ΛΕΝΑ ΠΑΠΠΑ (1932-2025)
Έφυγε από τη ζωή, μακριά από τα φώτα του κόσμου της επιτήδευσης αλλά μέσα στο φως της αληθινής ποίησης, μια από τις πιο σημαντικές ποιήτριες της δεύτερης μεταπολεμικής γενιάς (εμφανίστηκε το 1956). Ποιήτρια εξ ενστίκτου, επίμονη στη μελαγχολική αποτίμηση της αστικής ζωής, με διεισδυτική και συχνά σκληρή ματιά, εξέφρασε λιτά τη διάψευση και τον φόβο πως ακόμη και οι ωραιότερες στιγμές μας είναι μια ψευδαίσθηση.
Στη μακρά της ποιητική πορεία εμπνεύστηκε με περήφανη λύπη από τα ματαιωμένα πάθη και τους αξεδίψαστους πόθους ενός αδιαπέραστου προσωπικού κόσμου χωρίς να αποστρέφει το βλέμμα από τη θλιβερή κοινωνική πραγματικότητα. Οι χαμηλοί τόνοι, ακόμη και στα ερωτικά της ποιήματα, η αιφνιδιαστική απλότητα και η λεπτή ειρωνεία με την οποία διαχειριζόταν ψυχικές εκρήξεις, περιγελώντας τον μελοδραματισμό, μαρτυρούν για την υψηλή ευκρίνεια της αισθητικής εικόνας που είχε στον νου της για τη ζωή και το έργο των αληθινών ποιητών – τεκμήριο ίσως της καλής εικαστικής της παιδείας.
Γνωρίζοντας πως ηθικό και αληθινό είναι μόνο ό,τι μπορεί να γίνει ευγενικό τραγούδι, τώρα που ο διαρκής αγώνας της Λένας Παππά για διαφυγή από τα ενδόμυχα όνειρά της ολοκληρώθηκε, το μοναχικό της μονοπάτι νιώθω πως λάμπει ως πρότυπο του τρόπου που ο κόσμος μπορεί να γίνει αν όχι πιο όμορφος, τουλάχιστον, λιγότερο σκοτεινός.
Ο εξόδιος αποχαιρετισμός της θα γίνει την προσεχή Τρίτη, στις 10 το πρωί, στο Πρώτο Νεκροταφείο.
“Άει σκοτεινό φως του έρωτα…”
Έχει ειπωθεί πιο εύστοχος στίχος;
Η Λένα Παππά που το έζησε και το έγραψε έφυγε σήμερα για τον άλλο κόσμο, τον καλύτερο.
“Τρεμάμενο αίμα του έρωτα
μες τη γητειά σου ελησμόνησα τους φονιάδες καιρούς”.
Λένα Παππά 1932 -2025
Υπάρχουν 14 ποιήματα της Λένας Παππά που έγιναν τραγούδια. 9 μελοποίησε ο Γιάννης Νικολάου, 3 οι αδελφοί Κατσιμίχα, και από 1 ο Μίμης Πλέσσας και ο Γιώργος Αλτής.
Το 1977 η Βασιλική Λαβίνα στον δίσκο της “Πες μου” ερμηνεύει το Αν είμαι, σε μουσική του Μίμη Πλέσσα.
Το 1998 στον δίσκο το “Κακό παιδί” ο Γιάννης Νικολάου έγραψε την μουσική και ερμήνευσε τα: Το κακό παιδί / Αν / Το κρίνο / Μοίρα / Νύχτα / Ανεμοι / Χρώματα.
Το 1997 η Καλλιόπη Βέττα τραγούδησε το Πάει Καιρός σε μουσική Γ.Νικολάου στο CD ” Στη χώρα των ασμάτων”.
Το 2005 στο CD “Οι άγγελοι του έρωτα” ο Παντελής Θαλασσινος τραγουδά τα Το κρίνο / Πικρό τραγούδι και τα δυό σε μουσική Γ.Νικολάου.
Το 1994 οι Χάρης & Πάνος Κατσιμίχας στον δίσκο τους “Της αγάπης μαχαιριά” μελοποιούν τα Παλιά Καλοκαίρια / Του έρωτα / Το δωμάτιο. Το 2010 το Παλιά Καλοκαίρια, ηχογράφησαν και οι Μίλτος Πασχαλίδης στο CD “Ξένιος” και Γιώργος Μεράντζας στο CD “Ολα είναι εδώ”. Του έρωτα, ηχογράφησαν και οι Γιώργος Νταλάρας (1997), Χρήστος Δάντης (1998), Βαγγέλης Πρώιμος & Γιώργος Λιανός (2005), Δυτικές Συνοικίες (2007), Μιχάλης Τζουγανάκης (2015), Βασίλης Παπακωνσταντίνου (2022), Δημήτρης Μεσημέρης (2022). Το δωμάτιο ηχογράφησαν και οι Μάριος Φραγκούλης (1999) και Χρήστος Θηβαίος (2014).
Το 2024 ο Γιώργος Αλτής γράφει την μουσική και η Πέγκυ Ζάρρου τραγουδά το Μου λες θα φύγεις.
Σε ηλικία 93 ετών έφυγε από την ζωή η σπουδαία ποιήτρια Λένα Παππά. Με περισσότερες από 20 ποιητικές συλλογές και διηγημάτων, στίχοι της μελοποιήθηκαν από τους Μίμη Πλέσσα (Πες μου 1978), αδελφούς Κατσιμίχα(Της αγάπης μαχαιριά 1994), Γιάννη Νικολάου ( Το κακό παιδί 1998, Πεντόβολα 2000 σε συνεργασία με το Τοσίτσειο Αρσάκειο Δημοτικό Εκάλης), Γιώργο Αλτή.
Έχουν ερμηνευθεί από τους Γιώργο Νταλάρα, Νίκο Νομικό, Βασιλική Λαβίνα, Παντελή Θαλασσινό, Γιάννη Νικολάου, Μίλτο Πασχαλίδη, Καλλιόπη Βέτα.
Η Λένα Παππά γεννήθηκε στην Αθήνα το 1932 και σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών και Γαλλική Φιλολογία στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών.
Παρακολούθησε μαθήματα Ιστορίας Τέχνης στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών και μετεκπαιδεύτηκε με υποτροφία στο Παρίσι, όπου παρακολούθησε στη Σορβόννη μαθήματα Ιστορίας της Μοντέρνας Τέχνης, παίρνοντας το Diplôme d’ Études Approfondies (Πλήρες Δίπλωμα Σπουδών).
Οι συλλογές της
ΠΟΙΗΜΑΤΑ 1956
ΛΑΜΠΗΔΟΝΕΣ 1960
ΨΙΘΥΡΟΙ 1963 (Εκδόσεις των Φίλων)
ΑΥΤΟΓΡΑΦΑ 1967
POÉSIES (Ποιήματα) 1969 (Éditions Pierre Seghers, Paris Collection:Autour du monde)
συλλογή του Παρισιού: σε όλο τον κόσμο)
ΚΑΘ’ ΟΔΟΝ 1973 (Εκδόσεις των Φίλων)
ΣΚΟΤΕΙΝΟΣ ΘΑΛΑΜΟΣ 1979 (Εκδόσεις των Φίλων)
ΕΝΔΟΦΩΝΑ 1982 (Εκτός εμπορίου)
PALABRAS DE VIDRIO (Γυάλινα Λόγια)1984 (Εκδόσεις Los Vientos Barcelona)
ΜΕΣΑ ΣΕ ΚΑΘΡΕΦΤΕΣ 1984(Εκδόσεις Αστρολάβος – Ευθύνη)
ΑΡΤΕΣΙΑΝΑ 1988 (Εκδόσεις των Φίλων)
ΟΥΡΑΝΟΔΡΟΜΙΟΝ 1992 (Εκτός εμπορίου)
ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ 1956-1992 (Α τόμος Απάντων) 1994 (Εκδόσεις Αρμός)
ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ (Β τόμος Απάντων) 1997(Εκδόσεις Αρμός)
ΠΕΝΤΟΒΟΛΑ 1999 (Εκδόσεις Ιωλκός – Παιδικά ποιήματα)
ΦΑΡΜΑΚΙ ΜΕ ΖΑΧΑΡΗ (Εκδόσεις Ιωλκός)
ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ (Γ τόμος Απάντων) 2001 (Εκδόσεις Αρμός)
SIBYLLE DANS LE VENT 2001 (Γαλλία Atelier Vivant)
ΑΙΧΜΗΡΑ ΚΑΙ ΔΡΙΜΥΓΕΥΣΤΑ 2006 (Εκδόσεις Αρμός)
ΔΙΑΤΤΟΝΤΕΣ 2013 (Εκδόσεις Ηρόδοτος)
ΧΡΥΣΟΜΥΓΕΣ 2016 (Εκδόσεις Λειμών- Παιδικά ποιήματα)
Διηγημάτων:
Βιορρυθμοί [εκδόσεις Αρμός] (1982)
Ξενοδοχείον Δ΄ Κατηγορίας [εκδόσεις Αρμός] (1996)
Με θέα στο αθέατο [εκδόσεις Ιωλκός] (2002)
Αντικατοπτρισμοί [εκδόσεις Ηρόδοτος] (2013)
Μυθιστορήματα:
ΧΩΡΙΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ, Εκδόσεις Λιβάνη, 1999
ΤΑ ΧΑΡΤΙΝΑ ΓΑΝΤΙΑ, Εκδόσεις Ηρόδοτος, 2013
και τα βιβλία:
ΦΑΡΜΑΚΙ ΜΕ ΖΑΧΑΡΗ, Εκδόσεις Ιωλκός, 1999
ΠΙΚΡΑΜΥΓΔΑΛΑ, Εκδόσεις Ηρόδοτος, 2013
ΖΩΓΡΑΦΙΣΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ, Εκδόσεις Αρμός, 2008 (μια συλλογή από παραμύθια κι ιστορίες για μικρά και μεγάλα παιδιά)