Σε δημόσια διαβούλευση έθεσε χθες το υπουργείο Εργασίας τον νέο μηχανισμό αυτόματου καθορισμού του κατώτατου μισθού, που θα τεθεί σε ισχύ το 2028. Ο μηχανισμός προέκυψε με αφορμή την ενσωμάτωση στο Εθνικό Δίκαιο Κοινοτικής Οδηγίας για επαρκείς κατώτατους μισθούς και τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας. Η αλλαγή, πάντως, βρίσκει αντίθετη τη ΓΣΕΕ, που έχει ήδη προκηρύξει 24ωρη γενική απεργία (από κοινού με την ΑΔΕΔΥ) για τις 20 Νοεμβρίου.
Προτείνεται η υιοθέτηση ενός αυτόματου συστήματος τιμαριθμικής προσαρμογής, στα πρότυπα της Γαλλίας, με βάση συντελεστή που προκύπτει από το άθροισμα α) του ετήσιου ποσοστού μεταβολής του δείκτη τιμών καταναλωτή μεταξύ 1ης Ιουλίου του προηγούμενου έτους και 30ής Ιουνίου του τρέχοντος για το χαμηλότερο 20% της εισοδηματικής κατανομής των νοικοκυριών, β) του μισού του ετήσιου ποσοστού μεταβολής της αγοραστικής δύναμης του γενικού δείκτη μισθών κατά την ίδια χρονική περίοδο. Σήμερα, πάντως, δεν μπορεί να πει κάποιος με βεβαιότητα πώς θα εφαρμοστεί το νέο σύστημα, καθώς ο δεύτερος δείκτης αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει.
Οδηγός 12 σημείων
Σε μια προσπάθεια να ξεδιαλύνει το τοπίο γύρω από τον νέο μηχανισμό, το υπουργείο Εργασίας εξέδωσε έναν οδηγό 12 ερωταποκρίσεων. Τα πιο σημαντικά σημεία είναι τα εξής:
1. Ποιος είναι ο μαθηματικός τύπος που θα χρησιμοποιείται για την αύξηση του κατώτατου μισθού; (Ποσοστό μεταβολής του Κατώτατου Μισθού) = (Ποσοστό μεταβολής του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή για τα νοικοκυριά στο χαμηλότερο 20% της εισοδηματικής κατανομής) + [(Ποσοστό μεταβολής της αγοραστικής δύναμης του Γενικού Δείκτη Μισθών)/2].
Το ποσοστό της ετήσιας αύξησης του κατώτατου μισθού θα είναι το άθροισμα αφενός του ετήσιου ποσοστού μεταβολής του δείκτη τιμών καταναλωτή, ειδικά για τα νοικοκυριά στο χαμηλότερο 20% της εισοδηματικής κατανομής, αφετέρου του μισού τού ετήσιου ποσοστού μεταβολής της αγοραστικής δύναμης του γενικού δείκτη μισθών κατά την ίδια χρονική περίοδο. Με απλά λόγια, θα λαμβάνονται υπόψη η ακρίβεια για τα νοικοκυριά στο χαμηλότερο 20% της εισοδηματικής κατανομής και η αύξηση της παραγωγικότητας της ελληνικής οικονομίας.
Ο μαθηματικός τύπος για τον καθορισμό του κατώτατου μισθού έχει ως βάση το γαλλικό μοντέλο και λαμβάνει υπόψη αντικειμενικά και διαφανή οικονομικά στοιχεία, ενώ και άλλες χώρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και η Ολλανδία, εφαρμόζουν παρόμοια συστήματα.
Οι σχετικοί δείκτες θα υπολογίζονται από την ΕΛ.ΣΤΑΤ., ενισχύοντας την εμπιστοσύνη στο σύστημα.
2. Η εφαρμογή του μαθηματικού τύπου μπορεί να οδηγήσει σε μείωση του κατώτατου μισθού; Όχι. Προβλέπεται ρητά ότι ο κατώτατος μισθός δεν μπορεί να μειωθεί. Σε περιπτώσεις έκτακτων συνθηκών και σοβαρών οικονομικών προβλημάτων, ο μηχανισμός μπορεί να παρεκκλίνει από τον αυτόματο μαθηματικό τύπο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο κατώτατος μισθός θα καθορίζεται μέσω διαβούλευσης, αλλά η μείωση του κατώτατου μισθού παραμένει απαγορευμένη.
3. Γιατί το νέο σύστημα θα ισχύσει από τον κατώτατο του 2028; Τι θα ισχύσει έως τότε;
Το νέο σύστημα στηρίζεται σε σειρά στοιχείων και δεδομένων, και απαιτείται ικανός χρόνος προσαρμογής, προκειμένου να δημιουργηθούν οι νέοι δείκτες από την ΕΛ.ΣΤΑΤ. Ο νέος μηχανισμός αυτόματης αναπροσαρμογής του κατώτατου μισθού θα ισχύσει από το 2028. Για τον καθορισμό του κατώτατου μισθού για τα έτη 2025, 2026 και 2027 θεσπίζεται μια μεταβατική διαδικασία, με την ουσιαστική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και της ΑΔΕΔΥ, οι οποίοι θα συμμετέχουν στην Επιτροπή Διαβούλευσης που θα διατυπώνει γνώμη με θεσμικό και ενιαίο τρόπο.