Παύλος Γερουλάνος για το Ταμείο Ανάκαμψης: Το ΠΑΣΟΚ ρωτάει, η Κυβέρνηση αδιαφορεί, το Ελεγκτικό Συνέδριο επιβεβαιώνει τις ανησυχίες

Νέα ερώτηση και αίτηση κατάθεσης εγγράφων, μέσα σε λιγότερο από 2 μήνες, για την πορεία του Ταμείου Ανάκαμψης, καταθέσαμε προς το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών μαζί με τους Βουλευτές και μέλη στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων, Δημήτρη Μπιάγκη, Μιλένα Αποστολάκη, Μιχάλη Κατρίνη, Πάρι Κουκουλόπουλου και Χριστίνα Σταρακά.

Στην ερώτησή μας, υπενθυμίζουμε ότι στις 21 Νοεμβρίου 2024 είχε υποβληθεί, από το ΠΑΣΟΚ, προηγούμενη ερώτηση προς τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με θέμα «Κίνδυνος απώλειας πόρων και νέας απένταξης έργων από το Ταμείο Ανάκαμψης». Επικαλούμενοι, πολύ συγκεκριμένα, στοιχεία και αναφορές εκθέσεων της Τράπεζας της Ελλάδος, ευρωπαϊκών θεσμών και πιστωτικών ιδρυμάτων, χτυπούσαμε τον κώδωνα του κινδύνου, για το γεγονός πως «πληθαίνουν οι ενδείξεις και οι αποδείξεις πως η εκταμίευση πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης έχει πολύ μικρή σχέση με το πόσα χρήματα φτάνουν πραγματικά στην αγορά» και θέταμε πολύ συγκεκριμένα ερωτήματα προς την Κυβέρνηση, όπως: «Πώς δικαιολογείται η διαπιστωθείσα υστέρηση απορρόφησης πόρων; Πόσους πόρους κινδυνεύουμε να χάσουμε ως χώρα και πόσα έργα κινδυνεύουν ακόμα να απενταχθούν από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, εξαιτίας της αδυναμίας σας να σχεδιάσετε και να υλοποιήσετε σωστά; Πώς σκοπεύετε να αντιμετωπίσετε τον κίνδυνο απώλειας πόρων, ώστε να μη χαθεί ούτε ένα ευρώ για τη χώρα;»

Παρόλα αυτά, στην απάντησή του στις 12/12/2024 το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης) δεν έδειξε καμία απολύτως ανησυχία για την πορεία του Ταμείου Ανάκαμψης, σε αντίθεση με αυτό που υποστηρίζει όχι μόνο το ΠΑΣΟΚ αλλά και σωρεία παραγόντων της αγοράς, ότι δηλαδή η Ελλάδα εμφανίζει, ήδη, σοβαρές αρρυθμίες στην πραγματική απορρόφηση κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, την ώρα που τα πράγματα θα γίνουν ακόμη περισσότερο απαιτητικά. Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών απάντησε με απόλυτη βεβαιότητα πως, μεταξύ άλλων, «η υψηλή ποιότητα και η πληρότητα του σχεδιασμού του Ελληνικού Σχεδίου αποδείχθηκαν στην πράξη». Ενδιαφέρον, πάντως, έχει όμως το γεγονός ότι το Υπουργείο κρύβεται πίσω από τις ιδιαιτερότητες του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, προκειμένου να μην απαντήσει ουσιαστικά στο μείζον ζήτημα της πραγματικής απορρόφησης πόρων από την αγορά: «Γίνεται αντιληπτό ότι οι ιδιαιτερότητες αυτές επηρεάζουν σημαντικά τον τρόπο υλοποίησης των δράσεων, αλλά και τον τρόπο παρακολούθησης και διαχείρισης του εθνικού Σχεδίου. Η ανάγκη παρακολούθησης οροσήμων και όχι δαπανών, στρέφει την προσοχή στα ποιοτικά και ποσοτικά, αντί για τα λογιστικά αποτελέσματα».

Δεν πέρασε, όμως, ούτε μήνας από την (μη) απάντηση του αμέριμνου Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και ήρθε η έκθεση ελέγχου 02/2024 του Ελεγκτικού Συνεδρίου με τίτλο «Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας: Οι διαδικασίες παρακολούθησης των έργων διασφαλίζουν τον έγκαιρο εντοπισμό και την αντιμετώπιση τυχόν καθυστερήσεων κατά την υλοποίησή τους;» για να επιβεβαιώσει τις πιο βαθιές ανησυχίες του ΠΑΣΟΚ και της αγοράς για τον κίνδυνο απώλειας πόρων και απένταξης έργων από το Ταμείο Ανάκαμψης. Λέει, μεταξύ άλλων, επί λέξει, η έκθεση: «Ο έλεγχος εντοπίζεται στον κίνδυνο των καθυστερήσεων κατά την υλοποίηση των έργων, η επέλευση του οποίου μπορεί να επιφέρει είτε «συσσώρευση» υλοποιούμενων έργων στο τέλος της περιόδου εφαρμογής του ΤΑΑ, με κίνδυνο μη αποδοτικής χρήσης των αντίστοιχων κονδυλίων και εμφάνισης παρατυπιών είτε απώλεια ενωσιακής χρηματοδότησης».

Και καταλήγουμε στη νέα ερώτησή μας, αναφέροντας μεταξύ άλλων τα εξής:

«Επειδή η έκθεση ελέγχου 02/2024 του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας κονιορτοποιεί κάθε λέξη τής, έτσι κι αλλιώς, εντελώς ελλειμματικής απάντησης της Κυβέρνησης προς την ερώτηση και ΑΚΕ, που κατέθεσε το ΠΑΣΟΚ μόλις στα τέλη του περασμένου χρόνου για το Ταμείο Ανάκαμψης και θρυμματίζει την κυβερνητική βεβαιότητα πως όλα βαίνουν καλώς με το σχέδιο Ελλάδα 2.0,

…Επειδή η έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου έρχεται να προστεθεί στο τριπλό καμπανάκι που χτύπησε η Τράπεζα της Ελλάδας στην Έκθεσή της για τηνΝομισματική Πολιτική 2023 – 2024 αναφορικά με τους κινδύνους από τον παρατηρούμενο χαμηλό ρυθμό εκτέλεσης δημόσιων δαπανών του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας,

…Επειδή μας ανησυχεί ιδιαίτερα η απάντηση του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στις συστάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, απάντηση που περιλαμβάνεται στην έκθεση ελέγχου, ότι «η ουσιαστική διαχείριση των κινδύνων καθυστερήσεων σε ένα έργο είναι πρωτίστως ευθύνη του αναδόχου και δευτερευόντως του εκάστοτε Υπουργείου»,

Επειδή, στην τελευταία ερώτηση που σας καταθέσαμε, μας απάντησε ο διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης κύριος Ορέστης Καβαλάκης, ο οποίος τα βλέπει όλα καλά, αφού μάλιστα στις τέσσερεις συστάσεις που του έκανε το Ελεγκτικό Συνέδριο, αποδέχεται μόνο τη μία,

Επειδή, σε αντίθεση με τον κύριο Καβαλάκη, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου έχει άλλη άποψη και απαντώντας στη σύσταση του Ελεγκτικού Συνεδρίου να γίνουν ενέργειες αναβάθμισης του πληροφοριακού συστήματος για καλύτερη λειτουργία, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος ανακρίβειας ή μη πληρότητας των δεδομένων, αναφέρει πως η έκθεση «όπως διαπιστώσαμε, αποτυπώνει με ακρίβεια την υφιστάμενη κατάσταση»,

Επειδή, στην έκθεση ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, γίνεται λόγος για «χειροκίνητες διαδικασίες, έλλειψη πρωτοκόλλων επικοινωνίας, δυνατότητας παραγωγής συνδυαστικών αναφορών, υποχρεωτικών πεδίων προς συμπλήρωση στα σχετικά έντυπα και αυτοματοποιημένων ειδοποιήσεων» με αποτέλεσμα να πλήττεται η αποτελεσματικότητα λειτουργίας του ΟΠΣ ΤΑ και κατά συνέπεια η αποτελεσματικότητα όλου του προγράμματος»,

Ερωτάσθε, ξανά, κύριε Υπουργέ:

1. Πώς δικαιολογείται η διαπιστωθείσα υστέρηση απορρόφησης πόρων; Υπήρχαν σοβαρές δομικές αδυναμίες στον αρχικό σχεδιασμό του Εθνικού Σχέδιου ή αποδεικνύεται κατώτερη των περιστάσεων η εφαρμογή του; Πώς αξιολογείται, υπό το πρίσμα της διαπιστωθείσας υστέρησης, το παραδοτέο έργο των συμβούλων που έχουν επιλεγεί για την «Υποστήριξη» της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης καθώς και των Υπουργείων για τις δράσεις που έχουν ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης;
2. Πόσους πόρους κινδυνεύουμε να χάσουμε ως χώρα και πόσα έργα κινδυνεύουν ακόμα να απενταχθούν από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, εξαιτίας της αδυναμίας σας να σχεδιάσετε και να υλοποιήσετε σωστά;
3. Πώς σκοπεύετε να αντιμετωπίσετε τον κίνδυνο απώλειας πόρων, ώστε να μη χαθεί ούτε ένα ευρώ για τη χώρα;
4. Ποιος έχει, τελικά, δίκιο σε σχέση με την έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, αναφορικά με τα ΟΠΣ ΤΑ, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης ή ο διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης;»

Τέλος, ζητάμε από τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών τη «λίστα με τους εξωτερικούς τεχνικούς συμβούλους των Υπουργείων που αφορούν έργα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), το κόστος τους από την αρχή του προγράμματος μέχρι σήμερα καθώς και να μας ενημερώσετε ποιες είναι οι δύο συμβουλευτικές εταιρείες που χρησιμοποιήθηκαν στον αρχικό σχεδιασμό και ποιο το κόστος των υπηρεσιών τους».