‘Το Κάιρο εντείνει τις διπλωματικές του προσπάθειες για την παρακολούθηση του πυρηνικού προγράμματος του Ισραήλ, με έμφαση στην επέκταση του αντιδραστήρα Ντιμόνα, σε μια προσπάθεια να ενισχύσει την αραβική πρωτοβουλία για την απελευθέρωση της Μέσης Ανατολής από πυρηνικά όπλα’, γράφει ιστότοπος για την Αραβική Άμυνα.
Η Αίγυπτος βρίσκεται για άλλη μια φορά στην πρώτη γραμμή της περιφερειακής σκηνής, υψώνοντας τη σημαία της παλιάς-νέας μάχης της: μιας Μέσης Ανατολής απαλλαγμένης από πυρηνικά όπλα χωρίς εξαίρεση. Ενώ οι διπλωματικές προσπάθειες για τον περιορισμό των εντάσεων μεταξύ του Ιράν και του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) εντείνονται, με την αιγυπτιακή μεσολάβηση, δορυφορικές εικόνες αποκαλύπτουν την ισραηλινή πυρηνική επέκταση στον αντιδραστήρα Ντιμόνα , επαναφέροντας το ζήτημα του πυρηνικού οπλοστασίου του Ισραήλ στο προσκήνιο και φέρνοντας στο νου τη συζήτηση για τα «διπλά μέτρα και σταθμά» που εδώ και καιρό ταλανίζει αυτό το ζήτημα.
Παρά τις επιθέσεις που στόχευαν τις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις και τις επανειλημμένες αναφορές των ΗΠΑ για «πυρηνική δυσλειτουργία» στην Τεχεράνη, η συνεχιζόμενη ασάφεια και η πολιτική άρνησης της διεθνούς εποπτείας των πυρηνικών εγκαταστάσεών του από το Ισραήλ εγείρουν θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με τις προθέσεις του Τελ Αβίβ, ειδικά σε αυτή την κρίσιμη στιγμή για την περιοχή.
Είναι το σύνθημα «μια Μέση Ανατολή χωρίς πυρηνικά όπλα» ακόμα ένα μακρινό όνειρο ή μήπως έχει έρθει η ώρα να το θέσουμε σοβαρά στη διεθνή ατζέντα;
Το Κάιρο, από την πλευρά του, επιβεβαίωσε τη σταθερή του θέση, ζητώντας από όλες τις χώρες της περιοχής να προσχωρήσουν στη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων και να θέσουν τις πυρηνικές τους εγκαταστάσεις υπό την εποπτεία του ΔΟΑΕ, μια κίνηση αυξανόμενης σημασίας ενόψει της Γενικής Διάσκεψης του ΔΟΑΕ στη Βιέννη στα μέσα Σεπτεμβρίου.
Η επιτυχία της αιγυπτιακής διαμεσολάβησης αποδείχθηκε πρόσφατα όταν φιλοξένησε μια νέα τεχνική συμφωνία μεταξύ του Ιράν και του ΔΟΑΕ, ανοίγοντας το δρόμο για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων με τις δυτικές δυνάμεις, παρά τις συνεχιζόμενες θεμελιώδεις διαφωνίες σχετικά με το εύρος των επιθεωρήσεων εντός των ιρανικών εγκαταστάσεων.
Αντιθέτως, το Ισραήλ συνεχίζει να τηρεί την πολιτική του περί «πυρηνικής ασάφειας», αρνούμενο οποιαδήποτε εποπτεία ή επίσημη αναγνώριση της κατοχής πυρηνικών όπλων από το ίδιο.
Πρόσφατες δορυφορικές εικόνες, που δημοσίευσε λεπτομερώς το Associated Press, δείχνουν μυστηριώδη δραστηριότητα στον αντιδραστήρα Ντιμόνα, εν μέσω εικασιών σχετικά με το εάν το Τελ Αβίβ κατασκευάζει έναν νέο αντιδραστήρα βαρέος ύδατος ή επεκτείνει τις δυνατότητες πυρηνικών όπλων του.
Δορυφορική εικόνα που παρέχεται από το Planet Labs PBC δείχνει το Κέντρο Shimon Peres για την Πυρηνική Έρευνα Negev κοντά στην πόλη Dimona, Ισραήλ, στις 5 Ιουλίου 2025.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Αιγύπτιος στρατιωτικός εμπειρογνώμονας, Ταξίαρχος Μαχμούντ Μοχιεντίν, τόνισε στο Sky News Arabia ότι η χρονική στιγμή ανανέωσης της αιγυπτιακής πρωτοβουλίας είναι εξαιρετικά σημαντική, καθώς το Κάιρο έχει γίνει ένας κεντρικός παράγοντας μεταξύ του Ιράν και της ΔΟΑΕ.
Επεσήμανε ότι οι διεθνείς ανησυχίες για το στρατιωτικό πρόγραμμα του Ιράν είναι απολύτως παράλληλες με τις περιφερειακές ανησυχίες για το πυρηνικό οπλοστάσιο του Ισραήλ. Πρόσθεσε ότι η Αίγυπτος, με το πυρηνικό της έργο Νταμπάα και τη συνεργασία της με τη Ρωσία και τους διεθνείς εταίρους, είναι κατάλληλη να αποτελέσει ένα αξιόπιστο περιφερειακό κέντρο για ειρηνικό εμπλουτισμό που εξυπηρετεί τα έργα της περιοχής.
Ο Ταξίαρχος Μοχιεντίν τόνισε ότι το μήνυμα της Αιγύπτου απευθύνεται κυρίως στο Ισραήλ, προειδοποιώντας ότι η κατοχή πυρηνικών κεφαλών και η ανάπτυξη πυραυλικών συστημάτων και υποβρυχίων ικανών να εκτοξεύσουν πυρηνικούς πυραύλους κρουζ το καθιστά περιφερειακή δύναμη που απειλεί την παγκόσμια σταθερότητα.
Αυτό δικαιολογεί την ανησυχία πολλών αραβικών χωρών για την κίνησή του προς τα δικά του αποτρεπτικά προγράμματα.
Όσον αφορά τη θέση των ΗΠΑ, ο Μοχιεντίν εξήγησε ότι η Ουάσινγκτον συνεχίζει να παρέχει «πυρηνική κάλυψη» στο Ισραήλ ως μέρος μιας στρατηγικής συμμαχίας που το καθιστά ένα λειτουργικό κράτος που εξυπηρετεί τα συμφέροντα των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, πρόσθεσε ότι η συνεχιζόμενη αραβική πίεση μπορεί τελικά να ωθήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες να υιοθετήσουν μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση, θέτοντας επίσημα το Ισραήλ υπό την πυρηνική του ομπρέλα σε αντάλλαγμα για τον πυρηνικό αφοπλισμό του στην περιοχή.
Η αιγυπτιακή πρωτοβουλία, της οποίας οι ρίζες ανάγονται στον απόηχο του πολέμου του Οκτωβρίου 1973, όταν τα Ηνωμένα Έθνη υιοθέτησαν για πρώτη φορά την ιδέα μιας Μέσης Ανατολής χωρίς πυρηνικά όπλα, προτείνεται σήμερα σε μια περίοδο εξαιρετικής ευαισθησίας: μαινόμενοι πόλεμοι, πολιτικές εντάσεις και αμοιβαίες επιθέσεις σε πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Ενώ το Κάιρο πιστεύει ότι είναι η κατάλληλη στιγμή για την οικοδόμηση μιας ενιαίας αραβικής θέσης με ευρωπαϊκή και διεθνή υποστήριξη, η μεγαλύτερη πρόκληση παραμένει η ρήξη της σιωπής του Ισραήλ και η παράκαμψη της δυτικής υποστήριξης.
Τελικά, το ερώτημα παραμένει: Θα καταφέρει η κίνηση της Αιγύπτου αυτή τη φορά να εξασφαλίσει μια σοβαρή διεθνή δέσμευση για την καθιέρωση της Μέσης Ανατολής ως ζώνης απαλλαγμένης από πυρηνικά όπλα ή θα συνεχίσουν να ισχύουν διπλά μέτρα και σταθμά για το ζήτημα αυτό, αφήνοντας την περιοχή υπό την απειλή μιας κούρσας πυρηνικών εξοπλισμών με απρόβλεπτες συνέπειες;
—