Νά νικήσουμε τήν παραίτηση καί τόν φόβο!

Ψυχολογικό τό πολιτικό πρόβλημα τῆς πατρίδος μας – Μαρτυρίες στελεχῶν τοῦ ΕΣΥ: 1.047 εἰσαγωγές στήν πρώτη ἐφημερία τοῦ «Γεννηματᾶς» τό 2025! – Ὀξεῖα κατάθλιψις, ἐπιθετικότης καί ἄγχος ὑγείας – «Ζῆσε σάν νά μήν ὑπάρχει αὔριο» τό δόγμα τῆς ἐποχῆς – Τί κρύβει τό ἀτελείωτο φαγοπότι στίς ἑορτές.

ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ περνοῦν ἀπό μπροστά μας. Ἀρκεῖ νά μήν εἴμαστε ἀφηρημένοι γιά νά μποροῦμε νά τά διακρίνουμε. Ὁ διάλογος μέ δύο κορυφαῖα στελέχη τοῦ Ἐθνικοῦ Συστήματος Ὑγείας, τό ἕνα ἐκ τῶν ὁποίων μετέχει σέ ἕνα ἀπό τά πλέον μάχιμα νοσοκομεῖα τῆς πρωτευούσης, καί τό ἄλλο, σέ κορυφαῖο ἐπιτελικό ρόλο, ἀπετέλεσε τήν αἰτία γιά νά κατανοήσουμε τήν τρέχουσα ψυχοσύνθεση τῆς μεγάλης πλειονότητας τῶν Ἑλλήνων. Καί γιά νά ἀνακαλύψουμε ὅτι ὅλα ὅσα συμβαίνουν καί καταγράφονται μέσα στά νοσοκομεῖα μας δέν εἶναι ἁπλῶς ἐπείγοντα ἰατρικά περιστατικά ἤ προβλήματα γραφειοκρατίας.

• Tοῦ Mανώλη Κοττάκη

Εἶναι πρωτίστως ζητήματα βαθύτατα πολιτικά.

Τό πρῶτο στέλεχος μᾶς μετέφερε τήν εἰκόνα τοῦ πληθυσμοῦ μέσα στίς ἑορτές. «Οἱ Ἕλληνες αὐτή τήν στιγμή ζοῦν, ἐκτός ἀπό ἕνα 25% πού περνᾶ καλά, παραιτημένοι καί φοβισμένοι. Καταθλιπτικοί καί μέ ἰσχυρά στοιχεῖα ἐπιθετικότητας, μέ τήν ὁποία ἐκτονώνουν τήν κατάθλιψή τους. Λείπει ἡ χαρά. Ξέρετε τί μᾶς ἔκανε ἐντύπωση στίς ἐφημερίες τῶν ἑορτῶν; Πόσο πολύ ἔφαγαν! Ἔτρωγαν σάν νά μήν ὑπάρχει αὔριο. Ἔτρωγαν σάν νά φοβοῦνταν ὅτι θά τούς τύχει κάτι αὔριο, καθώς ἔχει περάσει στό DNA τους ἡ φράση “ζοῦμε ἀπό τύχη” καί θά χάσουν ἔστω αὐτή τήν ἀπόλαυση. Ἴσως εἶναι σκληρή ἡ φράση, ἀλλά αὐτή τήν στιγμή ὁ Ἕλλην ἔχει ἄγχος… θανάτου. Ζεῖ μέ τήν ὥρα. Ὄχι μέ ὁρίζοντα» μοῦ περιέγραψε. Προσέθεσε ἐπίσης ὅτι «ἤρθαμε στίς ἐφημερίες ἀντιμέτωποι μέ νέα παιδιά ἀγρίμια. Ἀδύνατον νά τά κάνουμε καλά!».

Ἀμέσως τό μυαλό μου πῆγε σέ ἐκείνη τήν ἔρευνα τῆς Eurostat, στήν ὁποία οἱ Ἕλληνες δηλώνουν μέ μεγάλη ἀπόσταση ἀπό τόν δεύτερο στήν Εὐρώπη σέ ποσοστό 64% ὡς «ψυχικά φτωχοί». «Πῶς τό ἐξηγεῖτε;» ρώτησα. «Τό πρόβλημα τοῦ λαοῦ μας περνᾶ πλέον ἀπό τό μυαλό καί ἀπό τήν καρδιά του, ἐκεῖ ἐντοπίζεται, ὄχι ἀπό τό στομάχι μόνον. Ὅλη ἡ περιρρέουσα ἀτμόσφαιρα στά δελτία εἰδήσεων, στά σήριαλ στήν πραγματική ζωή εἶναι γεμάτη ἀπό βία, ἀλκοολισμό, μαφία, ξεκαθαρίσματα λογαριασμῶν, ἐνῷ οἱ ἐκπομπές διαλόγου ἔχουν καταργηθεῖ. Ἀπαγορεύεται ἡ σκέψη. Καί ὅσο ἁπλώνεται ἡ ἀτμόσφαιρα τῆς παραίτησης καί τοῦ φόβου“τί θά μοῦ συμβεῖ αὔριο” τόσο πιό πολύ ἐγκαθιδρύεται τό πολιτικο-κοινωνικό σύστημα μέ τήν τρέχουσα μορφή του. Γιατί νά ἀμφισβητήσεις κάτι ἄν ἔχεις πειστεῖ ὅτι δέν ἀλλάζει καί ἔχεις παραιτηθεῖ;» ρώτησα, καί τό ἐπιτελικό στέλεχος τοῦ Ἐθνικοῦ Συστήματος Ὑγείας χωρίς νά παραπέμψω στήν προηγούμενη συζήτησή μου καί τίς «προσλαμβάνουσες παραστάσεις» του ἀπό τίς ἡμέρες τῶν ἑορτῶν.

Μοῦ ἐπιβεβαίωσε ὅτι οἱ Ἕλληνες ζοῦν σάν νά μήν ὑπάρχει αὔριο. «Ἔρχονται στά νοσοκομεῖα καί κάνουν τίς ἐξετάσεις τους στίς ἀρχές Δεκεμβρίου μαζικά. Καί ἀμέσως μετά τά Θεοφάνεια ἔρχονται καί πάλι σέ κακή κατάσταση στήν ὑγεία τους ἀπό τό φαγητό, τό ξενύχτι καί τό ποτό. Γύρευε ποιό ποτό βεβαίως μέ τό ὄργιο τῆς μπόμπας.»

Ζήτησα ἕνα παράδειγμα. Τό ἐπιτελικό στέλεχος τοῦ ΕΣΥ κάγχασε: «Νοσοκομεῖο Γεννηματᾶς στήν πρώτη ἐφημερία τοῦ χρόνου. Ξέρεις πόσες εἰσαγωγές εἴχαμε; 1.047; Πόσα ράντζα; 40! Τρέχαμε!».

Δέν εἶχα λόγο νά ἀμφισβητήσω τά γεγονότα, ἀλλά ἤμουν σκεπτικός ὡς πρός τά συμπεράσματα. Μέχρι πού διάβασα εὑρήματα ἀπό δημοσκόπηση τῆς ALCO τοῦ φίλου Κώστα Παναγόπουλου γιά τόν Alpha. Δεῖτε τόν πίνακα! Στό ἐρώτημα τί σᾶς φοβίζει περισσότερο γιά τήν νέα χρονιά, οἱ ἀπαντήσεις ἦταν: 41% δέν μπορῶ νά τά βγάλω πέρα (ἀπό 42% τό 2024). 30% πρόβλημα Ὑγείας (ἀπό 24% τό 2024, ἕξι μονάδες πάνω). 19% ἡ ἐπέκταση τῶν πολέμων (ἀπό 13% τό 2024).

Τό ΕΣΥ μᾶς λέει λοιπόν τήν ἀλήθεια: Ψυχολογικό εἶναι κατά βάση τό πολιτικό πρόβλημα τῆς χώρας. Οἱ Ἕλληνες ἔχουν «διπλώσει» στά δύο ἀπό τό ἄγχος, κάποιοι παραμιλᾶνε μέ τήν ἀσυδοσία καί τήν ὕβριν («450 εὐρώ τό ἐνοίκιο, Ι.Χ. σέ πάρκινγκ, ἐνῷ ἐγώ πληρώνω 400 εὐρώ ἐνοίκιο γιά σπίτι;») καί μοιάζουν νά ἔχουν συμβιβασθεῖ μέ τήν τρέχουσα μοῖρα, ἀφοῦ ἔχουν χάσει τήν ἐλπίδα. Δέν πρόκειται νά ὁδηγήσει σέ ἕνα νέο πολιτικό καί κοινωνικό σκηνικό ἡ διαμαρτυρία καί ὁ καταγγελτικός λόγος τῶν ἀντισυστημικῶν. Χρειάζονται καί αὐτά συμπληρωματικά, ἀλλά εἶναι παλαιά ἰδιώματα. Ὁ τόπος χρειάζεται μία μεγάλη κατάφαση, ἕνα μεγάλο «ναί» γύρω ἀπό τό ὁποῖο θά συσπειρωθοῦν οἱ πλειοψηφίες, ἐνῷ ἡ κοινωνική πολιτική ἀντιδικία εἶναι ἕνα διαρκές «ὄχι» στόν διπλανό. Τήν χαρακτηρίζει ἡ κατάφαση καί ἡ καλλιέργεια κλίματος φόβου. «Τί θά πάθουν τά παιδιά μου ἄν, τί θά πάθω ἐγώ, ἄν…, κάτσε, μεγάλε, στά αὐγά σου, εἶναι τό καλύτερο πού ἔχεις νά κάνεις, ἐσύ θά βγάλεις τό φίδι ἀπό τήν τρῦπα, σιγά μήν κάνουμε καί διαδηλώσεις, εἴδαμε τί πετύχαμε μέ αὐτές!»

Γι’ αὐτό καί τήν δράση τήν ἔχει ἀντικαταστήσει ὁ χαμηλότονος ψίθυρος πού ὅλοι γνωρίζουμε σέ ποιές ἄλλες ἐποχές ἀνελευθερίας ἦταν τῆς μόδας. Ἡ ἀπελευθέρωση ἀπό τόν φόβο καί ἡ κατανίκηση τῆς παραιτήσεως πού συντρίβει τήν αὐτοεκτίμηση ἑνός ἑκάστου, ἴσως μπορεῖ νά ὁδηγήσει ξανά σέ αὐτήν τήν παρεξηγημένη λέξη, πού ἐνῷ μοιάζει ρηχή, ἔχει τεράστιο περιεχόμενο: τήν χαρά. Καί σέ ἀκόμη μία: τήν καλοσύνη. Σέ μιά κοινωνία καλοσύνης πού νά ἔχει τόση χωρητικότητα, ὥστε νά τούς χωρᾶ ὅλους καί ὄχι νά τούς ἀπωθεῖ. (Λάθος οἱ λέξεις «σύν-περιλαμβάνω», «συμπερίληψη», οὔτε ὑπεράριθμοι εἶναι οἱ Ἕλληνες οὔτε περίληψη εἶναι οἱ ζωές τους.) Ἐπαναλαμβάνω λοιπόν! Ἄς κοιτάξουμε καλύτερα γύρω μας. Τά νέα εἶναι μπροστά μας. Ἄς τά ψηλαφήσουμε.