Σεπτέμβριος, ο πρώτος μήνας του φθινοπώρου φέρνει μαζί του τα πρωτοβρόχια και το βρεγμένο χώμα που μοσχομυρίζει. Ταυτόχρονα, ένας μήνας που διατηρεί αρκετά υψηλές θερμοκρασίες και σε αρκετές περιπτώσεις θυμίζει όψιμο καλοκαίρι.
Καθώς ο κύκλος των καλοκαιρινών καλλιεργειών ολοκληρώνεται μέσα στο φθινόπωρο, είναι καιρός για να κάνουμε μια νέα αρχή και να ανανεώσουμε την επαφή και τη φροντίδα με τα φυτά του κήπου και του μπαλκονιού μας.
Μέσα στον Σεπτέμβριο, ετοιμαζόμαστε λοιπόν να φυτέψουμε τα πρώτα φθινοπωρινά λαχανικά που θα μας χαρίσουν μία πλούσια παραγωγή στα τέλη του χρόνου.
Επίσης, είναι κατάλληλη εποχή για να φροντίζουμε τα καλλωπιστικά φυτά του κήπου και του μπαλκονιού μας που χρειάζονται καθάρισμα από ξερά λουλούδια κι ελαφρύ κλάδεμα.
Να μην ξεχάσουμε βέβαια, να κάνουμε μεταφύτευση σε μεγαλύτερη γλάστρα όσα φυτά το έχουν ανάγκη.
Παράλληλα ξεκινάμε να φυτεύουμε υπέροχους φθινοπωρινούς βολβούς λουλουδιών που θα ανθίσουν στα τέλη του χειμώνα και στις αρχές της άνοιξης.
Φροντίζουμε όμως και το γκαζόν που έχει ταλαιπωρηθεί αρκετά τους καλοκαιρινούς μήνες και χρειάζεται τόνωση.
Κι όσον αφορά την ανανέωση του βοτανόκηπου, κλαδεύουμε αρωματικά φυτά και βότανα για να δώσουν νέα βλάστηση μέσα στο φθινόπωρο.
Και φυσικά κι ο μήνας Σεπτέμβριος έχει να μας προσφέρει τα δικά του φρέσκα λαχανικά εποχής και υπέροχα φρούτα, και ιδιαίτερα τα επιτραπέζια σταφύλια από τις κρεβατίνες και τα σταφύλια από το αμπέλι για να φτιάξουμε κρασί.
Ας δούμε λοιπόν αναλυτικά τις εργασίες που κάνουμε για να ανανεώσουμε τα φυτά μας και να απολαύσουμε για ένα όμορφο φθινόπωρο στον κήπο και στο μπαλκόνι μας.
1. Φυτεύουμε φθινοπωρινά λαχανικά σε κήπο και σε γλάστρα
Ο Σεπτέμβριος είναι η κατάλληλη εποχή για να ξεκινήσουμε την φύτευση των αγαπημένων μας φθινοπωρινών λαχανικών στον κήπο μας για να απολαύσουμε σε υπέροχες σαλάτες και μοναδικές συνταγές μαγειρικής.
Κι όσοι δεν διαθέτουν χώρο, μπορούν να φυτέψουν τα φθινοπωρινά κηπευτικά γλάστρες και δημιουργήσουμε τον δικό μας κήπο στο μπαλκόνι.
Ας ξεκινήσουμε λοιπόν να φυτέψουμε λάχανο, μπρόκολο και κουνουπίδι που όχι μόνο είναι νόστιμα, αλλά διαθέτουν και υψηλή διατροφική αξία.
Άλλες αγαπημένες επιλογές είναι το μαρούλι, το σπανάκι, το σέσκουλο, το καρότο και το παντζάρι. Βέβαια, μέσα στον Σεπτέμβριο, φυτεύουμε και αρκετά μυρωδικά όπως φρέσκο κρεμμυδάκι, ρόκα, μαϊντανό, άνηθο, μάραθο, σέλινο, πράσο και σχοινόπρασο ενώ στις νότιες περιοχές της χώρας ξεκινάει η φθινοπωρινή καλλιέργεια της πατάτας.
Πριν προχωρήσουμε στη φύτευση του φθινοπωρινού μας λαχανόκηπου, προετοιμάζουμε το έδαφος για καλλιέργεια ενσωματώνοντας εδαφοβελτιωτικά υλικά όπως κομπόστ και καλά χωνεμένη κοπριά, για να εμπλουτίσουμε το χώμα με οργανική ουσία και θρεπτικά συστατικά.
Κι επειδή τα πρωτοβρόχια πολλές φορές καθυστερούν, καλό είναι να βάλουμε σύστημα αυτόματου ποτίσματος που μας εξασφαλίζει σωστό πότισμα για τα λαχανικά μας.
2. Φροντίζουμε τα καλλωπιστικά φυτά του κήπου μας
Μέσα στον Σεπτέμβριο, φροντίζουμε τα καλλωπιστικά φυτά του κήπου μας, τα οποία έχουν ταλαιπωρηθεί από τις υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού.
Για να τα τονώσουμε, κάνουμε ένα πολύ ελαφρύ κλάδεμα, απομακρύνοντας ξερά λουλούδια, λεπτούς και αδύναμους βλαστούς.
Στη συνέχεια, τα ψεκάζουμε με διάλυμα χαλκού για απολύμανση από ασθένειες και τους βάζουμε πλήρες κοκκώδες ή υγρό λίπασμα για να εμφανίζουν ζωηρή βλάστηση και όψιμη ανθοφορία μέσα στο φθινόπωρο.
Ο Σεπτέμβριος είναι κατάλληλος μήνας για να γίνει μεταφύτευση σε μεγαλύτερη γλάστρα των καλλωπιστικών φυτών που έχουν πυκνό ριζικό σύστημα και δυσκολεύονται να αναπτυχθούν.
Για τη μεταφύτευση, επιλέγουμε γλάστρα μεγέθους 1-2 νούμερα μεγαλύτερη από αυτό που βρισκόταν το φυτό καθώς και κατάλληλο φυτόχωμα που εξασφαλίζει απομάκρυνση του νερού που περισσεύει κατά το πότισμα.
Προσθέτουμε στα φυτά υγρό λίπασμα φυκιών για να έχουν καλύτερη ριζοβολία και ταχύτερη ανάπτυξη.
3. Φυτεύουμε φθινοπωρινούς βολβούς λουλουδιών
Αυτό το μήνα, ξεκινά η φύτευση φθινοπωρινών βολβών που θα μας χαρίσουν την ανθοφορία τους στα τέλη του χειμώνα και στις αρχές της άνοιξης.
Μέσα στο Σεπτέμβριο φυτεύουμε υπέροχες τουλίπες, πολύχρωμες φρέζιες και αρωματικά ζουμπούλια, καθώς επίσης αλλά εντυπωσιακές ίριδες, νάρκισσους και αμαρυλλίδες με τα μεγάλα και εντυπωσιακά άνθη τους.
Το βάθος φύτευσης των βολβών στο χώμα κυμαίνεται μεταξύ 5-15 εκατοστών, ανάλογα το είδος του λουλουδιού και το μέγεθος του βολβού. Ένας εμπειρικός κανόνας για τους αρχάριους κηπουρούς είναι να φυτεύουμε τον βολβό σε βάθος που αντιστοιχεί 2 με 3 φορές την διάμετρο του.
Μετά την φύτευση των φθινοπωρινών βολβών, φροντίζουμε να τους καλύψουμε με χώμα και ποτίζουμε ελαφρά, ώστε το χώμα τους να διατηρείται σχετικά υγρό.
4. Απολαμβάνουμε φρέσκα λαχανικά και φρούτα εποχής
Ο Σεπτέμβριος είναι ο μήνας που γίνεται ο τρύγος του αμπελιού για πολλές οινοποιήσιμες και επιτραπέζιες ποικιλίες σταφυλιού σε όλες τις περιοχές της Ελλάδας.
Μετά τον τρύγο, ψεκάζουμε τα αμπέλια με υγρό χαλκό και θειάφι για απολύμανση από μυκητολογικές ασθένειες όπως ο περονόσπορος του αμπελιού και το ωίδιο του αμπελιού εν όψει της επόμενης καλλιεργητικής περιόδου.
Επίσης, από τα καρποφόρα δέντρα του κήπου μας, αυτή την περίοδο συγκομίζουμε αχλάδια, δαμάσκηνα, καρύδια, ρόδια, σύκα, φραγκόσυκα και φυστίκια Αιγίνης.
Η συγκομιδή του λαχανόκηπου μέσα στον Σεπτέμβριο είναι σχετικά μικρής παραγωγής, καθώς αρκετές ανοιξιάτικές καλλιέργειες λαχανικών σταδιακά ολοκληρώνονται.
Θα μπορέσουμε όμως να απολαύσουμε ντομάτες, ντοματίνια, πιπεριές, αγγούρια, κολοκύθια, μελιτζάνες, βλίτα, φασόλια, καλαμπόκια καθώς και τις πρώτες γλυκοπατάτες που έχουν και σημαντική διατροφική αξία.
Και από φρούτα του κήπου, θα γευτούμε την όψιμη συγκομιδή από καρπούζια, πεπόνια και φράουλες.
5. Φροντίζουμε και κλαδεύουμε τα αρωματικα φυτά
Μέσα στον Σεπτέμβριο, ανανεώνουμε το βοτανόκηπο μας και κλαδεύουμε τα αρωματικά φυτά που έχουμε φυτέψει στο σώμα ή σε γλάστρες στο μπαλκόνι, όπως τη ρίγανη, το δεντρολίβανο, τον δυόσμο, την μέντα, το θυμάρι, το λεμονοθύμαρο, τη ματζουράνα, το φασκόμηλο και το δίκταμο.
Το κλάδεμα γίνεται μετά το τέλος της ανθοφορίας τους, για να βλαστήσουν ξανά και να μας χαρίσουν και μια δεύτερη όψιμη ανθοφορία μέσα στο φθινόπωρο.
Εκτός από το κλάδεμα, αυτή η εποχή είναι κατάλληλη για να φυτέψουμε καινούρια αρωματικά φυτά για να εξασφαλίσουμε τα φρέσκα ή αποξηραμένα τα φύλλα τους όταν τα χρειαζόμαστε το επόμενο διάστημα.
Για την φύτευση των αρωματικών φυτών σε γλάστρες, μπορούμε να φτιάξουμε μία αυτοσχέδια συνταγή ανακατεύοντας αφράτο επιφανειακό κηπόχωμα από τον κήπο μας, με κομπόστ και περλίτη σε αναλογία 5:2:1.
6. Φροντίζουμε και ανανεώνουμε το γκαζόν
Και για το τέλος να μην ξεχάσουμε και την φροντίδα του γκαζόν που χρειάζεται και αυτό την δική του τόνωση μέσα στον Σεπτένβριο.
Αρχικά, κουρεύουμε το γρασίδι και κάνουμε εξαερισμό εφόσον έχει πυκνώσει πάρα πολύ. Στη συνέχεια, προσθέτουμε πλήρες κοκκώδες λίπασμα για να έχει πλούσια ανάπτυξη και ψεκάζουμε με διάλυμα χαλκού και φυσικής πυρεθρίνης για προστασία από μυκητολογικές ασθένειες και από την κάμπια του γκαζόν.
Αυτή η περίοδος είναι κατάλληλη για σπορά και φύτευση νέου χλοοτάπητα ή για επιλεκτική σπορά κατά τόπους ώστε να καλύψουμε τα κενά του ήδη υπάρχοντος γκαζόν.
Για την φύτευση καινούριου γκαζόν, απομακρύνοουμε ανεπιθύμητα αγριόχόρτα (ζιζάνια) και μεγάλες πέτρες από το έδαφος.
Στη συνέχεια, κάνουμε ένα καλό φρεζάρισμα για να γίνει πιο αφράτο το χώμα και παράλληλα να ενσωματώσουμε τύρφη, κομπόστ, περλίτη και λίπασμα βραδείας αποδέσμευσης, ειδικό για γκαζόν.