδόν μηδενικά διατηρούνται τα επιτόκια για τις καταθέσεις μίας ημέρας. Πρόκειται για το είδος των καταθέσεων που επιλέγουν οι περισσότεροι πολίτες, καθώς τους δίνει τη δυνατότητα ανάληψης οποιαδήποτε στιγμή, κάτι που δεν μπορεί να συμβεί στις προθεσμιακές που προσφέρουν υψηλότερα επιτόκια. Τα μέσα επιτόκια των καταθέσεων μίας ημέρας από νοικοκυριά βρίσκονται μόλις στο 0,03% (!), όταν στην υπόλοιπη Ευρώπη είναι 13 φορές υψηλότερα, δηλαδή στο 0,39%!
Αυτό το ληστρικό «χάσμα» έχει επικριθεί πολλές φορές και από τα στελέχη του οικονομικού επιτελείου, χωρίς όμως να ιδρώνει το αυτί των τραπεζιτών. Μέσω αυτής της τακτικής (και των τεράστιων προμηθειών που εφαρμόζουν σε κάθε είδους συναλλαγή) προκύπτουν τεράστια κέρδη, τα οποία τους επόμενους μήνες θα διατεθούν ως μέρισμα στους μετόχους τους. Υψηλές προμήθειες επιβάλλονται ακόμα και σε καθημερινές συναλλαγές, όπως πληρωμές λογαριασμών, αποστολές ή λήψεις εμβασμάτων, έκδοση/επανέκδοση καρτών κ.ο.κ. Παρά τις μικρές μειώσεις που έχουν ανακοινώσει τους τελευταίους μήνες, παραμένουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.
Εντυπωσιακή είναι η διαφοροποίηση στα έσοδα από προμήθειες ως ποσοστό στα συνολικά λειτουργικά έξοδα, όπου ο μέσος όρος είναι στο 28,77% και η Ελλάδα βρίσκεται στο 17,29%, με τα έσοδα από προμήθειες στο α΄ 6μηνο για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες να σπάνε το φράγμα του 1 δισ. ευρώ. Πρωταθλήτρια είναι η Γαλλία με 36,92% και ακολουθούν η Ιταλία με 31,73% και η Γερμανία με 31,34%.