Βασίλης Δημ. Χασιώτης
Καταφέρονται εδώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) για την πρόσφατη συμφωνία με τις ΗΠΑ για τους δασμούς (αν και δεν αφορά μόνο αυτούς), διότι είναι λένε ετεροβαρής (το πόσο ετεροβαρής -για την ΕΕ- είναι θα αποδεχθεί στη πράξη η οποία εκτιμώ ότι θα διαψεύσει -επί τα χείρω- κάθε εκτίμηση που γίνεται σήμερα).
Δεν είναι ανάγκη να θριαμβολογήσουν οι Αμερικάνοι για τη συμφωνία Τραμπ – Ούρσουλας φον ντερ Λάιεν. Θρηνολογούν για τον εαυτό τους οι Κυβερνήσεις της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Άλλωστε αυτές οι ίδιες ηγεσίες, απέδειξαν πόσο αποτελεσματικά μπορούν να αυτοπυροβολούνται. Το δείχνουν τρεχόντως στον πόλεμο στην Ουκρανία, στον οποίο σύρθηκαν από τις ΗΠΑ παίζοντας το γεωστρατηγικό και γεωπολιτικό παιχνίδι της τελευταίας, όπου οι περίφημες κυρώσεις τους τον μόνο χαμένο είχαν την ίδια την ΕΕ και τους πλέον ωφελημένους τις ΗΠΑ και την καθ’ ου οι κυρώσεις, την Ρωσία.
Όμως, οι ηγεσίες της Ευρώπης, τι ακριβώς περίμεναν από τις ΗΠΑ, δοθείσης της χαώδους διαφοράς ηγετικών ικανοτήτων μεταξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ (ιδίως υπό την τρέχουσα Διοίκηση Τραμπ) και κυρίως, δοθείσης της εθελοδουλίας και της ενδοτικότητας των ηγεσιών αυτών, έναντι του Μεγάλου Υπερατλαντικού Προστάτη της Δύσης, του Παγκόσμιου Σερίφη;
Γιατί στις μεταξύ τους συμφωνίες θάπρεπε να κυριαρχεί κάποιου είδους αίσθημα αλληλεγγύης, εκ μέρους των ΗΠΑ, ιδίως εν όψει των «κοινών» «απειλών» της Δύσης; (Κι αυτές επίσης δημιούργημα των ΗΠΑ, που έκριναν ότι το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, δεν λειτούργησε και τόσο υπέρ των συμφερόντων τους. Η ύπαρξη ενός ισχυρού «Αντιπάλου Δέους» είναι πολλαπλώς χρήσιμη).
Όμως η αλληλεγγύη είναι κάτι που δεν μπορείς να το ζητάς μόνο από τους άλλους υπέρ εσού, θα πρέπει κι εσύ να διαθέτεις αυτή την αρετή ως δικό σου χαρακτηριστικό. Και ασφαλώς η αλληλεγγύη δεν δείχνεται σε ήρεμες περίοδος όταν κανείς δεν την έχει και τόσο ανάγκη, όσο σε δύσκολες περιόδους όταν πράγματι η εκδήλωσή της προβάλλει επιτακτικά.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, το τι αίσθηση έχει για το ζήτημα της αλληλεγγύης, το έχει δείξει περίτρανα στην τελευταία μεγάλη κρίση, κατά την οποία η Ελλάδα οδηγήθηκε στα Μνημόνια, όταν η Χώρα μας όντως χρειάσθηκε εκ μέρους των Ευρωπαίων «εταίρων της» αυτή την αλληλεγγύη. Κι εκεί η ΕΕ έδειξε τον ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ της εαυτό. Επέπεσε στην Ελλάδα ΣΥΝΟΛΙΚΑ (στην οικονομία της (εθνική και ιδιωτική), την κοινωνία της, το λαό της, τη Δημοκρατία της, την ίδια της την εθνική κυριαρχία), ως Κατοχική Δύναμη μεριμνώντας ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ ΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΑΝΩΤΕΡΩ, να εξευτελίζει σε κάθε ευκαιρία και με κάθε μέσο διεθνώς τη Χώρα και τον λαό της. Δεν επεδίωκαν μόνο να μας γονατίσουν, επεδίωκαν ταυτόχρονα και να μας εξευτελίσουν.
Τώρα, ήρθε η σειρά της να εισπράξει την ίδια λεηλασία και τον ίδιο εξευτελισμό εκ μέρους του ισχυρού της προστάτη, των ΗΠΑ. Δεν χρειάστηκε παρά η αλλαγή του προσώπου του Παγκόσμιου Σερίφη για να συμβεί αυτό.
Άλλωστε η σημειολογία ενίοτε δείχνει όσα διαφορετικά θα χρειάζονταν πολλές σελίδες αναλύσεων για να αποτυπωθούν.
Κοίταζα στην τηλεόραση την αναγγελία της συμφωνίας ΗΠΑ – ΕΕ. Πρώτα απ’ όλα ο χώρος. Επιλέχτηκε το Ηνωμένο Βασίλειο, ο παραδοσιακός και πιστός σύμμαχος των ΗΠΑ, το μάτι και το αυτί των ΗΠΑ στην Ευρώπη. Η ΕΕ και οι ΗΠΑ έκαναν μια συμφωνία, επί ουδετέρου εδάφους, ΕΚΤΟΣ ΕΕ, αν και ο αμερικανός Πρόεδρος βρίσκονταν στην Ευρώπη (στη Βρετανία) και οι Βρυξέλλες δεν απέχουν από εκεί παρά «ένα τσιγάρο δρόμο» με το αεροπλάνο. Και επειδή ο Αμερικανός πρόεδρος έπαιζε το αγαπημένο του γκολφ κάπου στη Σκοτία, εκεί κάλεσε την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να επισημοποιήσουν τη συμφωνία.
Οι Βρυξέλλες ήταν δίπλα, όμως, υπήρχε σοβαρός λόγος, συμβολικήός μεν πλην ουσιαστικός, οι Βρυξέλλες, προκειμένου να επισημοποιήσουν την πιο σημαντική ίσως συμφωνία συνεργασίας ΗΠΑ – ΕΕ να μεταβούν εκεί όπου ο Πρόεδρος των ΗΠΑ έπαιζε το γκολφ του! Όμως, ήταν και η ίδια η εικόνα του προέδρου των ΗΠΑ και της επικεφαλής της γραφειοκρατίας της ΕΕ. Καθισμένοι και οι δύο σε διπλανές πολυθρόνες, ήταν ο Αμερικανός Πρόεδρος που ανακοίνωνε τη συμφωνία, με την παρακαθήμενη πρόεδρο της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας, που εκείνη τη στιγμή εκπροσωπούσε το σύνολο των κυβερνήσεων των Κρατών – Μελών της ΕΕ, να παρακολουθεί με ύφος συνεσταλμένο και αμίλητη τον λαλίστατο κύριο Τραμπ, ο οποίος μάλιστα έκανε και μια γενικότερη αρνητική κριτική για ζητήματα ευρωπαϊκής πολιτικής που δεν είχαν σχέση με το περιεχόμενο της συμφωνίας, όπως π.χ., την αρνητική εικόνα των διάσπαρτων ανεμογεννητριών που καταστρέφουν, όπως είπε, το περιβάλλον, με την παρακαθήμενη πρόεδρο της γραφειοκρατίας των Βρυξελλών να παρακολουθεί αμίλητη και μάλλον αμήχανη.
Η παραπάνω εικόνα, απεικόνιζε πολύ παραστατικά την πραγματική ισχύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μια ισχύς ανύπαρκτη, από κάθε άποψη. Όχι μόνο στρατιωτικά, αλλά, όπως αποδείχτηκε, ούτε και οικονομικά. Αρκεί μια απόφαση στην Ουάσιγκτον, για να προκαλέσει τεκτονικό σεισμό στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Και πολύ φυσικό. Η Ουάσιγκτον εκπροσωπεί ΕΝΑ Κράτος, με ΕΝΙΑΙΟ εθνικό συμφέρον. Οι Βρυξέλλες δεν εκπροσωπούν ΚΑΝΕΝΑ από τα δύο πιο πάνω κρίσιμα χαρακτηριστικά, που αποτελούν και εκ των ων ουκ άνευ προϋποθέσεις της ισχύος.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μια πολυεθνική επιχείρηση με 27 ονομαστικές μετοχές, (επιχείρηση… όχι Κράτος), όσα και τα Κράτη – Μέλη της, και με ένα διοικητικό συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πάντα υπό τον έλεγχο των 27 ανεξάρτητων και κυρίαρχων Κρατών – Μελών και των κυβερνήσεών τους, έστω και αν, η πραγματικότητα που έχει διαμορφωθεί, έχει καταστήσει την ΕΕ μια αναθεωρημένη εκδοχή του «ζωτικού χώρου» πολύ λίγων Κρατών – Μελών, με επικεφαλής την Γερμανία, που νέμονται δυσανάλογα τα οφέλη αυτού του «συνεταιρισμού».
Η συμφωνία που ανακοινώθηκε μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ, ουσιαστικά δεν αφορά παρά για την επιβολή των θέσεων της μιας πλευράς, των ΗΠΑ. Δεν είναι διμερής. Είναι μονομερής. Οι ΗΠΑ επιβάλλουν, καλώντας την ΕΕ να συμφωνήσει, και η τελευταία συμφωνεί. Αυτό είναι όλο. Τουλάχιστον επί του παρόντος.