Οι ιδέες που διατύπωσε ο Παρμενίδης αποτελούν σημείο καμπής για την ελληνική φιλοσοφία. Επηρεασμένος από τη λογική, επιστημονική σκέψη του Πυθαγόρα, ο Παρμενίδης επιχειρεί να αποκαλύψει την πραγματική φύση του κόσμου χρησιμοποιώντας παραγωγική συλλογιστική. Οι έρευνές του τον κάνουν να υιοθετήσει αντίθετη άποψη από αυτή του Ηράκλειτου. Βέβαια η αντίφαση-αντίθεση των δύο φιλοσόφων είναι φαινομενική. Ο καθένας αναφέρεται σε διαφορετικά πεδία του υπαρκτού…
Ξεκινώντας από την υπόθεση ότι κάτι υπάρχει («είναι»), ο Παρμενίδηςσυμπεραίνει ότι δεν μπορεί ταυτοχρόνως να μην υπάρχει (να «μην είναι»), καθώς αυτό θα ήταν λογική αντίφαση. Άρα, δεν είναι δυνατόν να υπάρξει ποτέ κατάσταση ανυπαρξίας – δεν μπορεί να υπάρξει κενό. Εφόσον κάτι δεν μπορεί να προέλθει από το τίποτα, αυτό το κάτι πρέπει πάντα να υπήρχε σε κάποια μορφή. Αυτή η αιώνια μορφή δεν μπορεί να αλλάξει, επειδή κάτι που είναι αιώνιο δεν μπορεί να μετασχηματιστεί σε κάτι άλλο χωρίς να πάψει να είναι αιώνιο. Επομένως, η ουσιαστική αλλαγή είναι κάτι το αδύνατο.
Με αυτή τη σειρά συλλογισμών, ο Παρμενίδης συμπεραίνει πως οτιδήποτε είναι αληθινό πρέπει να είναι αιώνιο και αμετάβλητο, και να έχει μια αδιαίρετη ενότητα –«τα πάντα είναι ένα». Αλλά το σημαντικότερο για τους μεταγενέστερους φιλόσοφους ήταν πως, με αυτή τη συλλογιστική διαδικασία, ο Παρμενίδης δείχνει ότι η αντίληψη που έχουμε για τον κόσμο είναι λανθασμένη και γεμάτη αντιφάσεις.
Παρόλο που φαίνεται να βιώνουμε την αλλαγή, η λογική μάς λέει ότι η αλλαγή είναι κάτι το αδύνατο. Το μοναδικό ασφαλές συμπέρασμα στο οποίο μπορούμε να καταλήξουμε είναι ότι δεν μπορούμε να βασιζόμαστε στη βιωματική γνώση την οποία προσλαμβάνουμε μέσω των αισθήσεών μας.
Η κατανόηση του σύμπαντος είναι μία από τις αρχαιότερες φιλοσοφικές αναζητήσεις. Κατά τον 20ο αιώνα προέκυψαν στοιχεία στην κβαντική φυσική που υποστηρίζουν τις ιδέες του Παρμενίδη – ιδέες στις οποίες κατέληξε χρησιμοποιώντας αποκλειστικά λογική σκέψη.
Πηγές: lecturesbureau.gr, ellinikoskoinotismos, ellaniapili
“Βέβαια η αντίφαση-αντίθεση των δύο φιλοσόφων είναι φαινομενική. Ο καθένας αναφέρεται σε διαφορετικά πεδία του υπαρκτού…”
Αστεία πράγματα. Είναι εκ διαμέτρου αντίθετοι φιλόσοφοι. Ο Παρμενίδης πιστεύει στον καθ’ αυτό κόσμο, τον αναλλοίωτο κόσμο. Ξέρει ότι οι αισθήσεις μας δίνουν έναν κόσμο που βρίσκεται σ’ ένα δίχως αρχή και δίχως τέλος, αιώνιο γίγνεσθαι και φθάνει στο καταστροφικό συμπέρασμα πως οι αισθήσεις ψεύδονται, πως είναι ένοχες για την αντίληψη μιας συνεχούς αλλαγής. Καταλήγει στο τραγικό συμπέρασμα, το οποίο υιοθέτησε όλη η κατοπινή σκέψη, πως μέσω της λογικής θα βρούμε τον αληθινό κόσμο. Πρόκειται για μια αναληθή υπερύψωση της λογικής, που δεν της αξίζει. Η λογική έχει συγκεκριμένες ικανότητες και δεν προορίζεται να ανακαλύψει την αληθινή φύση του ανθρώπου. Ο ίδιος ο άνθρωπος, δεν προορίζεται να ανακαλύψει τον καθ’ αυτό κόσμο, το είναι του κόσμου. Ο άνθρωπος “προορίζεται” να ζήσει τον εαυτό του και τίποτα περισσότερο.
Ο Ηράκλειτος υπήρξε ο φιλόσοφος του αιώνιου γίγνεσθαι. Τα πάντα ρει και τίποτα δεν μένει σταθερό.
Με τον Παρμενίδη ξεκινάει η θεοποίηση της λογικής και η σύλληψη μέσω αυτής, της Αλήθειας. Επομένως, ο Παρμενίδης βάζει τις βάσεις για την παρακμή των αξιών, την επικράτηση του ορθολογισμού και του μηδενισμού, που στον Χριστιανισμό θα φθάσουν σε κατάσταση μανίας.
Τι λες άνθρωπε μου έχεις καταλάβει εντελώς λάθος την έννοια της λογικής. Άλλο η λογική του Παρμενίδη και άλλο η λογική με όρους καθομιλουμένης. Ο Παρμενίδης είναι ο πιο σπουδαίος απ όλους !
δεν θέλεις να το αναπτύξεις περισσότερο; Να γίνεις σαφέστερη, σ’ ό,τι αφορά την διαφορά της λογικής του Παρμενίδη, από την λογική όπως την ξέρουμε.
Πρώτη φορά, ακούω πως υπάρχουν δύο λογικές. Ποιες οι διαφορές τους; Αν υπάρχουν δύο λογικές, τότε, η μία ακυρώνει την άλλη. Παράλογο μου φαίνεται.
Ήλθε κατοπιν ο Εμπεδοκλής και συγκερασε αυτές τις δυο φαινομενικά αντίθετες απόψεις …