Ειρήνη Παπά: Η αξεπέραστη ιέρεια της τέχνης μας

Σαν θεά από αρχαία ελληνική τραγωδία, προβάλλει η εκστατικά όμορφη Ειρήνη Παππά στην καλλιτεχνική μας σκηνή, που την σκέπασε με την απαράμιλλη καλλιτεχνική της πολυμέρεια και την περίσεπτη διεθνή της αναγνώριση.

Προικοδοτημένη από την φύση η διεθνής μας ηθοποιός με έναν σπάνιο σωματότυπο, που υποστασιοποιούσε σε όλη της την μεγαλοπρέπεια την αρχαία ελληνική ομορφιά, αλλά και με πολυεπίπεδη λυρική παιδεία, δεν άργησε να βρεί το δρόμο προς την διεθνή αναγνώριση και επιτυχία. Ενδεικτικά είναι τα λόγια εδώ του μεγάλου Πορτογάλου σκηνοθέτη : Μανοέλ Ντε Ολιβέιρα, είχε πει ότι είναι «η πανέμορφη και μεγαλοπρεπή φιγούρα που ενσαρκώνει τη γυναικεία ψυχή στη βαθύτερη έκφραση της και η εικόνα της Ελλάδας όλων των εποχών».

Έπαιξε σε θεατρικές παραστάσεις και ταινίες, που απήλαυσαν της διεθνούς αναγνώρισης και το όνομά της έγινε ένα από τα ισχυρότερα brands του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού. Αναφέρουμε ενδεικτικά τις ταινίες «Ζ» του Κώστα Γαβρά, «Ιφιγένεια», «Ηλέκτρα», που διεκδίκησαν το όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίαςστο Φεστιβάλ κινηματογράφου τν Καννών και  πρώτη μάλιστα το πήρε. Ακόμα τις διεθνείς παραγωγές «Τα κανόνια του Ναβαρόνε» με τους Γκρέγκορυ Πέκ, Ντέιβιντ Νίβεντ και Άντονυ Κουήν, τον «Αλέξη Ζορμπά» και άλλα ακόμα αριστουργήματα, μέσω των οποίων η ηθικά λαμπρή Ειρήνη Παππά, προέβαλε παγκοσμίως την Ελλάδα.

Η μεγάλη μας ηθοποιός είδε το φως της ζωής, στις 3 Σεπτεμβρίου του 1929 στο Χιλιομόδι Κορινθίας, μέσε σε μια εύκρατη πολιτισμικά οικογένεια όπου τα γράμματα και ο πολιτισμός ήταν στο dna της ! Η μητέρα της Ελένη Λελέκου το γένος Πρεβεζάνου ήταν δασκάλα και  πατέρας της Σταύρος Λελέκος ήταν καθηγητής του κλασικού δράματος, αλλά και διευθυντής του σχολείου του Σοφικού Κορινθίας, ο οποίος την μύησε στην ανάγνωση αρχαίων ελληνικών.

Για αυτό εξάλλου σε όλη της την μακρά καλλιτεχνική πορεία, η έξοχη Ειρήνη Παππά, ήταν οικεία με την αρχαιοελληνική γραμματεία. Ενώ ο προπάππος της Σταύρος Λελέκος είχε γράψει το πρώτο συντακτικό της αρχαίας ελληνικής γλώσσας (1881), αλλά και άλλα σπουδαία διδακτικά βιβλία της εποχής. Η Ειρήνη Παππά είχε άλλες τρείς αδελφές, εκ των οποίων η Ευαγγελία Λελέκου – Μανθοπούλου ακτινολόγος ήταν πρώην διευθύντρια του νοσοκομείου Άγιος Σάββας και η Δέσποινα Λελέκου – Τατάκη υπήρξε διακεκριμένη ποιήτρια και λογοτέχνης. Μια εύκρατη δηλαδή πολιτισμικά οικογένεια.

Εθνικού Θεάτρου, πλάι στους σπουδαίους δασκάλους της δραματικής μας τέχνης, Καρυντινό, Πέλλο Κατσέλη, Δημήτρη Ροντήρη, Παρασκευά, Γληνό. Θα κάνει την πρωτόλεια εμφάνισή της το 1948 στην Λυρική Σκηνή με την επιθεώρηση «Άνθρωποι…Άνθρωποι» του Αλέκου Σακελλάριου με σπουδαία υποκριτικά αναστήματα της εποχής. Αλλά και την πρώτη της εμφάνιση στην μεγάλη οθόνη, στην ταινία «Χαμένοι Άγγελοι» του Νίκου Τσιφόρου, δείχνοντας και εκεί το αξεπέραστο δραματικό της κύτταρο. Και το 1951 κάνει το μεγάλο της κινηματογραφικό βήμα, με την συμμετοχή της στην δραματική ταινία «Νεκρή Πολιτεία» του ταλαντούχου Φρίξου Ηλιάδη, γυρισμένη στο Μυστρά, με συμπρωταγωνιστή τον Γιώργο Φούντα, που εκπροσώπησε την Ελλάδα, στο διεθνές Φεστιβάλ Καννών. Έκτοτε θα επακολουθήσει μια αλυσίδα επιτυχιών, με συμμετοχές σε αρκετές χολιγουντιανές παραγωγές, αλλά και πρωταγωνιστικούς ρόλους στο θέατρο Μπρόντγουέι.

Για την πολυεδρικήσυμμετοχή της στην τέχνη,τιμήθηκε πολλαπλώς. Από τον Πρόεδρο της ελληνικής δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλο,  με το παράσημο του Ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικος.Και το 2008 τιμήθηκε από την Ιταλία  με το «Βραβείο Ρώμη» στο θέατρο της «Όστια Αντίκα». Δοθέντος ότι στην Ιταλία αναπτύχθηκε καλλιτεχνικά σημαντικά και οι Ιταλοί με πολύν αγάπη την αποκαλούσαν «Bella Greca»και «Irene Nostra» – η δική μας Ειρήνη ! Εκεί άλλωστε κατέφυγε στα χρόνια της χούντας, για να αντιταχθεί στο δικτατορικό καθεστώς. Το 2000 η Ειρήνη Παππά τιμήθηκε με την σπουδαία διάκριση «Γυναίκα της Ευρώπης» και το 2009 με τον Χρυσό Λέοντα Μπιενάλε του Θεάτρου της Βενετίας, από τον σκηνοθέτη Μαουρίτσιο Σκαπάρρο. Ενώ έγινε και επίτιμος διδάκτορας του πανεπιστημίου Τορ Βεργκάτα της Ρώμης.

Σημαντικές ήταν εξάλλου και οι τιμές που έλαβε στην Πορτογαλία, η οποία ενθέρμως υποστήριξε και το θέατρο που ίδρυσε εκεί η διεθνής μας ηθοποιός, για να παίζονται αρχαίες τραγωδίες. Να σημειώσουμε ακόμα το πέρασμα της Ειρήνη Παππά στην πολτική, με την σοβαρότητα και ευθύνη που πάντα την διέκρινε ως ενεργό πολίτη, μέσα από τις τάξεις του ΚΚΕ. Σε ότι αφορά την προσωπική της ζωή η μεγάλη μας ντίβα είχε παντρευτεί το 1947 τον ηθοποιό Άλκη Παππά, αλλά χώρισαν το 1951. Τούτη την περίοδο ζει στην γενέτειρα της το Χιλιομόδι Κορινθίας, με προβλήματα Αλτσχάιμερ. Ασίγαστο πάθος για το θέατρο, με ένα σπάνιο δραματικό κύτταρο και μια εκστατική αρχαιοελληνική ομορφιά, είναι τα στοιχεία, με τα οποία πορεύτηκε στην διεθνή της καριέρα, η απαράμιλλη ντίβα μας Ειρήνη Παππά. Και με αυτά την έχουμε βαθιά μες την καρδιά μας !