Υπουλη επίθεση στα ελληνικά καπνά

Η φοροεπιδρομή της Κομισιόν, που εξαγγέλθηκε ήδη και επίσημα στο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2028-2034, χωρίς σοβαρή ελληνική αντίδραση, θα πνίξει τον καπνοπαραγωγικό κλάδο

Γιώργος Χαρβαλιάς

Είναι γνωστό ότι το κάπνισμα βλάπτει σοβαρά την υγεία. Ομως, ο καπνός παραμένει ένα δημοφιλές προϊόν, που παράγεται σε συγκεκριμένες γεωγραφικές ζώνες, κυκλοφορεί και πωλείται νόμιμα σε ενήλικες. Τα νεότερα καπνικά προϊόντα, μάλιστα, που τοποθετούνται σε θερμαντικές συσκευές και δεν υφίστανται ολοκληρωτική καύση, θεωρούνται λιγότερο επιβλαβή από τα συμβατικά τσιγάρα.

Το 2019 οι θερμαινόμενες ράβδοι καπνού ΗEETS, όπως αυτές που παράγει στη χώρα μας η εταιρία Παπαστράτος, έλαβαν άδεια κυκλοφορίας από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ως «προϊόντα καπνού τροποποιημένου κινδύνου», όχι, βεβαίως, επειδή θεωρούνται ασφαλείς, αλλά επειδή εκθέτουν τον χρήστη σε μικρότερους κινδύνους για την υγεία του.

Πέρα από τα τσιγάρα, συμβατικά ή μη, υπάρχουν επίσης πολλά άλλα προϊόντα που στις μέρες μας κυκλοφορούν νόμιμα και βλάπτουν -λιγότερο ή περισσότερο- την υγεία: Το αλκοόλ, τα τρόφιμα υψηλής επεξεργασίας, η ζάχαρη, τα συντηρητικά, ακόμη και διάφορα συμπληρώματα διατροφής.

Εξίσου βλαβερός με το κοινό τσιγάρο, αλλά με πολύ πιο σοβαρές κοινωνικές επιπτώσεις είναι και ο κοινώς λεγόμενος… μπάφος, που έχει γίνει νόμιμα μόδα σε πολλές δυτικές κοινωνίες – κυρίως λόγω της υποτιθέμενης φαρμακευτικής επίδρασης που διαθέτει η κάνναβη. Σε αρκετές αμερικανικές πολιτείες συναντά κανείς τον απόλυτο παραλογισμό, να απαγορεύεται, δηλαδή, διά ροπάλου το συμβατικό κάπνισμα, την ώρα που στους δρόμους πνίγεσαι από το τοξικό νέφος των χρηστών μαριχουάνας!

Επικίνδυνα για τη δημόσια υγεία, αν δεν κάνω λάθος, είναι και τα όπλα. Ειδικά όταν χρησιμοποιούνται για λάθος λόγους.
Ε, λοιπόν, η καλή μας Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αυτό το παγκόσμιο θεσμικό πρότυπο δημοκρατικής λειτουργίας, που αφουγκράζεται τις ανησυχίες και τα «θέλω» των Ευρωπαίων πολιτών, αποφάσισε να μας προστατεύσει από τις βλαβερές συνέπειες του τσιγάρου επιβάλλοντας έναν πρωτοφανή «ευρωπαϊκό» φόρο στον καπνό. Με τα έσοδα, που υπολογίζονται στα 11 δισ. ευρώ ανά έτος, θα αγοράσει όπλα για να τα δώσει στον Ζελένσκι, προκειμένου να συνεχίσει τον πόλεμο, που, προφανώς, στο μυαλό της θείας Ούρσουλας και των άλλων κομισάριων στις Βρυξέλλες δεν… βλάπτει την υγεία των Ουκρανών πολιτών.

Η πρωτοβουλία της Κομισιόν να φορολογήσει πρόσθετα τους καπνιστές και τους καπνοπαραγωγούς για να ψωνίσει γερμανικά η αμερικανικά οπλικά συστήματα, με στόχο να διαιωνίζεται η πολεμική σύρραξη και να αιμορραγεί μαζί με την Ουκρανία και η Ρωσία, είναι πέρα για πέρα παρανοϊκή. Και «μυρίζει» από μακριά γερμανική έμπνευση. Γιατί στρέφεται ευθέως κατά των καπνοπαραγωγών χωρών του ευρωπαϊκού Νότου και, ειδικότερα, της Ιταλίας και της Ελλάδας.

Αρκετοί από εσάς θα θυμόσαστε, νομίζω, ήδη από τα σχολικά σας χρόνια ότι η πατρίδα μας παράγει και εξάγει καπνά εξαιρετικής ποιότητας. Στις μέρες μας εξακολουθεί να καλλιεργεί το συγκεκριμένο προϊόν, τα περίφημα καπνά ανατολίτικου τύπου, γνωστά για το λεπτό χαρμάνι τους, όχι ασφαλώς στα μεγέθη του παρελθόντος, οπότε μονοπωλούσαν μαζί με τη σταφίδα την πρωτογενή παραγωγή, αλλά με επιδόσεις ιδιαίτερα αξιοσημείωτες, που την κατατάσσουν τρίτη στην Ευρωπαϊκή Ενωση των «27», πίσω από την Ιταλία και την Ισπανία.

Ο καπνός είναι ουσιαστικά ένα από τα ελάχιστα προϊόντα που η Ελλάδα παράγει σε ανταγωνιστικό επίπεδο και οποιαδήποτε εθνικά σκεπτόμενη κυβέρνηση έπρεπε να αντιμετωπίζει τους καλλιεργητές, τους εμπόρους και γενικότερα τους εργαζομένους και τους επιχειρηματίες στον κλάδο ως οικονομικούς στυλοβάτες.

Στον συγκεκριμένο τομέα απασχολούνται χιλιάδες άνθρωποι. Η ιστορική καπνοβιομηχανία Καρέλια, για παράδειγμα, είναι μία σύγχρονη, αμιγώς ελληνική επιχείρηση, παγκόσμιο υπόδειγμα εργοδοτικής συνέπειας, καθώς μοιράζει στους υπαλλήλους της σημαντικά μπόνους από τα εντυπωσιακά κέρδη της, που ξεπερνούν τα 150 εκατομμύρια ευρώ.

Από αυτά τα κέρδη, το ένα τρίτο καταλήγει ετησίως στα κρατικά ταμεία, μέσω φορολογίας εισοδήματος, ενώ τεράστια είναι τα έσοδα του Δημοσίου από τους έμμεσους φόρους (ειδικός φόρος κατανάλωσης, ΦΠΑ 24%) των καπνικών προϊόντων.
Την ίδια ώρα η άλλη παραδοσιακή καπνοβιομηχανία, η Παπαστράτος, που ανήκει πλέον στην αμερικανική Philip Morris, αλλά εξακολουθεί να δραστηριοποιείται στην Ελλάδα, με μεγαλύτερο κύκλο εργασιών, συναγωνίζεται την καπνοβιομηχανία Καρέλιας σε κέρδη. Το υπερσύγχρονο εργοστάσιο θερμαινόμενων καπνικών ράβδων της στον Ασπρόπυργο αποτέλεσε τη μοναδική παραγωγική επένδυση στη χώρα τα τελευταία χρόνια. Κόστισε συνολικά πάνω από 700 εκατομμύρια ευρώ και πλέον απασχολεί περίπου χίλιους εργαζομένους.

Το εντυπωσιακό είναι ότι, παρά τις αυξανόμενες απαγορεύσεις και τις συνεχείς φορολογικές επιβαρύνσεις των καπνικών προϊόντων, και οι δύο αυτές βιομηχανίες, η ελληνική και η θυγατρική της αμερικανικής, που όμως διοικείται από Ελληνες μάνατζερ, πάνε…σφαίρα. Και αιμοδοτούν όσο πολύ λίγες επιχειρήσεις τον δημόσιο κορβανά. Τα κρατικά έσοδα από τη βιομηχανία του καπνού μπορούν να συγκριθούν μόνο με αυτά της νόμιμης δραστηριότητας τυχερών παιχνιδιών.

Παρά τις ήδη δυσθεώρητες τιμές των καπνικών προϊόντων, από τις οποίες ένα ποσοστό 75-80% αποδίδεται στο κράτος υπό την μορφή φόρων (!), τα ποσοστά πωλήσεων τόσο της Καρέλιας όσο και της Παπαστράτος αυξάνονται εντυπωσιακά. Οι εταιρίες χρόνο με τον χρόνο μεγαλώνουν τον κύκλο παραγωγής τους και τα κέρδη τους. Ο εξαγωγικός τους προσανατολισμός συμβάλλει άμεσα στην ενίσχυση της ελληνικής οικονομίας, καλύπτοντας μέρος της τρύπας του εμπορικού ισοζυγίου.
Ε, αυτές ακριβώς τις εταιρίες, όπως και τους μικρότερους καπνοπαραγωγούς της χώρας ετοιμάζεται να πνίξει η φοροεπιδρομή της Κομισιόν, που εξαγγέλθηκε ήδη επίσημα στο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2028-2034, χωρίς σοβαρή ελληνική αντίδραση!

Από τον νέο φόρο, που αναμένεται να διαμορφωθεί τουλάχιστον στο 15% της ονομαστικής τιμής του πακέτου, το ελληνικό κράτος δεν θα δει ούτε σεντς! Πρόκειται για αμιγώς ευρωπαϊκή εισφορά, που θα καταλήγει στα ευαγή ταμεία των Βρυξελλών, προκειμένου να αγοραστούν τα όπλα του καθεστώτος Ζελένσκι.

Η Κομισιόν, όπως αναφέραμε, προσδοκά να αντλήσει έσοδα που θα ξεπερνούν τα 11 δισ. ευρώ ανά έτος, γιατί στον νέο φόρο έσπευσε να εντάξει και τις θερμαινόμενες ράβδους καπνού που χρησιμοποιούν οι συσκευές IQOS. Φανταστείτε, λοιπόν, η τιμή ενός πακέτου συμβατικών η θερμαινόμενων τσιγάρων να πλησιάσει τα 7 ευρώ. Ενας καπνιστής δηλαδή, από τα εκατομμύρια που εξακολουθούν να υπάρχουν στη χώρα, θα χρειάζεται τον μισό του μισθό μόνο για τα τσιγάρα του!

Και τι ακριβώς θα σημάνει αυτό συνολικότερα για τον καπνοπαραγωγικό κλάδο; Κάθετη πτώση των πωλήσεων, περιορισμό των εξαγωγών και οικονομικό μαρασμό. Ποιος θα τρίβει τα χέρια του από αυτήν την εξέλιξη; Το καρτέλ λαθρεμπορίας τσιγάρων, που ευδοκιμεί στη χώρα και χρηματοδοτεί τις δραστηριότητες της μαφίας, αλλά και οι γείτονες!

Οι Τούρκοι είναι μακράν οι μεγαλύτεροι παραγωγοί του ίδιου τύπου καπνού με τον ελληνικό (oriental tobacco) και ασφαλώς θα τρίβουν τα χεράκια τους, καθώς ανοίγει ο δρόμος για να μονοπωλήσουν τις ξένες αγορές.

Δεν ξέρω αν αντιλαμβάνεστε τι είδους έγκλημα επιχειρείται να συντελεστεί εις βάρος της ελληνικής οικονομίας, αφού οδηγείται σε καταστροφή ένας από τους ελάχιστους παραγωγικούς κλάδους που εξακολουθεί να στέκεται στα πόδια του. Για μια κυβέρνηση που ασχολείται μόνο με την επικοινωνιακή χειραγώγηση, τον αθέμιτο πλουτισμό και τις… χορηγίες σε ημέτερους δεν έχει κανείς την απαίτηση να αντιδράσει.

Διερωτάται, όμως, κανείς τι κάνουν οι εκλεγμένοι Ελληνες ευρωβουλευτές, που μπροστά σε μια τέτοια εξέλιξη, έπρεπε ήδη να έχουν κατασκηνώσει ομαδικά μπροστά από το γραφείο της προέδρου της Κομισιόν…