ΔΥΠΑ: Μοίρασε λεφτά για την ενίσχυση νέων επιχειρήσεων που δημιούργησαν πρώην άνεργοι 30-55 ετών, με έμφαση στην ψηφιακή οικονομία, χωρίς δικλίδα ασφαλείας

Με απίστευτη προχειρότητα, σε τέτοιο βαθμό που να κινεί υποψίες, διαχειρίζεται η διοίκηση της ΔΥΠΑ τα κονδύλια εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, προερχόμενα από τις εισφορές εργαζομένων και εργοδοτών. Ενώ το υπουργείο Εργασίας δεν απαντά για τις καταγγελίες για την τεράστια «μαύρη τρύπα» στα αποθεματικά του τέως ΟΑΕΔ, κάθε μέρα αποκαλύπτεται και άλλη μία περίπτωση κακοδιαχείρισης.

Του Σπύρου Γεράρδη

Αυτήν τη φορά αφορά το γεγονός ότι τα χρήματα του προγράμματος «Επιχορήγησης νέας επιχειρηματικότητας για 1.900 ωφελουμένους, ηλικίας 30-55 ετών, με έμφαση στην ψηφιακή οικονομία», ύψους 14.800 ευρώ ανά επιχείρηση, δόθηκαν χωρίς καμία δικλίδα ασφαλείας ή ουσιαστικό έλεγχο από τον φορέα.

Η δράση αφορά την ενίσχυση νέων επιχειρήσεων, που έχουν δημιουργήσει πρώην άνεργοι 30-55 ετών σε όλες τις περιφέρειες της χώρας, εκτός της Αττικής και του νότιου Αιγαίου, με έμφαση στις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε κλάδους της ψηφιακής οικονομίας. Διαβάζοντας την περιγραφή του προγράμματος ο κάθε ενδιαφερόμενος διαμορφώνει την άποψη ότι θα χρηματοδοτηθούν επιχειρήσεις που ως κύριο αντικείμενο θα έχουν τα ψηφιακά εργαλεία για την αύξηση της εμπορικής δραστηριότητάς τους μέσω του διαδικτύου.

Το πρόβλημα έγκειται στο γεγονός ότι η δημόσια πρόσκληση, στην οποία συμπεριλαμβάνονται οι όροι και οι προϋποθέσεις ένταξης στο πρόγραμμα, ενσωμάτωσε σχεδόν όλες τις επιχειρήσεις (ΚΑΔ), με την προϋπόθεση να κατασκευάσουν απλά έναν οποιαδήποτε διαδικτυακό τόπο (site). Χωρίς καν να συμπεριλάβουν ποιοτικούς δείκτες επιλογής/ βαθμολόγησης, όπως το να διαπιστώνεται εάν εξυπηρετούνται πελάτες ηλεκτρονικά. Δεν ενδιαφέρει τη ΔΥΠΑ, δηλαδή, εάν τα χρήματα που επιχορήγησε είχαν αποτέλεσμα την αύξηση ή ακόμα και την εν μέρει διαδικτυακή εξυπηρέτηση των επιχειρήσεων, αν και αυτός ήταν ο σκοπός της χρηματοδότησής τους.

Ετσι, για τη ΔΥΠΑ αρκεί μία φωτογραφία από το site ή απλά να υπάρχει μόνο ως ιστοσελίδα για να επιχορηγήσει με 14.800 ευρώ μια επιχείρηση, προσκομίζοντας η τελευταία μια απόδειξη (σύνοψη εσόδων – εξόδων) από την ΑΑΔΕ με οποιοδήποτε συνολικό ποσό, χωρίς τη θέσπιση ελάχιστου τζίρου, ενώ πρέπει και να έχει αναρτήσει την αφίσα χρηματοδότησης σε εμφανές σημείο και να υπάρχει πρόσβαση αναπήρων.

Ομως, η χαλαρότητα που επέδειξε η ΔΥΠΑ στη διαμόρφωση των όρων και των προϋποθέσεων του εν λόγω προγράμματος δεν περιορίστηκε μόνο στο ότι δεν την ενδιέφερε καν εάν οι επιχειρήσεις στις οποίες έδωσε τόσα λεφτά εξυπηρετούν μέσω του διαδικτύου. Δεν έθεσε ούτε μία ημέρα περιοριστικής προθεσμίας πλέον του ενός έτους (όσο διαρκεί η εκταμίευση των τριών δόσεων) για να μην κλείσει η επιχείρηση, με αποτέλεσμα να είναι νόμιμη η χρηματοδότηση μιας επιχείρησης, εάν κλείσει μία μόλις ημέρα μετά το έτος χρηματοδότησής της!

Επιπλέον, η ΔΥΠΑ οφείλει να κάνει αιφνίδιους, επιτόπιους ελέγχους στις επιχειρήσεις για να διασφαλίζεται όσον αφορά την κατασπατάληση του δημόσιου χρήματος απέναντι σε πρακτικές ορισμένων επιτηδείων, που εισπράττουν κρατικές επιχορηγήσεις χωρίς να εξυπηρετούν τους σκοπούς του κάθε προγράμματος, με αποτέλεσμα τον προσωπικό τους πλουτισμό και την εξαπάτηση της υπηρεσίας. Η ΔΥΠΑ όμως συμπεριέλαβε στην εν λόγω δημόσια πρόσκληση τη διενέργεια ενός μόνο επιτόπιου ελέγχου, στο τέλος του προγράμματος, πριν από την εκταμίευση της τελευταίας τρίτης δόσης, ενώ επιπλέον αιφνίδιος έλεγχος φρόντισε να γίνεται μόνο εάν υπάρχει συγκεκριμένη καταγγελία.

Το κυριότερο όμως που έγινε είναι ότι η ΔΥΠΑ δεν υποχρέωσε τις επιχειρήσεις να προσκομίσουν τις αποδείξεις δαπανών (ενοικίων, προμήθειας προϊόντων, κατασκευής του χώρου επιχείρησης κ.ά.). Δηλαδή ο κάθε επιχορηγούμενος θα εισπράξει το ίδιο ποσό των 14.800 ευρώ, ακόμα και εάν έχει δαπανήσει οποιοδήποτε ελάχιστο ποσό για την ίδρυση και τη λειτουργία της επιχείρησής του. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο προϋπολογισμός του προγράμματος ανέρχεται σε 28.120.000 ευρώ και συγχρηματοδοτείται από το Δημόσιο, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία (ΕΣΠΑ 2014-2020) και του Προγράμματος Ανταγωνιστικότητα (ΕΣΠΑ2021-2027).

Καίρια ερωτήματα για την κατασπατάληση των κρατικών κονδυλίων

Οπως σημειώνει ο Πανελλήνιος Σύλλογος Υπαλλήλων ΟΑΕΔ (τέως ΟΕΚ-ΟΕΕ), η διοίκηση του οργανισμού μιλά για «αποτελεσματικότητα, καινοτομία και ανταγωνιστικότητα, όταν δεν τους ενδιαφέρει να επιλέξουν σχέδια δράσεις των επιχειρήσεων με βάση συγκεκριμένους ποιοτικούς δείκτες, που θα επιχορηγήσουν βιώσιμες απασχολήσεις». Απευθύνει, δε, μία σειρά από εύλογα ερωτήματα, στα οποία οφείλει να απαντήσει είτε η διοίκηση είτε η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας, που παρακολουθεί άλαλη την κατασπατάληση των κρατικών κονδυλίων:

Πώς ακριβώς εξασφαλίζεται η ΔΥΠΑ από όσους συστηματικά επιχορηγούνται με κρατικό χρήμα, χωρίς να αποδεικνύεται ότι ο σκοπός τους είναι πράγματι η ίδρυση μιας βιώσιμης επιχείρησης;
Ακολουθείται η ίδια πολιτική χαλαρότητας των όρων και των προϋποθέσεων για τα προγράμματα ίδρυσης νέων επιχειρήσεων και στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες;
Σε ποιους κλάδους επιχειρήσεων κατευθύνθηκε η συγκεκριμένη δράση ανά Π.Ε. και ποιος είναι ο τζίρος τους ανά κλάδο αλλά και ο αριθμός των εργαζομένων που απασχολούν; Πόσες επιχειρήσεις απ’ όσες χρηματοδοτήθηκαν έχουν τζίρο κάτω των 1.000, 5.000, 10.000 και 15.000 ευρώ;
Πόσους πελάτες εξυπηρετούν ψηφιακά καθημερινά/μηνιαίως και πόσες τελικώς επιχειρήσεις θα συνεχίσουν τη λειτουργία τους και μετά το ένα έτος που διαρκεί η επιχορήγηση;
Υπάρχουν εταιρίες που τελικά εισέπραξαν την πρώτη ή και τη δεύτερη δόση της επιχορήγησης και τελικώς δεν λειτουργούν;
Γιατί δεν αποφασίστηκε από τη ΔΥΠΑ η διεξαγωγή συνεχών, αιφνίδιων, επιτόπιων ελέγχων στις επιχορηγούμενες επιχειρήσεις για να διαπιστώνεται σε τακτική βάση η λειτουργία τους και εάν συνεχίζουν να τηρούν τους όρους και προϋποθέσεις του προγράμματος για τoυς οποίους χρηματοδοτήθηκαν;
Γιατί δεν ενσωματώθηκαν τακτικοί διοικητικοί έλεγχοι με ποιοτικούς δείκτες κατά τη διάρκεια του προγράμματος για όλες τις επιχειρήσεις, έτσι ώστε βάσει των αποτελεσμάτων η ΔΥΠΑ να παράσχει στήριξη και συμβουλές για την αύξηση της παραγωγικότητάς τους και τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών;