Το αβοκάντο είναι ένα αειθαλές, τροπικό, καρποφόρο δέντρο που τα τελευταία χρόνια αποκτά όλο και περισσότερους φανατικούς θαυμαστές, χάρη στους εκπληκτικούς καρπούς του με τη μοναδική βουτυρώδη γεύση. Δεν είναι μόνο γευστικό στις σαλάτες, σε σάντουιτς και στα φαγητά αλλά είναι και πολύ θρεπτικό καθώς περιέχει πολλές βιταμίνες και αντιοξειδωτικά. Εκτός από την κεντρική Αμερική που κατάγεται, το αβοκάντο καλλιεργείται επίσης στην Ιαπωνία, το Ισραήλ, τη Νότια Αφρική και την Ελλάδα.
Το αβοκάντο φυτεύεται εδώ και μερικές δεκαετίες στην περιοχή των Χανίων της Κρήτης και θεωρείται πολύ αποδοτική καλλιέργεια. Σταδιακά, η καλλιέργεια του αβοκάντο προωθείται και σε άλλες περιοχές της Νότιας Ελλάδας που μπορεί να ευδοκιμήσει και να δώσει ικανοποιητικό εισόδημα στον παραγωγό.
1. Ποιες είναι οι πιο γνωστές ποικίλίες αβοκάντο που καλλιεργούνται στον ελληνικό χώρο;
Υπάρχουν πολλές ποικιλίες αβοκάντο, άλλες ψηλές ορθόκλαδες κι άλλες χαμηλότερες με πλαγιόκλαδη ανάπτυξη, ενώ οι καρποί του αβοκάντο μπορεί να έχουν σφαιρικό, ωοειδές ή κωνικό σχήμα και χρώμα που ξεκινά από κίτρινο και διαβαθμίζεται μέχρι σκούρο πράσινο. Οι πιο διαδεδομένες ποικιλίες που καλλιεργούνται στην χώρα μας είναι οι:
Ποικιλία Ηass: Εξαιρετικής ποιότητας ποικιλία αβοκάντο με μέτριο μέγεθος καρπού, στρογγυλό σχήμα, τραχύ φλοιό αλλά πολύ νόστιμη γεύση. Συνήθως ωριμάζει από τις αρχές της άνοιξης μέχρι τις αρχές καλοκαιριού.
Ποικιλία Fuerte: Πολύ καλής ποιότητας ποικιλία αβοκάντο με σκουροπράσινου χρώματος καρπό, με δερματώδες φλοιό και με σχήμα που θυμίζει αχλάδι. Η περίοδος συγκομιδής του είναι από τις αρχές του χειμώνα μέχρι τις αρχές της άνοιξης.
Ποικιλία Etinger: Πολύ καλής ποιότητα ποικιλία αβοκάντο με καρπό μετρίου μεγέθους, με λεπτό φλοιό που δεν ξεφλουδίζεται εύκολα και γεύση πιο ελαφριά λόγω μικρότερης περιεκτικότητας σε λιπαρά.
Ποικιλία Bacon: Καλής ποιότητας ποικιλία αβοκάντο με μέτριο μέγεθος καρπού και στρογγυλό σχήμα, σκουροπράσινου σχήματος με χαρακτηριστικά στίγματα και πολύ νόστιμη γέυση. Η περίοδος συγκομιδής ξεκινά στις αρχές του χειμώνα.
Ποικιλία Zutano: Καλή ποικιλία αβοκάντο με μεγάλου μεγέθους καρπό, σε σχήμα αχλαδιού, με λεπτό φλοιό αλλά όχι ιδιαίτερα νόστιμη γεύση. Κατάλληλη εποχή συγκομιδής από τα τέλη φθινοπώρου και μέσα στο χειμώνα.
Διαφήμιση
2. Σε τι συνθήκες αναπτύσσεται η καλλιέργεια του αβοκάντο;
Το αβοκάντο είναι υποτροπικό φυτό που χρειάζεται σχετικά ζεστό, δροσερό περιβάλλον, χωρίς ακραίες θερμοκρασίες και πολύ ψυχρούς χειμώνες για να αναπτυχθεί και να ευδοκιμήσει. Οι πολύ χαμηλές θερμοκρασίες και οι ισχυροί βοριάδες δημιουργούν ζημιά στα αβοκάντο, ειδικά για τα νεαρά δενδρύλλια που χρειάζονται προστασία από το κρύο.
Η καλλιέργεια του αβοκάντο απαιτεί συγκεκριμένο εύρος ήπιων θερμοκρασιών γύρω στους 20°C κατά την άνθιση και κατά ανάπτυξη των καρπών προκειμένου να έχουμε ικανοποιητική παραγωγή. Οι θερμοί ξηροί άνεμοι στις αρχές του καλοκαιριού μπορούν να προκαλέσουν σημαντική πτώση καρπών και ανάλογη μείωση της παραγωγής.
3. Τι έδαφος χρειάζεται η καλλιέργεια του αβοκάντο;
Το αβοκάντο αναπτύσσεται και ευδοκιμεί σε μέσης σύστασης εδάφη που διαθέτουν καλό αερισμό και αποστράγγιση. Το αβοκάντο δεν ευδοκιμεί σε βαριά εδάφη με κακή αποστράγγιση και χρειάζεται βαθύ έδαφος τουλάχιστον ένα μέτρο για να απομακρύνεται το περιττό νερό.
Η καλλιέργεια αβοκάντο μπορεί να γίνει και σε επικλινή εδάφη με σχετικά χαμηλή κλίση, όπως σε πλαγιές λόφων. Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι το αβοκάντο είναι πολύ ευαίσθητο στην αλατότητα του εδάφους και γιαυτό δεν μπορεί να ευδοκιμήσει εύκολα σε παραθαλάσσιες περιοχές.
4. Σε τι αποστάσεις φυτεύονται τα αβοκάντο;
Αν και παλαιότερα φύτευαν τα αβοκάντο σε μεγαλύτερες αποστάσεις, πλέον φυτεύονται σε αποστάσεις 4-5 μέτρων ή και ακόμα πιο κοντά. Βέβαια, οι αποστάσεις φύτευσης του αβοκάντο εξαρτώνται από την ποικιλία του αβοκάντο, το υποκείμενο με το οποίο έχει εμβολιαστεί καθώς και με την καλλιεργητική πρακτική που ακολουθείται.
Κατά τη φύτευση του αβοκάντο, ενισχύουμε το έδαφος με οργανική ουσία, προσθέτοντας στον λάκκο φύτευσης κομπόστ και καλοχωνεμένη κοπριά για να έχουν τα δένδρα αβοκάντο καλύτερη ριζοβολία και ανάπτυξη.
Είναι σημαντικό να φυτεύουμε τουλάχιστον 2 ποικιλίες αβοκάντο στο χωράφι για να γίνεται καλύτερη επικονίαση και να μην έχουμε προβλήματα καρπόδεσης. Αρκετοί ερασιτέχνες κηπουροί έχουν που ένα δέντρο αβοκάντο και δεν τους δίνει καρπούς, πιστεύουν λανθασμένα ότι υπάρχουν αρσενικά και θηλυκά αβοκάντο, δηλαδή φυτά αβοκάντο με αρσενικά άνθη και φυτά αβοκάντο με θηλυκά άνθη, όμως κάτι τέτοιο δεν ισχύει.
5. Κάθε πότε χρειάζεται πότισμα η καλλιέργεια του αβοκάντο;
H καλλιέργεια του αβοκάντο χρειάζεται συνεχή υγρασία στο έδαφος για να ευδοκιμήσει. Το αβοκάντο απατεί τακτικά ποτίσματα ειδικά κατά την ζεστή καλοκαιρινή περίοδο. Βέβαια, πρέπει να αποφεύγεται το υπερβολικό πότισμα, ειδικά σε βαριά και συνεκτικά εδάφη που έχουν κακή αποστράγγιση.
Η συχνότητα και η ποσότητα του ποτίσματος εξαρτάται από την ηλικία, το μέγεθος των δένδρων, από τον τύπο του εδάφους και τις κλιματικές συνθήκες. Πρέπει να αναφέρουμε ότι η καλλιέργεια του αβοκάντο χρειάζεται άρδευση με καλής ποιότητας νερό, με χαμηλή περιεκτικότητα σε άλατα για να αποφύγουμε την εμφάνιση προβλημάτων, ειδικά στα νεαρά δενδρύλλια αβοκάντο.
6. Τι λίπασμα χρειάζεται η καλλιέργεια του αβοκάντο;
Η καλλιέργεια του αβοκάντο, χρειάζεται αρκετά θρεπτικά στοιχεία για να ευδοκιμήσει και να δώσει ποιοτική παραγωγή. Βέβαια, το αβοκάντο έχει τη δυνατότητα να απορροφά αρκετά θρεπτικά συστατικά από το έδαφος, χωρίς να χρειάζεται μεγάλη προσθήκη λιπάσματος όταν έχει φυτευτεί σε κατάλληλο χώμα. Για την εξασφάλιση καλής βλάστησης και καρποφορίας, εφαρμόζουμε μια λίπανση με πλήρες βιολογικό λίπασμα, εμπλουτισμένο σε κάλιο, την περίοδο της άνοιξης και μία την περίοδο του φθινοπώρου.
Ενδεικτικά για αβοκάντο εικοσαετίας, η ποσότητα που προτείνουμε είναι περίπου 3 κιλά πλήρες βιολογικό λίπασμα σε κάθε λίπανση. Σχετικά με τα ιχνοστοιχεία, η πιο συνηθισμένη τροφοπενία (έλλειψη) είναι αυτή του ψευδαργύρου που σχετίζεται με την καρπόδεση του αβοκάντο και τη διορθώνουμε με ψεκασμό στο φύλλωμα του με διάλυμα θειικού ψευδαργύρου.
7. Ποιες ασθένειες και έντομα προσβάλλουν το αβοκάντο;
Το αβοκάντο δεν προσβάλλεται εύκολα από έντομα και είναι ιδιαίτερα ανθεκτικό εκτός από το έντομο του θρίπα που κάνει ζημιά στον εξωτερικό φλοιό του καρπού με αποτέλεσμα να υποβαθμίζεται εμπορικά. Για την προστασία από θρίπα μπορούμε να ψεκάσουμε με διάλυμα φυσικής πυρεθρίνης ή θερινού πολτού. Οι κυριότερες ασθένειες που προσβάλλουν το αβοκάντο είναι αρχικά η μυκητολογική ασθένεια της φυτόφθορα που προσβάλλει το ριζικό σύστημα σε συνθήκες κακής αποστράγγισης και προκαλεί σταδιακή μάρανση του δέντρου. Επίσης, το αβοκάντο προσβάλλεται και από την ανθράκωση που εμφανίζεται στο φύλλωμα του αβοκάντο και δημιουργεί καφέ στίγματα στα φύλλα και σαπίσματα του καρπού κατά την αποθήκευση. Προληπτικά, μπορούμε να ψεκάζουμε το φύλλωμα του αβοκάντο με διάλυμα χαλκού για να το προστατεύσουμε από μυκητολογικές ασθένειες καθώς και να ποτίζουμε στη ρίζα με διάλυμα θειικού χαλκού (γαλαζόπετρα) για την αντιμετώπιση της φυτόφθορας.
8. Ποια εποχή κλαδεύεται το αβοκάντο και πώς γίνεται το κλάδεμά του;
Τα δέντρα αβοκάντο χρειάζονται κλάδεμα κάθε χρόνο, προκειμένου να ελέγξουμε την ανάπτυξη της βλάστησης και για να διευκολύνουμε τον καλό φωτισμό σε όλη την επιφάνεια των δένδρων. Κατάλληλη εποχή για το κλάδεμα του αβοκάντο είναι μετά το τέλος της συγκομιδής και αφού έχουν περάσει οι παγωνιές του χειμώνα.
Το κλάδεμα αποσκοπεί στη διατήρηση του σχήματος του δέντρου, κρατώντας το σε σχετικά χαμηλό ύψος καθώς διαφορετικά είναι δύσκολη η συγκομιδή. Μετά το κλάδεμα, ψεκάζουμε με χαλκούχο διάλυμα και απολυμαίνουμε τις μεγάλες τομές του κλαδέματος για την αποφυγή μυκητολογικών και βακτηριακών ασθενειών με πάστα κλαδέματος.
9. Ποια εποχή συγκομίζεται το αβοκάντο;
Τα αβοκάντο ανήκουν στην κατηγορία των φρούτων που δεν ωριμάζουν πάνω στο δέντρο, όπως η μπανάνα. Οι καρποί μπορούν να μείνουν αρκετό καιρό πάνω στα δέντρα μέχρι να βρουν κατάλληλη εποχή οι παραγωγοί να το εμπορευθούν. Οι καρποί παραμένουν σκληροί πάνω κατά την ωρίμανση και μαλακώνουν μετά τη συγκομιδή.
Η συλλογή των καρπών γίνεται σταδιακά σε όλη τη διάρκεια που το δέντρο έχει ώριμους καρπούς, ανάλογα την ποικιλία. Πάντως, αν κόψουμε ανώριμους καρπούς ή αφεθούν υπερώριμοι πάνω στο δένδρο, δεν θα ωριμάσουν ομοιόμορφα μετά τη συλλογή και θα έχουμε μια υποβαθμισμένη ποιοτικά παραγωγή.
10. Πώς δημιουργούμε καινούρια φυτά αβοκάντο;
Μπορούμε να δημιουργήσουμε καινούρια φυτά αβοκάντο με σπόρο, με εμβολιασμό καθώς και με μοσχεύματα. Αν φυτέψουμε σπόρο αβοκάντο, το αβοκάντο που θα προκύψει δεν θα είναι ίδιο με την ποικιλία καρπού του αβοκάντο από τον οποίο προέρχεται ο σπόροι.
Συνήθως, στα φυτώρια, το αβοκάντο πολλαπλασιάζεται κυρίως με εμβολιασμό με την επιθυμητή ποικιλία πάνω σε σπορόφυτα αβοκάντο, δηλαδή φυτά που έχουν προκύψει από φύτευση σπόρου αβοκάντο. Ο εμβολιασμός του αβοκάντο με την επιθυμητή ποικιλία γίνεται είτε με ενοφθαλμισμό με όρθιο Τ ή με αγγλικό εγκεντρισμό.
Το αβοκάντο μπορεί να πολλαπλασιαστεί και με την μέθοδο των μοσχευμάτων. Σε αυτή την περίπτωση, μέσα στην άνοιξη κόβουμε τμήματα βλαστών μήκους 15 περίπου εκατοστών τα οποία φυτεύουμε σε γλάστρες φυτωρίου αφού πρώτα έχουμε απομακρύνει τα 2/3 των φύλλων του. Για την αύξηση της επιτυχίας του πολλαπλασιασμού, ειναι σημαντικό στην βάση του βλαστού να βάζουμε ορμόνη ριζοβολίας.
11. Κι ένα τελευταίο μυστικό για την καλλιέργεια του αβοκάντο
Τα νεαρά δενδρύλλια αβοκάντο παρουσιάζουν μεγάλη ευασθησία στην ηλιακή ακτινοβολία. Ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες, είναι απαραίτητο να τα σκεπάζουμε με ειδικό δίχτυ σκίασης για να τα προστατεύσουμε από το έντονο ηλιακό φως. Εναλλακτικά, μπορούμε να βάψουμε τον κορμό και τα κλαδιά του αβοκάντο με πλαστικό χρώμα και να ψεκάσουμε το φύλλωμα του με ζεόλιθο ή καολίνη που θα προμηθευτούμε από γεωπονικά καταστήματα.