Εφημερίς Εστία
ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ η Δομή Δυνάμεων καί Διοικήσεως των Ελληνικων Ε.Δ. λειτουργουν ως ενιαιο σύνολο, βασιζόμενες στό Επιθυμητό Επίπεδο Αμυντικων Επιδιώξεων (ΕΕΑΕ) καί των πρός εκπλήρωσή τους Στοιχειωδων Στρατιωτικων Απαιτήσεων (ΣΣΑ), ώστε μέ συγκεντρωτικό έλεγχο, αποκεντρωτική εκτέλεση των επιχειρήσεων καί ενότητα προσπάθειας νά δύναται νά εξασφαλισθει η τελική επιθυμητή κατάσταση (End State) μέσω καταλλήλων σχέσεων Διοικήσεως καί Υποστηρίξεως των Δυνάμεων σέ Στρατηγικό, Επιχειρησιακό καί Τακτικό επίπεδο, σέ όλο τό Θέατρο Πολέμου/Επιχειρήσεων καί εμπεριεχομένων Περιοχων.
Σέ όλες τίς Ε.Δ. ανά τόν κόσμο απαιτουνται κατάλληλες προσαρμογές στίς Δομές καί στόν εξοπλισμό τους. Η ρητορική εκσυγχρονισμου όμως δέν υποκαθιστα θεμελιώδεις αρχές της στρατιωτικης επιχειρησιακης τέχνης, ενω δυνατόν νά περιθωριοποιει, αποκλείει καί νά απορρίπτει ορθολογικές εισηγήσεις αρμοδίων Υπηρεσιων.
Του Παναγιώτη Χηνοφώτη*
Παράλληλα, η διακόσμηση δέν μεταβάλλει τήν αρχιτεκτονική ασφαλείας. Η μετάβαση από τό Α΄ στό Β΄ σημαίνει λογική, ενω η εμμονή στήν αλλαγή δοκιμασμένων διαδικασιων καί δομων στήν εκτέλεση των κυρίων επιχειρησιακων έργων των Ε.Δ. δημιουργει ψευδεις πεποιθήσεις. Στίς ελληνικές Ε.Δ. οι κρίσιμες αλλαγές προϋποθέτουν αιτιολογημένη εισήγηση, ως θεσμική έννομη συνέπεια, των αρμοδιοτήτων των Συμβουλίων των Κλάδων (ΑΣΣ, ΑΝΣ, ΑΑΣ) καί του Συμβουλίου των Αρχηγων των ΓΕ (ΣΑΓΕ).
Πρόδηλον ειναι ότι οι πρόσφατες εξαγγελίες του ΥΕΘΑ (24/7/25) τυγχάνουν της εγκρίσεως του Π/Θ, του ΚΥΣΕΑ καί του Υπουργικου Συμβουλίου (όπως ορίζεται στήν τροποποίηση του Ν.2292/95 ως εκ της παρ.1 άρθ.71 Ν.3833/2010). Αποφεύγοντας επεξηγηματικά στοιχεια λόγω διαβαθμίσεως καί έντυπου χώρου, καί εφ’ όσον έχουν αποδοθει ορθά οι εξαγγελίες, επισημαίνεται ότι: η δημιουργία 4 Περιφερειακων Ανωτάτων Στρατιωτικων Διοικήσεων (ΑΣΔ) μέ συγκρότηση Ανωτάτης Στρατιωτικης Διοίκησης Αιγαίου καί Ανατολικης Μεσογείου, δέν εξυπηρετει τήν ενότητα προσπάθειας στό θέατρο πολέμου καί τήν μεταφορά καί υποστήριξη στρατηγικων εφεδρειων κ.λπ., ενω δέν στοιχειοθετειται ενδυνάμωση της αυτονομίας των Μειζόνων Σχηματισμων μέ κατάργηση των ενδιαμέσων επιπέδων Διοίκησης καί επιχειρησιακά Στρατηγεια Μεραρχιων μεταξύ των ΑΣΔ καί Ταξιαρχιων παραβλέποντας τήν απαιτητή σχέση Υποστηρίζοντος καί Υποστηριζομένου. Δυστυχως οι εισηγητές αγνόησαν τόν κυρίαρχο ρόλο της Στρατιας στόν συντονισμό, διαχείριση, διεύθυνση επιχειρήσεων, στρατηγικων εφεδρειων στόν ηπειρωτικό χωρο καί σύζευξη μετά των επιχειρησιακων Δυνάμεων Αιγαίου, υπόλοιπα έργα της, καθώς καί τήν αντίπαλη διάταξη. Η κατάργηση της 1ης Στρατιας ειναι ανεξήγητη καθ’ όσον δύναται νά μετατραπει σέ ελάχιστο χρόνο καί μέ μηδενικό επιχειρησιακό καί οικονομικό κόστος σέ Αρχηγειο Χερσαίων Δυνάμεων (ΑΧΔ) κατά τά πρότυπα του ΑΣ καί ΑΤΑ.Η εξαγγελθεισα εκχώρηση διοίκησης των 4 νεοσύστατων ΑΣΔ στό ΓΕΣ ειναι ασαφής ως πρός τήν σχέση Διοικήσεως-Διοικητική/Επιχειρησιακή/ Τακτική ή Επιχειρησιακό Έλεγχο –μή λαμβάνουσα υπ’ όψη τήν Διοίκηση του Α/ΓΕΕΘΑ.
Προβλέπεται αναβάθμιση της Γενικης Επιθεώρησης Στρατου μέ μετακίνησή της στήν Λάρισα, παρά τήν ανάγκη η θέση του ΓΕΠΣ νά ειναι παρά τόν Α/ΓΕΣ, στό ΓΕΣ, ώστε νά μήν συμπίπτουν οι ιδιότητες ελέγχοντος καί ελεγχόμενου. Ειναι αποδεκτόν ο ΓΕΠΣ νά λειτουργει καί ως Parent OHQ γιά τήν ΕΕ; Θά τύχει εμπιστοσύνης άνευ επιχειρησιακης Διοίκησης καί υποστήριξης; Ποιος ο προτεινόμενος ρόλος του Γ΄ ΣΣ στό ΝΑΤΟ;
Επιπρόσθετα άλλο ένα ακανθωδες θέμα πού ετέθη εκ νέου αφορα «στήν απελευθέρωση των νέων πλοίων του Στόλου, αλλά καί των Α/Φ 4,5 καί 5ης γενεας από τήν απλή χωρική υπεράσπιση της Πατρίδας.»
Άγνωστον εάν συνεπάγεται καί μείωση κατά 2/5 καί 1/3 γιά ΠΝ καί ΠΑ, αντίστοιχα.
Οι εξαγγελθεισες αλλαγές στήν Δομή Δυνάμεων/Μείζονες Σχηματισμούς των Ε.Δ. δημιουργουν πληθώρα ερωτηματικων επί της σκοπιμότητος, τρόπου υλοποίησης, διαδικασίας ελέγχου-ανατροφοδότησης καί μέτρησης προόδου υλοποίησης θεμελιωδων Συντελεστων καθώς καί διάρκειας μεταβατικης περιόδου από τήν Αρχική στήν Ενδιάμεση καί μετέπειτα στήν Πλήρη Επιχειρησιακή Ικανότητα γιά μία ομαλή μετάπτωση καί ένταξη στό νέο οργανωτικό καί επιχειρησιακό σχημα. Η κατάλληλη καί αποτελεσματική προσαρμογή του Αμυντικου Σχεδιασμου καί της Επιχειρησιακης Σχεδίασης στήν νέα Δομή απαιτει μεθοδικότητα καί επιφροσύνη, ειδικώτερα σέ μία εποχή όπου οι προκλήσεις καί απειλές της γείτονος Τουρκίας καταδεικνύουν ότι τό κεφάλαιο διεκδικήσεών της δέν έχει ημερομηνία λήξεως, ούτε αποστερειται προβολης Αιχμηράς Ισχύος (Sharp Power).
Η σκοπιμότητα αλλαγων στίς Στρατιωτικές Δομές δημιουργει εύλογο σκεπτικισμό, όταν συνεπάγονται μία επιμηκυμένη μεταβατική περίοδο, γιά τήν σταδιακή απόκτηση Αρχικης-Ενδιάμεσης καί Πλήρους Επιχειρησιακης Ικανότητος, καθ’ όν χρόνον αυτές οι Στρατιωτικές Δομές εξακολουθουν νά εξυπηρετουν τήν αποτροπή σέ ένα ρευστό γεωπολιτικό περιβάλλον μέ ακροθίνιο τόν επεκτατισμό καί τήν επιθετική ρητορική της Τουρκίας.
Συμπερασματικά τό όλο εγχείρημα ειναι απαιτητό, αλλά μέ νέες αρχές σχεδιάσεως ώστε νά μήν ελλοχεύει κινδύνους στρατηγικου ολισθήματος μέ ολέθριες επιπλοκές γιά τήν Εθνική Άμυνα. Παράλληλα, θεωρω επιτακτική τήν ανάγκη αναθεωρήσεως της απόψεως του ΥΕΘΑ γιά «τήν απελευθέρωση των νέων πλοίων του Στόλου καί των Α/Φ 4,5 καί 5ης γενεας από τήν απλή χωρική υπεράσπιση της Πατρίδας», ώστε νά μήν απαξιωθει η υποστήριξη χερσαίων καί παράκτιων επιχειρήσεων, η Εγγύς Αεροπορική Υποστήριξη, ο θαλάσσιος έλεγχος καί η αεροπορική υπεροχή, αυτοπαγιδευόμενοι γεωγραφικά καί επιχειρησιακά, στήν αμυντική διάσταση της Ασπίδας του Αχιλλέα, παραβλέποντας τίς γεωγραφικές καί τοπογραφικές ιδιαιτερότητες του εθνικου αμυντικου χώρου. Η νέα στρατηγική εποχή απαιτει καινοτόμες λύσεις προερχόμενες από τίς εσωτερικές δομές των Ε.Δ. πού διαθέτουν ικανό καί αξιόλογο προσωπικό τό οποιο αυτοπροσδιορίζεται από τίς θυσίες γιά τίς οποιες προορίζεται.
*Επίτιμος Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, πρ. Βουλευτής Επικρατείας/Υφυπουργός Εσωτερικων