Με αμείωτη ένταση συνεχίζονται οι έλεγχοι «εξπρές» από την Εφορία, με στόχο την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Στο πλαίσιο αυτό, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), αποδεικνύοντας ότι λαμβάνει σοβαρά υπόψη τις καταγγελίες των πολιτών για οικονομικές αυθαιρεσίες, προχωρά στη δημιουργία ενός επίσημου και θεσμοθετημένου εργαλείου που φιλοδοξεί να ενισχύσει ουσιαστικά την προσπάθεια αυτή.
Το νέο αυτό σύστημα στοχεύει στην άμεση και αποτελεσματική αξιοποίηση πληροφοριών που φτάνουν στις αρμόδιες υπηρεσίες, θέτοντας αυστηρά χρονικά περιθώρια και σαφή κριτήρια αξιολόγησης.
Η τριμελής επιτροπή και η διαδικασία αξιολόγησης από την Εφορία
Με απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, συστήνεται τριμελής επιτροπή στο Κέντρο Ελέγχου Φορολογουμένων Υψηλού Εισοδήματος και Περιουσίας. Αποστολή της είναι να συγκεντρώνει και να αξιολογεί κάθε καταγγελία που φτάνει στην Αρχή, μέσα σε μόλις δέκα ημέρες από την παραλαβή της.
Η διαδικασία περιλαμβάνει δύο στάδια. Στο πρώτο, κάθε καταγγελία —ή «πληροφοριακό δελτίο» στη γλώσσα των ελεγκτών— πρέπει να καταχωρίζεται στην ειδική εφαρμογή Διαχείρισης Υποθέσεων (Case Management) της ΑΑΔΕ μέσα σε πέντε εργάσιμες ημέρες από την παραλαβή της. Αυτό μπορεί να γίνει από οποιαδήποτε υπηρεσία, όπως ΔΟΥ, Ελεγκτικά Κέντρα, ΚΕΜΕΦ, ΚΕΒΕΙΣ, ΚΕΦΟΚ, Υπηρεσίες Φορολογικής Εξυπηρέτησης, ΥΕΔΔΕ ή τη Διεύθυνση Επιχειρησιακού Σχεδιασμού Ελέγχων (ΔΙΕΣΕΛ).
Στο δεύτερο στάδιο, η τριμελής επιτροπή αναλαμβάνει να εξετάσει το περιεχόμενο της καταγγελίας και να τη βαθμολογήσει μέσα στις επόμενες πέντε εργάσιμες ημέρες. Με βάση αυτή τη βαθμολογία θα καθορίζεται η σειρά προτεραιότητας των ελέγχων, δίνοντας έμφαση στις πιο σοβαρές και τεκμηριωμένες υποθέσεις.
Αυστηρά χρονοδιαγράμματα και εσωτερικός έλεγχος
Το νέο σύστημα δεν περιορίζεται στην καταγραφή και αξιολόγηση των καταγγελιών, αλλά προβλέπει και τακτικό εσωτερικό έλεγχο για την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων. Κάθε δεκαπέντε ημέρες, η ΑΑΔΕ θα επανεξετάζει εσωτερικά αν οι υποθέσεις προχωρούν στους προβλεπόμενους χρόνους, ώστε να αποφεύγονται καθυστερήσεις που στο παρελθόν άφηναν πολύτιμες πληροφορίες να απαξιωθούν.
Η ταχύτητα θεωρείται καθοριστικής σημασίας, καθώς πολλές φορές οι πληροφορίες που παρέχουν οι πολίτες έχουν αξία μόνο όταν είναι «φρέσκες». Ο νέος μηχανισμός φιλοδοξεί να εξαλείψει τα φαινόμενα αδράνειας, μετατρέποντας τις καταγγελίες σε επιχειρησιακά δεδομένα έτοιμα για αξιοποίηση.
Από πού προέρχονται οι περισσότερες πληροφορίες στην Εφορία
Στους κύκλους των ελεγκτικών μηχανισμών θεωρείται κοινό μυστικό ότι οι πιο χρήσιμες πληροφορίες για υποθέσεις φοροδιαφυγής προέρχονται συχνά από πρώην συζύγους, λογιστές ή συνεργάτες των ελεγχόμενων προσώπων. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι καταγγελίες είναι πάντοτε πλήρεις, ειλικρινείς ή αξιόπιστες.
Για τον λόγο αυτόν, το νέο σύστημα εισάγει συγκεκριμένα κριτήρια αξιολόγησης, τα οποία συνδυάζουν την τεκμηρίωση των στοιχείων με την αξιοπιστία της πηγής. Η βαθμολογία κυμαίνεται από το 0 έως το 4, και καθορίζει την προτεραιότητα και τον τύπο του ελέγχου που θα ακολουθήσει.
Στο στόχαστρο οι φορολογούμενοι μεγάλου πλούτου
Η ΑΑΔΕ δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στον εντοπισμό φορολογουμένων υψηλού εισοδήματος και σημαντικής περιουσίας. Η στόχευση αυτής της κατηγορίας δεν είναι τυχαία, καθώς τα ποσά που αποκαλύπτονται σε τέτοιες περιπτώσεις έχουν σημαντική δημοσιονομική απόδοση.
Όπως προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία, μόνο στο πρώτο πεντάμηνο του έτους πραγματοποιήθηκαν έλεγχοι σε περισσότερες από 6.000 υποθέσεις αυτής της κατηγορίας. Οι έλεγχοι αυτοί οδήγησαν στην επιβολή προστίμων ύψους 26,4 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ κατατέθηκαν μηνυτήριες αναφορές κατά 21 προσώπων. Τα δεδομένα αυτά αποδεικνύουν ότι η σωστή αξιοποίηση των καταγγελιών μπορεί να αποκαλύψει σοβαρές περιπτώσεις παράνομου πλουτισμού, φοροδιαφυγής και ξεπλύματος μαύρου χρήματος.
«Σαφάρι» ελέγχων και το καλοκαίρι
Το νέο σύστημα έρχεται να ενισχύσει τις ήδη αυξημένες δράσεις της ΑΑΔΕ, ειδικά κατά την καλοκαιρινή περίοδο. Σε τουριστικές περιοχές, στον κλάδο της εστίασης αλλά και στις αγοραπωλησίες και μισθώσεις οχημάτων, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί πραγματοποιούν εντατικούς ελέγχους. Τα μέχρι τώρα αποτελέσματα δείχνουν χιλιάδες παραβάσεις και πρόστιμα, επιβεβαιώνοντας ότι η φοροδιαφυγή παραμένει ένα επίμονο και εκτεταμένο πρόβλημα.
Η απόφαση Πιτσιλή αποτελεί ουσιαστικά μια προσπάθεια εκσυγχρονισμού της διαδικασίας διαχείρισης καταγγελιών. Με αυστηρές προθεσμίες, συγκεκριμένα κριτήρια αξιολόγησης και τακτικό έλεγχο προόδου, η ΑΑΔΕ φιλοδοξεί να μεγιστοποιήσει την αξιοποίηση του πλούτου πληροφοριών που δέχεται καθημερινά.
Η εφαρμογή αυτού του μηχανισμού δεν είναι μόνο τεχνική υπόθεση. Σηματοδοτεί μια αλλαγή φιλοσοφίας στη φορολογική διοίκηση, όπου ο πολίτης μετατρέπεται σε ενεργό συνεργάτη στον εντοπισμό της φοροδιαφυγής, με την εγγύηση ότι η καταγγελία του δεν θα μείνει αναξιοποίητη.