Όταν η Άγκυρα προβαίνει σέ στρατιωτικές ή διπλωματικές ενέργειες, πάντα έχει έναν απώτερο στόχο καί πάντα τίς εντάσσει σέ ένα πλαίσιο μακρόπνοου σχεδιασμου. Τόσο λοιπόν η αναγγελία εξόδου του ωκεανογραφικου «Πιρί Ρείς» όσο καί οι αλλεπάλληλες Navtex πού εξέδωσε ο σταθμός της Σμύρνης εξυπηρετουν σκοπιμότητες τίς οποιες έχει πολύ προσεκτικά επεξεργασθει τό τουρκικό ΥΠΕΞ. Σέ αντίθεση μέ εμας, οι Τουρκοι δέν λειτουργουν αντιδραστικά. Κάνουν κινήσεις ώστε νά διατηρουν τήν πρωτοβουλία καί νά υποχρεώνουν εμας σέ κινήσεις αντιδράσεως. Πάντα όμως έχοντας ένα σχέδιο καί έναν απώτερο στόχο.
Στήν συγκεκριμένη περίπτωση θά σημειώσουμε ότι ειναι η πρώτη φορά πού περιλαμβάνεται σέ Navtex κατάλογος νησιων τά οποια, κατά τήν Άγκυρα, «πρέπει νά ειναι αποστρατιωτικοποιημένα». Μιά τέτοια παράθεσις δέν έχει νόημα. Η Navtex ειναι μιά οδηγία πρός ναυτιλομένους προκειμένου νά αποφεύγουν ζωνες στίς οποιες γίνονται στρατιωτικές ασκήσεις ή άλλες ενέργειες (έρευνες κ.λπ.) πρός αποφυγήν ναυτικων ατυχημάτων. Καί συνήθως οι Navtex αναφέρονται σέ διεθνη ύδατα. Σπανίως σέ χωρικά καί πάντως σέ καμμία περίπτωση στά χωρικά ύδατα άλλης χώρας. Καί όμως αυτό κάνει εν προκειμένω η Τουρκία. Όχι μόνον παραθέτει τόν κατάλογο 23 ελληνικων νησιων τά οποια θεωρει αποστρατιωτικοποιημένα, αλλά καί υποστηρίζει ότι απαγορεύεται η διεξαγωγή στρατιωτικων ασκήσεων στά χωρικά ύδατα των νησιων αυτων.
Συγκεκριμένα, στήν Navtex αναφέρεται ότι «οι Νησοι Θάσος, Άγιος Ευστράτιος, Ψαρα, Σαμοθράκη, Λημνος, Λέσβος, Χίος, Ικαρία, Σάμος, Αστυπάλαια, Ρόδος, Χάλκη, Κάρπαθος, Κάσος, Τηλος, Νίσυρος, Κάλυμνος, Λέρος, Πάτμος, Λειψοί, Σύμη, Κως, Καστελλόριζο βρίσκονται υπό καθεστώς μόνιμης αποστρατικοποιήσεως σύμφωνα μέ τήν απόφαση της Διασκέψεως του Λονδίνου της 13ης Φεβρουαρίου 1914, τήν Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάννης του 1923 καί τήν Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947. Επομένως, δέν επιτρέπεται νά διεξάγονται στρατιωτικές δραστηριότητες στά χωρικά ύδατα αυτων των νησιων».
Δέν έχουμε δηλαδή απλως μιάν επιμονή της Τουρκίας στό ζήτημα της αποστρατιωτικοποιήσεως των νησιων, αλλά καί μιάν ευθεια παρέμβασή της σέ περιοχές (χωρικά ύδατα) στά οποια η Ελλάς ασκει κυριαρχία.
Δέν έχει απλως κυριαρχικά δικαιώματα. Αυτό ειναι τό ζήτημα πού θά έπρεπε νά απασχολει τήν ελληνική Κυβέρνηση. Οι διεκδικήσεις της Τουρκίας μέ αυτήν τήν Navtex έχουν περάσει σέ άλλο επίπεδο. Καί βεβαίως ορθως πράττει η ελληνική Κυβέρνησις πού διατηρει ηπίους τόνους, θέλουμε όμως νά ελπίζουμε ότι, πίσω από τίς κλειστές πόρτες του ΚΥΣΕΑ, τό ζήτημα απησχόλησε πολύ σοβαρά τόν Πρωθυπουργό καί τούς αρμοδίους υπουργούς.
Η κλιμάκωσις των περιστατικων άρχισε μέ τήν αναγγελία εξόδου του ωκεανογραφικου «Πιρί Ρείς» στό Αιγαιο, οπότε εξεδόθη καί η σχετική Navtex. Τουτο σημαίνει ότι δυνητικως θά μπορουσαν νά παραβιασθουν κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδος. Ακολούθησε μιά ελληνική anti-Navtex καί εν συνεχεία μιά φαινομενικως μή συνδεομένη άσκησις ετοιμότητος των ελληνικων Ενόπλων Δυνάμεων σέ όλο τό μηκος των χερσαίων καί θαλασσίων συνόρων. Άν καί η ενέργεια αυτή ειναι ορθή, δεικνύει ότι η Ελλάς παραμένει εγκλωβισμένη στήν λογική των κινήσεων αντιδράσεως πρός τίς ενέργειες της Τουρκία, η οποία διατηρει τήν πρωτοβουλία κινήσεων.
Νά θυμίσουμε ότι ζήτημα αποστρατιωτικοποιήσεως των νησιων ειχε θέσει καί πάλι η Τουρκία τόν Νοέμβριο του 2024 καί τόν Δεκέμβριο του 2022. Καί στίς δύο αυτές περιπτώσεις μέ αποφάσεις του Συμβουλίου Εθνικης Ασφαλείας της χώρας η Τουρκία έθετε τό ζήτημα της αποστρατιωτικοποιήσεως ως προϋπόθεση γιά τήν διατήρηση της ελληνικης κυριαρχίας στά νησιά του Αιγαίου. Ήθελε μάλιστα νά περιλάβει καί τά ζητήματα αυτά στό «πακέτο θεμάτων» του ελληνο-τουρκικου διαλόγου ή των διευθετήσεων στά διεθνη δικαιοδοτικά όργανα.
Ειναι πολύ πιθανόν, εν όψει νέων συζητήσεων γιά τέτοιες διαπραγματεύσεις, νά προετοιμάζει η Τουρκία τό έδαφος προκειμένου νά θέσει εν νέου ζητήματα αποστρατιωτικοποιήσεως καί κυριαρχίας.