Δραστικά αλλάζει ο χάρτης των παραβάσεων στους ελληνικούς δρόμους, καθώς ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας εισάγει κατηγορίες επικινδυνότητας και αντικοινωνικής συμπεριφοράς, επιβάλλοντας αυστηρότερα πρόστιμα και κυρώσεις. Με τις αλλαγές να βρίσκονται ήδη σε δημόσια διαβούλευση, οι οδηγοί καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα πιο αυστηρό και στοχευμένο πλαίσιο οδικής ασφάλειας, ενώ οι παραβάσεις ταξινομούνται με στόχο τη δικαιότερη και αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της παραβατικότητας στους δρόμους.
Οι παραβάσεις στο νέο ΚΟΚ που έθεσε σε δημόσια διαβούλευση το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών με τίτλο: «Νέο κυρωτικό πλαίσιο του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και λοιπές διατάξεις για ασφαλή κινητικότητα» χωρίζονται σε χαμηλή, μεσαία και υψηλή επικινδυνότητα. Η δημόσια διαβούλευση θα ισχύσει έως τις 24 Ιανουαρίου 2025 ενώ η ισχύς του παρόντος αρχίζει 3 μήνες από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός αν άλλως ορίζεται στα επί μέρους άρθρα.
Συγκεκριμένα, το υπουργείο παραθέτει παραδείγματα με τις κατηγορίες του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) αλλά και τις νέες χρεώσεις.
Ειδικότερα, οι παραβάσεις χαμηλής επικινδυνότητας προβλέπουν χρηματικό πρόστιμο 30 ευρώ και αφορούν:
Παραβίαση ερυθρού σηματοδότη πεζών (από πεζό).
Μη παραχώρηση επαρκούς χώρου για τη διέλευση ανερχόμενου οχήματος, σε οδούς μεγάλης κλίσης, που η διέλευση των οχημάτων που έρχονται αντίθετα είναι αδύνατη ή δυσχερής.
Αντικανονικό άνοιγμα θυρών οχήματος
Οδηγός οχήματος που δεν φέρει τα απαιτούμενα έγγραφα (το πρόστιμο επιβάλλεται για κάθε έγγραφο που λείπει).
Παραβίαση ρυθμιστικών πινακίδων: Aπαγoρεύεται το κορνάρισμα [εκτός για απoφυγή δυστυχήματoς], Oδός υπoχρεωτικής διέλευσης πoδηλάτων [απαγoρευμένης της διέλευσης άλλων oχημάτων]),Oδός υπoχρεωτικής διέλευσης πεζών, Aπoκλειστική διέλευση λεωφoρείων ή τρόλλεϋ.
Παραβάσεις διαγραμμίσεων – Κίνηση σε λωρίδα κυκλοφορίας η οποία έχει πινακίδες σήμανσης ή λέξεις ή σύμβολα επί του οδοστρώματος, όπως λεωφορεία, ταξί και ποδήλατα, αν δεν οδηγούν οχήματα της κατηγορίας αυτής
Μη παραχώρηση προτεραιότητας για τη διέλευση μέσων μαζικής μεταφoράς, πoδηλάτων ή μoτoπoδηλάτων.
Στάθμευση οχήματος στο οδόστρωμα προ της εισόδου σε νοσοκομεία, κλινικές και σταθμούς πρώτων βοηθειών γενικά.
Μη χρήση ή και μη έγκαιρη χρήση δεικτών κατεύθυνσης (φλας) πριν από ελιγμό.
Μη μείωση ταχύτητας ενόψει οχήματος που προτίθεται να αλλάξει κατεύθυνση.
Παρατεταμένη χρήση κόρνας.
Πρόκληση κινδύνων για την κυκλοφορία κατά την έλξη οχημάτων.
Οι παραβάσεις μεσαίας επικινδυνότητας (150 ευρώ) αφορούν:
-Οδηγός θέτει σε κυκλοφορία και οδηγεί μεταφορικό ή άλλης χρήσεως μέσο που δεν ορίζεται στην παρ. 2 του άρθρου 2 του ΚΟΚ.
-Υπέρβαση ορίου ταχύτητας έως 20 χλμ/ώρα.
(150 ευρώ – 30 ημέρες αφαίρεση άδειας οδήγησης)
-Κίνηση σε πλατείες, πεζόδρομους, πεζοδρόμια, νησίδες ασφαλείας κ.λπ.
-Χρήση λωρίδας έκτακτης ανάγκης (Λ.Ε.Α.), εξαιρουμένης ακινητοποίησης οχήματος από βλάβη ή άλλη αιτία.
-Στάση ή στάθμευση οχήματος σε ράμπα διάβασης ατόμων με αναπηρία ή οδηγός τυφλών και σε απόσταση μικρότερη από 0,50 μ. εκατέρωθεν αυτών και σε χώρους στάθμευσης αποκλειστικά για ΑμεΑ.
-Συμπεριφορά οδηγού που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τους πεζούς.
-Παρεμπόδιση αυτοκινήτων άμεσης ανάγκης.
(150 ευρώ – 20 ημέρες αφαίρεση άδειας οδήγησης)
-Μη συμμόρφωση με τις υποδείξεις και τα σήματα των τροχονόμων
-Παραβίαση της απαγόρευσης διάβασης
-Προσπέρασμα με πρόκληση κινδύνου ή παρακώλυση κυκλοφορίας και χωρίς έγκαιρη προειδοποίηση
-Υπέρβαση ορίου ταχύτητας άνω των 20 χλμ/ώρα (και μέχρι 30 χλμ/ώρα)
-Μη εφοδιασμός τρίτροχου οχήματος, μοτοσικλέτας και μοτοποδήλατου επιβατηγού οχήματος Ι.Χ και φορτηγού οχήματος έως τρεισήμισι (3,5) τόνους με κατάλληλα ελαστικά
(150,00 ευρώ – 50 ημέρες αφαίρεση άδειας οδήγησης)
-Μη διευκόλυνση κυκλοφορίας τραμ.
Οι παραβάσεις υψηλής επικινδυνότητας περιλαμβάνουν πρόστιμο 350 ευρώ και αφορούν :
-Απόθεση ή εγκατάλειψη ή η απόρριψη αντικειμένων ή υλικών στις οδούς, που παρακωλύουν, έστω και κατ’ ελάχιστο την κυκλοφορία των πεζών και των οχημάτων, ως και τη στάθμευση των οχημάτων ή/και ουσιών ή υλικών, τα οποία μπορούν να καταστήσουν την οδό ολισθηρή (π.χ. νερά, λάδια, ασβέστης κ.λπ.).
-Απόρριψη χωμάτων ή άχρηστων υλικών στην οδό (οδοστρώματα, ερείσματα, πεζοδρόμια, πεζόδρομους, τάφρους κ.λπ.)
-Προσωρινή ή διαρκής κατάληψη τμήματος του oδoστρώματoς με εγκαταστάσεις ή εμπόδια, ιδιαίτερα αν με αυτά παρεμποδίζεται η κυκλοφορία, η επιτρεπόμενη στάση ή στάθμευση οχημάτων ή περιορίζεται η ορατότητα αυτών πoυ χρησιμοποιούν τις οδούς
-Οδήγηση με Πιστοποιητικό Επαγγελματικής Ικανότητας (Π.Ε.Ι.) που έχει λήξει η ισχύς του.
(350 ευρώ – 30 ημέρες αφαίρεση άδειας οδήγησης)
-Μη χρήση ζώνης – Κράνους (οδηγός)
-Μη παραχώρηση προτεραιότητας σε σιδηροδρομικό ή τροχιοδρομικό (τραμ) όχημα
(350 ευρώ – 30 ημέρες αφαίρεση άδειας οδήγησης και στοιχείων κυκλοφορίας οχήματος)
-Αλλοιώση στον μηχανισμό ταχογράφου
Μεταφορά εμπορευματοκιβωτίων που δεν είναι στερεωμένα και ασφαλισμένα με κατάλληλα κλειδιά (κλείστρα) ενσωματωμένα στο όχημα.
-Εκπρόθεσμη προσκόμιση οχήματος για τακτικό ή έκτακτο τεχνικό έλεγχο (πλην φορτηγών) (η αφαίρεση στοιχείων κυκλοφορίας επιβάλλεται στον ιδιοκτήτη)
-Κυκλοφορία μηχανοκίνητου οχήματος χωρίς απογραφή και ταξινόμηση (πλην φορτηγών)
-Πινακίδες αριθμού κυκλοφορίας μη ευκρινώς ορατές, μη αναγνωρίσιμες από τεχνικά μέσα ή με μη αντανακλαστικό επί αυτών υλικό.
(350 ευρώ – 30 ημέρες αφαίρεση άδειας οδήγησης)
-Χρήση κινητού τηλεφώνου
Υπέρβαση ορίου ταχύτητας
− άνω των 30 χλμ/ώρα,
− άνω των 150 χλμ/ώρα σε αυτοκινητόδρομο,
− άνω των 130 χλμ/ώρα σε οδό ταχείας κυκλοφορίας,
− άνω των 120 χλμ/ώρα στο λοιπό οδικό δίκτυο
* Πρόκληση κινδύνου, παρακώλυση συγκοινωνίας
* Μη παραχώρηση προτεραιότητας
* Οπισθοπορεία σε αυτοκινητόδρομό και σε οδό ταχείας κυκλοφορίας
* Οδήγηση υπό την επίδραση αλκοόλ.
(350 ευρώ – 60 ημέρες αφαίρεση άδειας οδήγησης και 30 ημέρες αφαίρεση στοιχείων κυκλοφορίας οχήματος)
* Εκπομπή ρύπων ή θορύβου πέραν των επιτρεπόμενων ορίων
(350 ευρώ – 60 ημέρες αφαίρεση άδειας οδήγησης)
* Μη διακοπή πορείας προ ισόπεδης σιδηροδρομικής διάβασης χωρίς μπάρες ή φωτεινή σηματοδότηση με σήμανση
(350 ευρώ – 30 ημέρες αφαίρεση άδειας οδήγησης και 30 ημέρες αφαίρεση στοιχείων κυκλοφορίας οχήματος & ποινή φυλάκισης)
* Παραποίηση, αλλοίωση στοιχείων αναγνώρισης πλαισίου και κινητήρα
* Κυκλοφορία και οδήγηση χωρίς άδεια κυκλοφορίας.
(350 ευρώ – 30 ημέρες αφαίρεση άδειας οδήγησης & ποινή φυλάκισης)
* ‘Αρνηση ακινητοποίησης οχήματος σε υπόδειξη τροχονόμου
* Θέση σε κυκλοφορία και οδήγηση χωρίς άδεια κυκλοφορίας (αγροτικό μηχάνημα, μηχάνημα έργων) ή που έχει αφαιρεθεί
* Μεταβολή κατόχου ή κύριων χαρακτηριστικών οχήματος χωρίς νέα άδεια
* Οδήγηση χωρίς ισχύουσα ελληνική άδεια της κατάλληλης κατηγορίας ή που έχει ανακληθεί ή αφαιρεθεί για οποιονδήποτε λόγο
Οι παραβάσεις Ιδιαίτερων Επιπτώσεων για την Οδική ασφάλεια (Κατηγορία Ε4) περιλαμβάνουν πρόστιμο 700 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 30 ημέρες και αφορούν σε:
(700 ευρώ – 30 ημέρες αφαίρεση άδειας οδήγησης)
* 4 (3) Παραβίαση ρυθμιστικής πινακίδας: Ρ-2 (Υποχρεωτική διακοπή πορείας) STOP
* 6 (1) Παραβίαση ερυθρού σηματοδότη
* 12 (8) Οδήγηση οδικών οχημάτων για επίδειξη ικανότητας, εντυπωσιασμό, ανταγωνισμό ή τέλεση αυτοσχέδιων αγώνων. (κόντρες) &
* 19 (5) Συναγωνισμός οδηγών στην ταχύτητα (κόντρες)
* 17 (3) Προσπέρασμα
(περ. α’) όταν κάποιος από τους οδηγούς πoυ ακολουθούν αυτόν πoυ προτίθεται να προσπεράσει άρχισε ήδη τo προσπέρασμα
(περ. β’) όταν o οδηγός πoυ προπορεύεται στην αυτή λωρίδα κυκλοφορίας δώσει σήμα ότι προτίθεται να προσπεράσει άλλον
(περ. ε’) αμέσως προ ή επί ισόπεδου σιδηροδρομικής διάβασης χωρίς κινητά φράγματα, εκτός αν η οδική κυκλοφορία ρυθμίζεται από φωτεινούς σηματοδότες, όπως αυτοί που χρησιμοποιούνται στους ισόπεδους οδικούς κόμβους.
(περ. στ’) αμέσως προ ή σε διάβαση πεζών, η οποία έχει σημανθεί ως διάβαση πεζών στο οδόστρωμα ή με πινακίδα σήμανσης
(περ. ζ’) μέσα στις σήραγγες με μία λωρίδα κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση
* 17 (4) Προσπέρασμα
σε οδόστρωμα διπλής κατεύθυνσης και κατά την προσέγγιση σε κυρτή αλλαγή κλίσης ή σε στροφές με ανεπαρκή ορατότητα, εκτός αν υπάρχει στα σημεία αυτά διαχωριστική νησίδα ή δύο τουλάχιστον λωρίδες κυκλοφορίας προς την κατεύθυνση αυτού που προσπερνά, οι οποίες ορίζονται με κατά μήκος διαγραμμίσεις, το δε προσπέρασμα γίνεται χωρίς να εγκαταλείψει ο οδηγός τις λωρίδες κυκλοφορίας που σημειώνονται ως κλειστές γι’ αυτούς που έρχονται αντίθετα.
* 20 (12) Υπέρβαση ορίου ταχύτητας
άνω των 50 χλμ/ώρα
(700 ευρώ – 90 ημέρες αφαίρεση άδειας οδήγησης)
* 42 (7) Αλκοόλ
(περ. β’) Οδήγηση υπό την επίδραση αλκοόλ, συγκέντρωση στο αίμα (εκπνεόμενο αέρα): 0,80 g/l έως 1,10 g/l (0,40 mg/l έως 0,60 mg/l)
Κατηγορία παράβασης Ε4 & (π)
(1.200 ευρώ – 180 ημέρες αφαίρεση άδειας οδήγησης & ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο (2) μηνών) & [(1) Ακινητοποίηση οχήματος υποχρεωτικά και φύλαξη του, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 46 του ΚΟΚ και των, κατ’ εξουσιοδότηση αυτού, εκδιδόμενων αποφάσεων. (42 §7, περ.δ.) (2) Η ΑΟ επιστρέφεται μετά την παρέλευση συνολικού χρόνου αφαίρεσής της, μόνο με την προσκόμιση αποδεικτικού καταβολής του διοικητικού προστίμου ή διακανονισμού.]
* (6) ‘Αρνηση για υποβολή σε έλεγχο για διαπίστωση ύπαρξης στον οργανισμό οινοπνεύματος, είτε διά αιμοληψίας είτε με χρήση συσκευής αλκοολομέτρου (τεκμαίρεται ότι η συγκέντρωση οινοπνεύματος στο αίμα του είναι άνω του 1,10 gr./l. σύμφωνα με τη μέθοδο της αιμοληψίας – επιβάλλονται οι κυρώσεις περ.γ’, της παρ.7 του άρθρου 42 ΚΟΚ))
* 42 (7) Αλκοόλ
(περ. γ’) Οδήγηση υπό την επίδραση αλκοόλ, συγκέντρωση στο αίμα (εκπνεόμενο αέρα): άνω του 1,10 g/l (>0,60 mg/l )
(1.500 ευρώ & ποινή φυλάκισης έως δώδεκα (12) μήνες)
* 9 Παράλειψη τοποθέτησης, συντήρησης σήμανσης εργασιών που εκτελούνται στις οδούς και παράλειψη αφαίρεσης μετά την ολοκλήρωση μέσων σήμανσης εκτελούμενων εργασιών.