Το πρωί της περασμένης Τετάρτης ο υφυπουργός Επικρατείας Θανάσης Κοντογιώργης επρόκειτο να συμμετάσχει σε πάνελ ιδιωτικού τηλεοπτικού σταθμού, για να υποστηρίξει την επιλογή του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για την Ηρώδου Αττικού.
του Μανώλη Κοττάκη
Βέβαιος ότι ο Πρόεδρος θα προέρχεται από το Κέντρο, όπως «ευστόχως» προέβλεψε ιστορική κυριακάτικη εφημερίδα, ο κ. υφυπουργός, που άφησε εποχή με τον ύμνο του στο πρόσωπο του Κώστα Σημίτη προσφάτως, θέλησε να εκτεθεί επικοινωνιακώς, για να υποστηρίξει την επιλογή του αρχηγού του. Είτε «Βενιζέλος» ονομαζόταν είτε «Σακελλαροπούλου». Αλλά ο κ. Μητσοτάκης είχε άλλα σχέδια. Με σχεδόν σαδιστική διάθεση κράτησε «ζεστούς» μέχρι την τελευταία στιγμή τον κ. Βενιζέλο και την κυρία Σακελλαροπούλου, στους οποίους –ειδικώς στον πρώτο– είχε αφήσει να διαφανεί ότι θα τους προτείνει, και στο παρά πέντε τους «άδειασε» μεγαλοπρεπώς. «Βαγγέλη, δε γίνεται!» του είπε την Τετάρτη το πρωί στο τηλέφωνο, αν και τα Χριστούγεννα τον είχε ρωτήσει: «Βαγγέλη, αν σε προτείνω, θα δεχθείς;». Ενώ την Σακελλαροπούλου την προετοίμασε για το… κρύο ντους ο υπουργός των επινικίων Άκης Σκέρτσος με την επίσκεψή του στην οικία της στο Μεταξουργείο. Η οργή της Προέδρου ήταν τέτοια (δυστυχώς, δεν άκουσε τις εκκλήσεις Γεραπετρίτη να παραιτηθεί εγκαίρως, όπως αποκάλυψε η «Εστία της Κυριακής»), ώστε στο τέλος ακύρωσε την προγραμματισμένη συνάντησή της με τον κ. Μητσοτάκη στο Προεδρικό Μέγαρο.
Η απόφαση του Πρωθυπουργού, λοιπόν, για την υπόδειξη Τασούλα στο αξίωμα του Προέδρου της Δημοκρατίας παρήγαγε πρωτογενώς τρία γεγονότα: Πρώτον, την πρώτη μεγάλη ήττα του ιερατείου των εκσυγχρονιστών του Μαξίμου (οι οποίοι σχεδίαζαν την τελική τους επικράτηση και την οριστική άλωση) από την «υποτιμημένη» βάση της ΝΔ. Σκέρτσος, Πατέλης, Γεραπετρίτης, Ντόρα Μπακογιάννη (από την ΝΔ) έχασαν από τον κόσμο της ΝΔ.
Αυτός τους κέρδισε και ανέκοψε προσωρινά την μετάλλαξη της ΝΔ. Δεύτερον, την υποταγή του Πρωθυπουργού, εκόντος άκοντος, σε αυτήν την βάση με μια τακτικής φύσεως «ασφαλή» επιλογή, τον Κώστα Τασούλα, που έχει ως στόχο την παραταξιακή ενότητα μέχρι το 2026, όταν θα κριθούν τελεσίδικα οι φιλοδοξίες του για μετακόμιση στην Ευρώπη. Τρίτον, την πρόκληση ισχυρής δυσαρέσκειας –ακόμη και θυμού– σε πολιτικά πρόσωπα που διαχειρίστηκε με λάθος τρόπο.
Αν και στο παρασκήνιο είχε συναντήσει κατ᾿ ιδίαν περισσότερο από έναν υποψηφίους για την Προεδρία και μοίραζε υποσχέσεις, στο τέλος τους «διέσυρε» σχεδόν όλους. Ακόμη και στον Κώστα Τασούλα έδωσε την οριστική του απάντηση την τελευταία στιγμή, την Τετάρτη το πρωί. Μέχρι την παραμονή ο Πρόεδρος της Βουλής, αν και κατά 99% βέβαιος, απήγγειλε στα λατινικά σε φίλους του την φράση: «Είναι μάταιο να ελπίζεις ότι θα αλλάξεις την βούληση των θεών παρακαλώντας τους!».
Πέρα από τα πρωτογενή συμβάντα που προκάλεσε η εκλογή, όμως, αυτό το οποίο διεφάνη κατά την πρώτη εφαρμογή της νέας διάταξης, που αποσυνδέει την εκλογή Προέδρου από την διενέργεια πρόωρων εκλογών, είναι η πρωτοφανής έλλειψη διάθεσης, εκ μέρους των πρωταγωνιστών, για συναίνεση και εθνική συνεννόηση. Και μάλιστα σε μια χρονιά που η αστάθεια δίνει δυναμικό «παρών» στην περιοχή μας και ετοιμάζεται να… μετακομίσει και στο έδαφός μας. Οι πολιτικοί μας σχηματισμοί, επιδεικνύοντας πρωτοφανή συνταγματικό εγωισμό, αξιοποιούν την εκλογή Προέδρου για ένα παλαιοκομματικό «πόκερ» γύρω από τους πολιτειακούς θεσμούς. Με το βλέμμα στις διεργασίες της Κεντροδεξιάς, αλλά κυρίως της Κεντροαριστεράς.
Πρώτη φορά στα συνταγματικά χρονικά, τέσσερα κόμματα του Κοινοβουλίου, η ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ, Ο ΣΥΡΙΖΑ και η «Νίκη», κατεβάζουν δικό τους υποψήφιο για το αξίωμα. Όχι καλός οιωνός για την αποτελεσματικότητα της νέας συνταγματικής διάταξης ως προς την συναίνεση. Η απειλή των εκλογών (με εξαίρεση τα έτη 1990, 2009 και 2015, που προεκλήθησαν με αφορμή την εκλογή από τους Κ. Μητσοτάκη, Γ. Παπανδρέου και Α. Τσίπρα) στην πράξη πίεζε τα κόμματα να εξεύρουν (και έβρισκαν!) υποψηφιότητες κοινής αποδοχής. Τώρα όχι. Ο καθένας μόνος του. Παραδόξως, αυτήν την φορά η ΝΔ έχει τις ολιγώτερες ευθύνες. Δοκίμασε την συναίνεση της αντίπερα όχθης, με το πρώην μέλος του «Ρήγα Φεραίου» Κατερίνα Σακελλαροπούλου, και κατέβαλε βαρύ πολιτικό τίμημα.
Αλλά η συναίνεση δεν είναι ποτέ δρόμος μονής κατευθύνσεως. Είναι διπλής. Το ανακουφισμένο από την απόρριψη της υποψηφιότητας Βενιζέλου ΠΑΣΟΚ αρνείται να δώσει συναίνεση στην εκλογή Τασούλα, με το επιχείρημα της συνταγματικής παράδοσης. Του άρεσε στο παρελθόν που η Νδ σεβάστηκε τον «δεύτερο» και εξέλεξε Πρόεδρο της Δημοκρατίας τον Κάρολο Παπούλια και την Κατερίνα Σακελλαροπούλου, αλλά ποτέ το ίδιο ως πρώτο κόμμα δεν πρότεινε Πρόεδρο Δημοκρατίας από την δεξιά παράταξη. Προσέβαλε τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και περιορίστηκε στην υπόδειξη Στεφανόπουλου, η οποία ήταν πρόταση του μικρότερου κόμματος της «Πολιτικής Άνοιξης». Δεν ανήκε στην ΝΔ τότε ο αείμνηστος. Σε κάθε περίπτωση, δεύτερο κόμμα σε ψήφους στις τελευταίες προεδρικές εκλογές ήταν ο… ΣΥΡΙΖΑ. Αν ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ εννοούσε την τήρηση της συνταγματικής παράδοσης, θα πίεζε για εκλογή Προέδρου από την… Αριστερά!
Σημιτικό ΠΑΣΟΚ εναντίον κοινωνικού ΠΑΣΟΚ!
Το προεδρικό «πόκερ» Ανδρουλάκη βασίζεται στην υποψηφιότητα του στενού συνεργάτη του Κώστα Σημίτη Τάσου Γιαννίτση, με στόχο την αντιδιαστολή προς τον «Αβερωφικό» Τασούλα και τον επαναπατρισμό «μητσοτακικών σημιτικών» ψηφοφόρων στην μητέρα παράταξη. Στην στρατιά των «θυμωμένων» κατά Μητσοτάκη θα ενταχθεί με μεγαλύτερο ζήλο στο μέλλον, αφού απομακρυνθούμε ασφαλώς από τα γεγονότα, ο Ευάγγελος Βενιζέλος, ο οποίος μετά βεβαιότητας αισθάνεται ως «στυμμένη λεμονόκουπα» του κυρίου Πρωθυπουργού. Ο οποίος Πρωθυπουργός είναι «κεντρώος» για τον εαυτό του, «δεξιός» για τις περιστάσεις και κατά βάθος, διανύοντας την τελική φάση του μεγαλείου του, τους «δουλεύει» σαδιστικά όλους.
Ακόμη πιο σύνθετα είναι τα πράγματα στην Αριστερά, και ιδίως στον ΣΥΡΙΖΑ. Το κόμμα που υπέστη διασυρμό και εθεωρήθη προώρως «τελειωμένο» από εμάς τους αναλυτές, καθοδικό προς το… 3%, ξαναμπαίνει στο παιχνίδι με την υποψηφιότητα της Λούκας Κατσέλη για την Προεδρία. Πρώτον, διότι επιχειρεί να διεμβολίσει το σημιτικό ΠΑΣΟΚ του κ. Γιαννίτση με το κοινωνικό ΠΑΣΟΚ της κυρίας Κατσέλη. Με απώτερο στόχο, σε βάθος χρόνου, την ίδρυση ενιαίου φορέα της Κεντροαριστεράς. Δεύτερον, διότι επιχειρεί, σε πρώτη φάση με την υποψηφιότητα Κατσέλη, να επανενώσει πάνω στην ψηφοφορία την δική του κοινοβουλευτική ομάδα με την κοινοβουλευτική ομάδα της Νέας Αριστεράς και, με την βοήθεια κάποιων ανεξαρτήτων, να αναδειχθεί εκ νέου αξιωματική Αντιπολίτευση του Κοινοβουλίου. Δύσκολο, αλλά όχι απίθανο.
Και το… φάντασμα του Τσίπρα
Πίσω από αυτές τις δυο πρωτοβουλίες βρίσκεται κάπου στο βάθος το… φάντασμα του Αλέξη Τσίπρα, που σχεδιάζει να εμφανιστεί λίγο πριν τις επόμενες εκλογές, ως η ηγετική προσωπικότητα του χώρου, αν συντρέξουν οι προϋποθέσεις. Η κυριώτερη εκ των οποίων είναι το βάλτωμα και η καθοδική πορεία των ποσοστών του ΠΑΣΟΚ, που ήδη έχει χάσει τρεις μονάδες από τον περασμένο Δεκέμβριο! Καθοριστικό ρόλο στην σύζευξη των δυο χώρων μπορεί να διαδραματίσει ο Ευάγγελος Βενιζέλος, ο οποίος διατηρεί καλές σχέσεις με τον Αλέξη Τσίπρα και τον Νίκο Ανδρουλάκη, και μπορεί να πρωταγωνιστήσει ως Νέστωρ, αν το επιθυμεί, στην συνένωση δυνάμεων κατά Μητσοτάκη. Οι δυο άνδρες έχουν δώσει αμοιβαίες εξηγήσεις για το παρελθόν και την υπόθεση Novartis. Ο Τσίπρας εξέφρασε την λύπη του για την ποινική μεταχείριση του Ευάγγελου από το κόμμα του, ενώ ο Βενιζέλος με το βιβλίο του «Εκδοχές Πολέμου» δικαιολόγησε πολλές επιθέσεις του Τσίπρα εναντίον του.
Ήδη το σχέδιο για την ενοποίηση της Κεντροαριστεράς, υπό την αόρατη ηγεσία του Ευάγγελου Βενιζέλου, αλλά και δυνάμεων προσκείμενων στον Γιώργο Παπανδρέου, τέθηκε σε εφαρμογή την επομένη της ανακοίνωσης της υποψηφιότητας Γιαννίτση από τον Νίκο Ανδρουλάκη. Αιφνιδιαστικά, οι βουλευτές υποψήφιοι αρχηγοί του ΠΑΣΟΚ Παύλος Γερουλάνος και Μιχάλης Κατρίνης, οι οποίοι εκπροσωπούν το 25% της εκλογικής βάσης του Πασοκ, με δηλώσεις τους τάχθηκαν υπέρ της συνεργασίας ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και Νέας Αριστεράς για την συγκρότηση κυβέρνησης.
Το παζλ ολοκληρώνει η «Νίκη», με την υποψηφιότητα του Έλληνα «Νέλσονος Μαντέλα» Κυριάκου, ο οποίος παρέμεινε έγκλειστος για εννέα χρόνια στις φυλακές του Χότζα, επειδή δεν απαρνήθηκε την ελληνική του ταυτότητα. Και στο βάθος βεβαίως πάντοτε ευρίσκεται και παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις εξελίξεις το δίδυμο Καραμανλή – Σαμαρά, που διατηρεί άριστες σχέσεις με τον υπουργό Άμυνας Νίκο Δένδια. Το οποίο «δίδυμο», παρά τις ελπίδες του κ. Μητσοτάκη, είναι ακόμη ενεργό σε ανοικτή γραμμή. Αύριο, Δευτέρα, ο κ. Καραμανλής θα μιλήσει σε εκδήλωση στο Πολεμικό Μουσείο για τις εξελίξεις στην Συρία και την επίδρασή τους στα Ελληνοτουρκικά.
Σε κάθε περίπτωση: Το μείζον δεν είναι το «πόκερ» και οι «σπασμοί» ενός ξεπερασμένου, αναχρονιστικού και εκτός εποχής παλαιοκομματικού συστήματος. Το 2025 θα αντιμετωπίσουμε, ως Έθνος, τεράστιες γεωπολιτικές προκλήσεις και θα απαιτηθούν μεγάλες συναινέσεις. Η υποψηφιότητα του πράου, εγγράμματου και χιουμορίστα Κώστα Τασούλα είναι κατ᾿ αρχάς επαρκής, αλλά ο ίδιος –εκτός συγκλονιστικού απροόπτου– μετά το πέρας των τεσσάρων ψηφοφοριών θα πρέπει να ετοιμάζει το μπου του, για να αναμετρηθεί με τις μεγάλες γεωπολιτικές εξελίξεις.