Ένα εύρημα εθνικής σημασίας με παγκόσμια εμβέλεια χαρακτήρισε η αρχαιολόγος – βυζαντινολόγος Αναστασία Κουμούση τη μοναδική ανακάλυψη της προσωπογραφίας του τελευταίου αυτοκράτορα του Βυζαντίου, Κωνσταντίνου ΙΑ’ Παλαιολόγου στην Παλαιά Μονή Ταξιαρχών Αιγιαλείας.
Μιλώντας στην ΕΡΤ η κ. Κουρμούση μίλησε εκτενώς για την σημασία της ανακάλυψης και περιέγραψε τις συγκλονιστικές στιγμές όταν ήρθε πρόσωπο με πρόσωπο με αυτήν.
«Δεν είναι ένα απλό εύρημα. Ξεπερνά τις αρχαιολογικές επιτυχίες έχει εθνική σημασία για εμάς. Είναι ο τελευταίος αυτοκράτορας του Βυζαντίου σε ένα μνημειακό ζωγραφικό σύνολο μοναδικό. Μην το ξεχνάμε, είναι μετά την Παντάνασσα. Αυτός ο ζωγράφος που ήρθε από τον Μυστρά και τον ήξερε – είμαι σίγουρη – γι’ αυτό τον έχει αποτυπώσει με τέτοια επιτυχία, αντιγράφει την Παντάνασσα του Μυστρά».
Σχετικά με την συγκινητική και μοναδική στιγμή της αποκάλυψης είπε:
«Εμείς εργαζόμαστε με τους συντηρητές στο παλαιομονάστηρο της Μονής Ταξιαρχών… Και κάποια στιγμή από χαμηλά – γιατί πρόκειται για μια τοιχογραφία που βρίσκεται σε ύψος περίπου πέντε μέτρων – διέκρινα τους δικέφαλους αετούς. Ανέβηκα στη σκαλωσιά και τότε τον είδα. Τον είδα σε μια απόσταση 30 εκατοστών. Τον κοίταγα, τον κοίταγα και ήξερα ποιον κοιτάω και ήξερα τι είχε βρεθεί εκείνη τη στιγμή, στα 5 μέτρα ύψος μια τοιχογραφία η οποία έχει καεί κατ’ επανάληψη. Γι’ αυτό και τα χρώματα είναι ξεπλυμένα. Αλλά η ομορφιά του, η γαλήνη του, το βλέμμα του…Για έναν αρχαιολόγο είναι συγκλονιστική εμπειρία η στιγμή μιας τέτοιας ανακάλυψης», τόνισε.
Τέλος αναφέρθηκε και στην σχέση του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου με την Παλαιά Μονή Ταξιαρχών εξηγώντας πως οι αδερφοί του, ο Θωμάς και ο Δημήτριος, οι δεσπότες του Μυστρά, ήταν ανακαινιστές της. «Ήταν οι δωρητές της μονής, γι’ αυτό και αυτός είναι εκεί, γιατί τον βάλανε να δείξουν την δυναστική συνέχεια. Ήταν ένας άτεκνος αυτοκράτορας. Ήταν δύο αδέρφια που θα διεκδικούσαν σε λίγο την εξουσία, άλλο αν ήταν προδιαγεγραμμένη η μοίρα. Και γι’ αυτό τον βάλανε εκεί απέναντι από αυτούς, σε μια πολύ σημαντική θέση για να δείξουν τη δυναστική συνέχεια και τα ίσα δικαιώματα και τα νόμιμα απέναντι στο θρόνο. Αυτή είναι η σχέση του με τη Μονή, μέσω των αδερφών του».