Λίγες ημέρες ακόμα έχουν στη διάθεσή τους οι πολίτες για να υποβάλουν τις αιτήσεις τους στο «Εξοικονομώ 2025» και να διεκδικήσουν επιδοτήσεις για την ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών τους. Η σχετική προθεσμία εκπνέει την προσεχή Πέμπτη 20 Μαρτίου, με το ενδιαφέρον να είναι πολύ μεγάλο, καθώς μέχρι στιγμής έχουν κατατεθεί σχεδόν 70.000 αιτήσεις.
Από τον Βασίλη Παπακωνσταντόπουλο
Οι εισοδηματικές κατηγορίες του νέου προγράμματος, συνολικού προϋπολογισμού 434.000.000 ευρώ, είναι δύο, το ποσοστό επιχορήγησης κυμαίνεται από 50% έως και 100%, ανάλογα με την κατηγορία στην οποία εμπίπτει ο δικαιούχος, ο ανώτατος επιλέξιμος προϋπολογισμός του προγράμματος φτάνει τα 35.000 ευρώ, αυξημένος κατά 41%, λόγω των πληθωριστικών πιέσεων στον κατασκευαστικό τομέα, ενώ σε όσους προχωρήσουν σε υπαγωγή, καλύπτοντας την ιδία συμμετοχή με δάνειο, το επιτόκιο της δανειακής σύμβασης για τις ανάγκες του προγράμματος είναι σταθερό και επιδοτούμενο σε ποσοστό 100%.
Οι αιτήσεις χρηματοδότησης υποβάλλονται αποκλειστικά ηλεκτρονικά και υποχρεωτικά μέσω του πληροφοριακού συστήματος του επίσημου διαδικτυακού τόπου του προγράμματος (https://exoikonomo2025.gov.gr). Κατά το στάδιο υποβολής της αίτησης δεν απαιτείται προσκόμιση φυσικού φακέλου με δικαιολογητικά. Προκειμένου όμως να κριθεί επιλέξιμη μια κατοικία είναι απαραίτητο να πληροί τις ακόλουθες γενικές προϋποθέσεις: να υφίσταται νόμιμα, να μην έχει κριθεί κατεδαφιστέα, να χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία και να έχει καταταγεί βάσει του Α’ ΠΕΑ σε κατηγορία χαμηλότερη ή ίση της Γ, καθώς είναι υποχρεωτική η αναβάθμιση κατά τουλάχιστον τρεις ενεργειακές κατηγορίες σε σχέση με την κατάταξη στο Α’ Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης, ώστε να εξασφαλίζεται εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας σε ποσοστό άνω του 30%.
Καλύψεις
Το πρόγραμμα καλύπτει την αντικατάσταση κουφωμάτων, την τοποθέτηση/αναβάθμιση θερμομόνωσης, την αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης/ψύξης, το σύστημα ζεστού νερού χρήσης με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και λοιπές παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας, όπως είναι η εγκατάσταση έξυπνου συστήματος διαχείρισης.
Το «Εξοικονομώ 2025» περιλαμβάνει δύο κατηγορίες, σε αντίθεση με τις πέντε των προηγούμενων προγραμμάτων.
Στην πρώτη κατηγορία υπάγονται δικαιούχοι με ατομικό εισόδημα κάτω των 5.000 ευρώ ή οικογενειακό εισόδημα κάτω των 10.000 ευρώ, ενώ στη δεύτερη με ατομικό εισόδημα άνω των 5.000 ευρώ και οικογενειακό άνω των 10.000 ευρώ.
Στην πρώτη κατηγορία, το ποσοστό επιδότησης ορίζεται στο 95%, ποσοστό που ανεβαίνει στο 100% για τους πληγέντες της Θεσσαλίας, της Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας, της Στερεάς Ελλάδας, της Πελοποννήσου, της Κρήτης και της Σάμου.
Για τους δικαιούχους που κατατάσσονται στη δεύτερη εισοδηματική κατηγορία, η επιδότηση ξεκινά από το 50%, ποσοστό που αυξάνεται στο 65% για οικογένειες με τρία ή περισσότερα παιδιά και στο 80% για οικογένειες με μέλος ΑμεΑ και για τους πληγέντες των συγκεκριμένων περιοχών.
Αυτοί έχουν δικαίωμα συμμετοχής
Στο πρόγραμμα μπορούν να συμμετάσχουν φυσικά πρόσωπα που έχουν εμπράγματο δικαίωμα (πλήρης κυριότητα/επικαρπία/ψιλή κυριότητα) σε επιλέξιμη κατοικία ή μισθωτές που μισθώνουν επιλέξιμη κατοικία και αποδεικνύεται με την ύπαρξη μισθωτηρίου συμβολαίου, με διάρκεια υπολειπόμενης ισχύος μίσθωσης τουλάχιστον επτά ετών κατά την υποβολή της αίτησής τους στο πρόγραμμα. Σε περίπτωση ύπαρξης περισσότερων δικαιούχων εμπράγματων δικαιωμάτων (συγκυρίων) σε επιλέξιμη κατοικία, αν η κύρια χρήση της υπό αίτηση κατοικίας γίνεται από έναν εκ των συγκυρίων, δικαίωμα συμμετοχής στο πρόγραμμα έχει μόνο ο συγκύριος που την ιδιοκατοικεί. Αν η κύρια χρήση της υπό αίτηση κατοικίας αφορά έτερο πρόσωπο, μη συγκύριο (ενοικίαση/δωρεάν παραχώρηση), δικαίωμα συμμετοχής έχει οποιοσδήποτε εκ των συγκυρίων με εμπράγματο δικαίωμα πλήρους κυριότητας/επικαρπίας (όχι ψιλή κυριότητα), ενώ για την περίπτωση ενοικίασης δεν υπάρχει απαίτηση για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα στο μισθωτήριο συμβόλαιο.
Για κάθε επιλέξιμη κατοικία πρέπει να υποβληθεί μία μόνο αίτηση, ενώ δεν έχει δικαίωμα συμμετοχής κατοικία με ενεργή αίτηση σε κάποιο από τα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης «Εξοικονόμηση κατ’ Οίκον ΙΙ», «Εξοικονομώ – Αυτονομώ», «Εξοικονομώ 2021», «Εξοικονομώ – Ανακαινίζω για νέους» και «Εξοικονομώ 2023». Εξαίρεση αποτελεί η περίπτωση συμμετέχοντος διαμερίσματος αίτησης πολυκατοικίας τύπου Β του Προγράμματος «Εξοικονομώ – Αυτονομώ», για το οποίο επιτρέπεται να υποβληθεί αίτηση ως διαμέρισμα στο νέο πρόγραμμα. Η υποβολή στο πληροφοριακό σύστημα περισσότερων της μίας αιτήσεων για την ίδια επιλέξιμη κατοικία από το ίδιο πρόσωπο ή άλλο συγκύριο οδηγεί στην απόρριψη του συνόλου των αιτήσεων, και στην περίπτωση αίτησης για την οποία έχει εκδοθεί απόφαση υπαγωγής η τελευταία χρονολογικά αίτηση θα ανακληθεί.
Ποια είναι τα απαραίτητα δικαιολογητικά για ένταξη στο πρόγραμμα
Ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει καταρχάς να ελέγξει αν πληροί τις προϋποθέσεις και αν η ιδιοκτησία του μπορεί να θεωρηθεί «επιλέξιμη κατοικία». Η αίτηση υποβάλλεται με τους κωδικούς TAXISnet και δεν υφίσταται δυνατότητα υποβολής αίτησης για φυσικά πρόσωπα που δεν είναι πιστοποιημένα μέσω της ανωτέρω εφαρμογής και δεν διαθέτουν κωδικούς πρόσβασης.
Η κύρια χρήση της κατοικίας θα καταγράφεται στα στοιχεία της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος του χρήστη εντός των τελευταίων τριών ετών, με προτεραιότητα το έτος αναφοράς (2023). Σε περίπτωση που από τα στοιχεία της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος για το έτος αναφοράς προκύπτει ότι το ακίνητο δεν ήταν σε χρήση (κενό διαμέρισμα, κενή μονοκατοικία) το εν λόγω φορολογικό έτος, για την πιστοποίηση της κύριας χρήσης κατοικίας θα χρησιμοποιηθούν αντίστοιχα στοιχεία ενός εκ των δύο προηγούμενων φορολογικών ετών. Εάν η κατοικία έχει αποκτηθεί μετά τις 31/12/2023, θα ζητηθεί έγγραφη δέσμευση για την κύρια χρήση της κατοικίας και θα πρέπει να έχει προηγηθεί της αίτησης η καταχώριση/τροποποίηση των στοιχείων στη δήλωση των στοιχείων ακινήτων Ε9.
Σε περίπτωση που υπάρχουν εκκρεμότητες νομιμοποίησης/τακτοποίησης στο ακίνητο, η αρχική δήλωση υπαγωγής σε νόμο τακτοποίησης αυθαίρετων κατασκευών θα πρέπει να έχει γίνει πριν από την υποβολή της αίτησης στο πρόγραμμα. Μεταγενέστερη δήλωση από την υποβολή αίτησης στο πρόγραμμα για υπαγωγή σε νόμο τακτοποίησης αυθαίρετων κατασκευών δύναται να υποβληθεί σε περίπτωση απόκλισης της ωφέλιμης επιφάνειας του ακινήτου μέχρι του ορίου των 7 τ.μ., προκειμένου οι ενεργειακές παρεμβάσεις να είναι σύμφωνες με την κείμενη νομοθεσία. Κατά την υποβολή στο πρόγραμμα της ηλεκτρονικής ταυτότητας, η δήλωση θα πρέπει να είναι σε οριστική υπαγωγή και, σε κάθε περίπτωση, πριν από την τελική εκταμίευση της επιχορήγησης του έργου θα πρέπει να είναι περαιωμένη.
Αν στα φορολογικά στοιχεία του αιτούντος υπάρχουν εκκρεμότητες στην εκκαθάριση της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος (Ε1), στην αναλυτική κατάσταση μισθωμάτων ακίνητης περιουσίας (Ε2) ή στη δήλωση των στοιχείων ακινήτων (Ε9), θα πρέπει να διευθετηθούν πριν από την υποβολή της αίτησης. Επισημαίνεται ότι στα έντυπα φορολογίας, μίσθωσης ακινήτων και περιουσιακής κατάστασης θα πρέπει να αναγράφεται ορθά ο αριθμός παροχής ηλεκτρικής ενέργειας.